Schenken in 2026: wat moet je weten?

Je kunt elk jaar belastingvrij schenken. Voor kinderen is de jaarlijkse vrijstelling € 6.908 en voor anderen € 2.769. Je vindt alle vrijstellingen in ons artikel “Belastingvrij schenken in 2026”. Daar vind je ook de tarieven als je meer schenkt dan de vrijstelling en handige rekensommen. Zo zie je hoe een schenking kan helpen om de erfbelasting te verminderen.

Bij een eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling gelden extra regels, net als voor de aangifte schenkbelasting. Dat is een aparte aangifte. Voor een schenking in 2026 moet de aangifte vóór 1 maart 2027 worden ingediend. Dit is anders dan de aangifte inkomstenbelasting. 

Meestal betaalt de ontvanger van de schenking de schenkbelasting, maar je kunt die als schenker ook zelf betalen. In ons artikel “Wie betaalt de schenkbelasting?” lees je hoe dat uitpakt.

De vrijstellingen gelden altijd per kalenderjaar. Schenk slim door een schenking te splitsen tussen eind december en begin januari. Zo kun je in een korte periode tweemaal gebruikmaken van een vrijstelling. Iets om in gedachten te houden als je een kind meer wilt schenken dan de jaarlijkse schenkingsvrijstelling.

De jaarlijkse schenkingsvrijstellingen voor 2027 worden waarschijnlijk verhoogd. Deze bedragen zijn definitief zodra het Belastingplan 2027 wordt aangenomen in het parlement.

Hoewel de jubelton er niet meer is, blijven ouders hun kinderen met schenkingen helpen op de woningmarkt. Er wordt vaker en gemiddeld een hoger bedrag geschonken dan toen de jubeltonvrijstelling er nog was! Dit laat zien hoe groot de behoefte is aan steun op de woningmarkt. Dat zal waarschijnlijk nog wel even zo blijven. De doelstelling is om jaarlijks 100.000 nieuwe woningen te bouwen, maar ook voor het nieuwe kabinet blijkt dit een lastige opgave.

Ouders en grootouders met jonge (klein)kinderen sparen met een doel voor ogen: in de toekomst hulp bieden. Wellicht door in etappes alsnog een ‘jubelton’ op te bouwen. Neem de jaarlijkse schenkingsvrijstelling van € 6.908 in 2026. Stel dat je deze ieder jaar gebruikt. Bij 2% rendement bereik je na circa 13 jaar een kapitaal van € 100.000.

Overweeg bij jonge kinderen om te schenken onder bewind. Zo voorkom je dat het spaargeld op 18-jarige leeftijd aan iets anders wordt besteed. Is er geen tijd om met de jaarlijkse schenkingsvrijstelling vermogen op te bouwen? Denk dan aan een lening die je in etappes kwijtscheldt. Bijvoorbeeld: de ouder leent € 100.000 aan het kind en vermindert deze lening jaarlijks met het bedrag van de schenkingsvrijstelling. Het kind krijgt direct € 100.000 en op termijn vervalt de schuld zonder schenkbelasting. Stel dat de rente netto 3% is en de schenking wordt gebruikt om deze rente te betalen en het restant als aflossing. De schuld is dan na ongeveer 20 jaar verdwenen.

Vooraf sparen is dus gunstiger dan lenen en kwijtschelden.

De schenking op papier is al jarenlang een populaire manier om vermogen over te dragen. Maar de meeste aandacht ging uit naar de gevolgen van deze schenking voor box 3. Vroeger leidde een schenking op papier vaak tot een (beperkt) voordeel in box 3, maar dat is niet meer zo. Er kon zelfs sprake zijn van een nadeel, omdat de schenker slechts een fictieve leenrente van circa 2,7% in aftrek mag brengen op het inkomen in box 3, terwijl de werkelijke rente 6% is.

De tegenbewijsregeling is inmiddels in de wet opgenomen en daarbij mag je rekenen met de daadwerkelijk betaalde rente van 6%. Of dat ook leidt tot een lagere belastingaanslag, hangt af van je totale situatie. Het werkelijke rendement over je volledige vermogen in box 3 wordt berekend, zonder heffingsvrij vermogen.

De tegenbewijsregeling komt goed van pas voor de schenking op papier, maar je moet wel bereid zijn deze toe te passen.

Er zijn twee nieuwe ontwikkelingen die de schenking op papier kunnen raken:

• De rente van 6% is hoog in vergelijking met veel marktrentes van de afgelopen jaren. Een actualisering van deze rente zou tot een rente van circa 3% leiden. Dat maakt de schenking op papier anders, maar niet per se ongunstiger.
• De schenking op papier is op de lijst ‘opmerkelijke belastingconstructies’ terechtgekomen. Een uitkomst daarvan kan zijn dat schenkingen op papier voor de berekening van de erfbelasting genegeerd worden. Dat zou dan het einde van de schenking op papier als schenkingsmogelijkheid zijn.

De verwachting was dat we met Prinsjesdag zouden vernemen welke richting het kabinet op wil gaan met de schenking op papier. Dat is helaas niet gebeurd. We hebben dan ook extra onzekerheid. Naast de vraag wat er gaat gebeuren, is er de vraag wanneer we meer horen. Een belangrijk punt daarbij zal worden of wijzigingen alleen voor nieuwe schenkingen op papier gelden of ook voor bestaande schenkingen op papier.

Veel bezitters van vastgoed in box 3 zijn ongelukkig met de tegenbewijsregeling. Ongerealiseerde waardestijgingen tellen mee voor het werkelijke rendement terwijl kosten niet aftrekbaar zijn. Heb je geen verhuur? Dan wordt een fictief inkomen van 5,06% over de WOZ-waarde berekend.

Als je een woning in box 3 hebt die je kind bewoont, overweeg dan een overdracht naar je kind. Komt de woning bij je kind in box 1 terecht? Dan kan de belastingdruk voor de familie lager worden.

Een extra voordeel kan ontstaan in situaties waarin de WOZ-waarde lager is dan de werkelijke waarde. Wil je een woning overdragen tegen de WOZ-waarde, bijvoorbeeld € 450.000? Als de werkelijke waarde hoger is, bijvoorbeeld € 500.000, wordt het verschil van € 50.000 niet als schenking gezien.

De schenk- en erfbelasting staat regelmatig ter discussie. De hiervoor genoemde ontwikkelingen rond de schenking op papier zijn daar een voorbeeld van. Sommige partijen willen belasting op vermogen anders vormgeven of vermogensongelijkheid verkleinen. Lange tijd bleef die discussie vooral theoretisch, maar inmiddels worden bestaande regels vaker tegen het licht gehouden. Lees meer hierover in het artikel "Veranderingen op komst in de schenk- en erfbelasting". 

Hoewel het kabinet op Prinsjesdag liet weten de tarieven van de schenk- en erfbelasting voorlopig niet te verhogen en ook de verwachte wijzigingen rond de schenking op papier uitbleven, betekent dit niet automatisch dat alles hetzelfde blijft. Aanpassingen in vrijstellingen, fiscale regelingen of rekenregels kunnen in de toekomst namelijk nog steeds gevolgen hebben voor hoeveel belasting je uiteindelijk betaalt.

Voor schenkers kan de gedachte dat schenken waarschijnlijk niet goedkoper wordt, een reden zijn om nu te schenken in de 10%-schijf.