7 eindejaarstips om 2026 goed af te sluiten

In box 3 is je vermogen op 1 januari 2027 in principe bepalend. Kijk daarom vóór het einde van het jaar hoeveel spaargeld en beleggingen je hebt en welke schulden meetellen. Het tarief blijft in 2026 36%, maar het fictieve rendement op overige bezittingen stijgt van 6,00% naar 6,37%. Je effectieve belastingdruk gaat daardoor van 2,16% naar 2,29%. Mogelijk stijgt het rendement door dekkingsvoorstellen van het kabinet voor het nieuwe box 3-stelsel zelfs naar 7,87%.

Grote uitgaven, schenkingen of extra aflossingen op je hypotheek kunnen je vermogen op de peildatum van 1 januari 2027 verlagen. Laat fiscale motieven niet de enige reden zijn om in actie te komen. Houd genoeg geld beschikbaar voor onderhoud, verduurzaming en onverwachte kosten. Extra aflossen op je hypotheek is vooral interessant als je netto hypotheekrente hoger is dan het rendement dat je verwacht. Rente en kosten die je nog in 2026 betaalt, kun je dit jaar aftrekken.

Verkoop je vastgoed dat in box 3 valt? Probeer dan de notariële levering nog in 2026 te laten plaatsvinden. Na verkoop staat het geld op de peildatum op je bankrekening en wordt belast tegen het lagere spaarforfait (ongeveer 1,27%). Zolang de woning in je bezit is, telt de WOZ-waarde mee tegen het hoge forfait voor overige bezittingen.

Lees ook onze andere artikelen over box 3.

Is je werkelijke rendement lager dan het forfaitaire rendement? Dan kan de tegenbewijsregeling gunstig zijn. Bij het werkelijke rendement tellen niet alleen rente, huur en dividend mee, maar ook waardestijgingen en -dalingen van beleggingen, vastgoed en crypto. Vanaf 2026 komt daar een bijtelling bij voor het eigen gebruik van een tweede woning of andere onroerende zaak. Bewaar daarom jaaroverzichten, dividendnota’s, WOZ-beschikkingen en gegevens over aan- en verkopen. De Belastingdienst past het werkelijk rendement alleen toe als dat voor jou gunstiger is.

Met een schenking kun je iemand financieel ondersteunen op een moment dat het geld goed van pas komt, bijvoorbeeld voor een studie, een eigen onderneming of een andere belangrijke investering. Tegelijk verklein je je vermogen en daarmee mogelijk de toekomstige erfbelasting. In 2026 mogen ouders € 6.908 per kind belastingvrij schenken. Voor anderen, zoals kleinkinderen, neven, nichten en vrienden, is dat € 2.769.

Kinderen van 18 tot 40 jaar kunnen onder voorwaarden eenmalig gebruikmaken van een verhoogde vrijstelling. Die is in 2026:

• € 33.129 voor een vrij besteedbaar doel
• € 69.009 voor een dure studie

 Wil je meer schenken? Over het bedrag tot € 158.669 geldt een tarief van 10% schenkbelasting. Leg grotere schenkingen schriftelijk vast. Wil je weten welke vrijstelling bij je past? Lees dan meer over de schenkvrijstellingen en schenkbelasting.

Met een schenking op papier draag je vermogen alvast over, terwijl je zelf de beschikking erover houdt. De fiscale toekomst van deze regeling is wel minder zeker. Op Prinsjesdag zijn geen wijzigingen aangekondigd, maar toekomstige aanpassingen van de schenk- en erfbelasting zijn zeker niet uitgesloten.

Bedenk dat je een blijvende verplichting aangaat. Zo moet je ieder jaar 6% rente betalen. Met een herroepingsclausule kun je flexibiliteit inbouwen voor het geval wetgeving, je situatie of je familieomstandigheden veranderen. Lees ook ons artikel 'Schenken op papier en box 3'.

Heb je een pensioentekort, bijvoorbeeld door ondernemerschap of een loopbaanonderbreking? Dan kun je mogelijk je jaarruimte of reserveringsruimte gebruiken. Een storting op een lijfrenterekening kan onder voorwaarden aftrekbaar zijn in box 1. Bovendien valt het opgebouwde vermogen tijdens de opbouw niet in box 3. Je betaalt pas inkomstenbelasting zodra de uitkeringen ingaan. Lees meer over je mogelijkheden bij het vrijvallen van je lijfrente en de keuze om je lijfrente uit te keren of uit te stellen.

Wil je de storting aftrekken in je aangifte over 2026? Zorg dan dat je uiterlijk 31 december betaalt en bereken vooraf hoeveel ruimte je hebt. Je kunt ook online een lijfrente afsluiten bij ABN AMRO.

Bij giften aan een ANBI geldt voor eenmalige giften een drempel van 1% van je verzamelinkomen (minimaal € 60) en een maximum van 10%. Periodieke giften (minimaal vijf jaar) zijn, onder voorwaarden, zonder drempel aftrekbaar. Bij een gift aan een culturele ANBI mag je de aftrek met 25% verhogen, tot maximaal € 1.250. Lees meer in ons artikel: 'Schenken aan goede doelen in 2026'.

Ook bij specifieke zorgkosten kan het moment van betalen verschil maken. Bundel planbare, niet-vergoede zorgkosten, zoals een gehoorapparaat of een tandartsbehandeling, in één kalenderjaar. Zo kom je eerder boven de inkomensafhankelijke drempel uit. Premies en het eigen risico zijn niet aftrekbaar. Lees welke zorgkosten aftrekbaar zijn.

Het kabinet wil de aftrek voor specifieke zorgkosten per 1 januari 2028 afschaffen. Over 2026 en 2027 kun je nog aftrekken. De Tweede en Eerste Kamer moeten hier nog over stemmen, dus de uitkomst is nog niet zeker. Plan grote uitgaven daarom liever in 2026 of 2027.

Ben je tussen de 18 en 35 jaar en koop je een bestaande woning waarin je zelf gaat wonen? Dan kun je in 2026 mogelijk eenmalig een vrijstelling van overdrachtsbelasting krijgen, tot een woningwaarde van € 555.000. Het hoeft niet je eerste koopwoning te zijn, maar je mag de vrijstelling niet eerder hebben gebruikt.

Overschrijdt de woning de grens, dan vervalt de vrijstelling volledig. In 2027 stijgt de woningwaardegrens naar € 615.000. Bepalend is de datum van levering bij de notaris, niet de datum van het koopcontract. Zit je boven de huidige grens, maar onder de nieuwe grens, overweeg dan de levering uit te stellen naar 2027.

Voor woningen waarin je niet zelf gaat wonen, zoals tweede woningen, vakantiewoningen en verhuurwoningen geldt in 2026 een tarief van 8%. Het kabinet stelt voor dit per 1 januari 2027 te verlagen naar 7%. De overdrachtsdatum kan dus een flink verschil maken. Lees meer in 'Een huis kopen in 2026 of 2027: hoeveel overdrachtsbelasting betaal je?'

Deze tips zijn gebaseerd op bestaande wet- en regelgeving en op de belastingplannen van het kabinet. Die kunnen tijdens de parlementaire behandeling nog wijzigen.