7 belastingtips voor particulieren om in 2026 nog te benutten

Door een nieuwe wet mogen belastingplichtigen in box 3 kiezen voor belastingheffing over hun werkelijk rendement als dat lager is dan het forfaitair rendement. In 2026 is dat 6% voor bezittingen anders dan bank- en spaartegoeden.

Voor de jaren 2021 tot en met 2024 kun je hiervoor gebruikmaken van het formulier Opgaaf werkelijk rendement (OWR-formulier) van de Belastingdienst. Als je voldoet aan de voorwaarden, kun je ook voor de jaren 2017 tot en met 2020 belasting terugvragen.

De Belastingdienst adviseert het formulier pas in te dienen nadat je een brief van de Belastingdienst hebt ontvangen. In de praktijk blijkt echter dat soms al een definitieve aanslag wordt opgelegd voordat die brief binnenkomt. Het kan daarom verstandig zijn om de brief niet af te wachten, maar het OWR-formulier zo snel mogelijk in te dienen. Onder voorwaarden kun je bij een belastingteruggave bovendien recht hebben op een vergoeding van belastingrente.

Voor 2025, 2026 en 2027 maak je de keuze in je aangifte inkomstenbelasting. Het OWR-formulier is dan niet meer nodig.

Het forfaitair rendement is 6% voor bezittingen anders dan bank- en spaartegoeden. Denk daarom aan het verlagen van je box 3-vermogen door:

• te schenken aan volwassen kinderen. In 2026 mag je € 6.908 belastingvrij schenken. 
• giften te doen aan goede doelen. De Belastingdienst onderscheidt 2 soorten giften: een eenmalige gift en een periodieke gift. De periodieke gift is onder voorwaarden ook nog eens zonder drempel aftrekbaar van je belastbaar inkomen in box 1 tegen maximaal 37,56%.
• kleine schulden af te lossen. Schulden tot € 3.800 (of € 7.600 bij partners) zijn niet aftrekbaar in box 3.
• extra af te lossen op je woninghypotheek.
• aftrekbare stortingen te doen op een lijfrenterekening (zie tip 4).

De meeste mensen doen geen belastingaangifte als ze daarvoor niet expliciet door de Belastingdienst worden uitgenodigd. Zij denken dan dat dat niet nodig is of zijn bang belasting te moeten (bij)betalen en missen daardoor mogelijk een belastingteruggave. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer je:

• slechts een deel van het gehele jaar hebt gewerkt
• hoge zorgkosten hebt gehad
• andere aftrekposten niet hebt benut.

Via Mijn Belastingdienst kun je een aangifteformulier invullen. In het laatste scherm zie je of je belasting terugkrijgt en om welk bedrag het gaat. Daarna kun je beslissen of je de aangifte daadwerkelijk instuurt. Je kunt dit jaar nog aangifte doen over het jaar 2021.

Als je geen of weinig pensioen hebt opgebouwd bij je werkgever, kun je fiscaal aantrekkelijk sparen of beleggen. Door geld te storten op een lijfrentespaarrekening of lijfrentebeleggingsrekening, mag je deze storting aftrekken van je belastbaar inkomen in box 1 tegen maximaal 49,5%.

De gestorte bedragen zijn bovendien vrijgesteld in box 3. Zo kun je fiscaal voordelig een inkomen voor later opbouwen. Over de toekomstige uitkeringen betaal je belasting, maar mogelijk tegen een lager tarief. In 2026 ziet de ruimte voor lijfrente-aftrek er zo uit:

• Jaarruimte: je kunt maximaal 30% van je premiegrondslag aftrekken, verminderd met je pensioenopbouw via de werkgever. De aftrek is gemaximeerd op € 35.589.
• Inhaalregeling: heb je de afgelopen 10 jaar nog niet al je jaarruimte gebruikt? Dan mag je die inhalen tot een bedrag van maximaal € 42.753 (per jaar).
• Extra opbouwjaren: heb je de AOW-leeftijd bereikt? Dan mag je tot maximaal 5 jaar na het ingaan van je AOW-leeftijd nog fiscaal aftrekbare bedragen storten. Als je langer doorwerkt, krijg je dus ook meer opbouwruimte.

Let op: om deze aftrek in 2026 te gebruiken, moet je wel in 2026 de storting doen. Let op dat je inkomen hoog genoeg is om optimaal belastingvoordeel te krijgen. 

Je mag bepaalde persoonlijke uitgaven onder voorwaarden aftrekken in de aangifte inkomstenbelasting. Dit wordt ook wel persoonsgebonden aftrek genoemd. Je kunt denken aan:

• specifieke zorgkosten (zoals voor medicijnen en hulpmiddelen)
• giften aan goede doelen
• betaalde partneralimentatie (kinderalimentatie is niet aftrekbaar)
• bepaalde kosten voor ernstig gehandicapte personen en vervoerskosten bij ziekte of invaliditeit (zoals bij gebruik eigen auto € 0,25 per gereden kilometer).

Niet alle kosten zijn automatisch aftrekbaar. Vaak gelden er voorwaarden, drempelbedragen of bewijsregels. Het is daarom verstandig om facturen, betaalbewijzen, bankafschriften en andere onderbouwing gedurende het jaar goed te bewaren. Deze kosten kunnen je belastbaar inkomen verlagen, waardoor je mogelijk minder inkomstenbelasting betaalt.

Let op: als je persoonsgebonden aftrek in een eerder jaar niet volledig kon verrekenen met je inkomen, mag je het restant doorschuiven naar een volgend jaar.

Heb je een zorgverzekering, huurwoning en/of kinderen? Als jouw inkomen en vermogen, of dat van je eventuele toeslagpartner, binnen de grenzen blijven, kun je recht hebben op zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en/of kindgebonden budget.

Is er in 2026 iets veranderd in je persoonlijke situatie? Controleer of je in aanmerking komt voor één of meerdere toeslagen of juist niet meer. Zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget kun je meestal aanvragen tot en met 31 december van het jaar na het toeslagjaar. Voor kinderopvangtoeslag geldt een kortere termijn. Deze moet in principe worden aangevraagd binnen 3 maanden nadat het recht op toeslag ontstaat. Gebeurt dat later, dan kun je een deel van je toeslag mislopen.

Deze regeling maakte het mogelijk om sterk wisselende inkomens (door bijvoorbeeld een sabbatical, ontslag of een bonus) over drie jaren te middelen en zo te profiteren van een tariefvoordeel.

Vanaf 2023 is de middelingsregeling in de inkomstenbelasting afgeschaft. Maar er is een overgangsregeling. Daardoor kun je mogelijk nog wel middelen over de jaren 2022, 2023 en 2024.

Je kunt middeling aanvragen tot uiterlijk 36 maanden nadat de laatste definitieve aanslag van de 3 middelingsjaren vaststaat. Een definitieve aanslag staat vast als de bezwaartermijn van 6 weken verstreken is. Middeling heeft geen invloed op je toeslagen zoals zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget.