Je bedrijf verkopen? Zo houd je meer over voor je pensioen

Als je de onderneming verkoopt aan een derde, stop je niet alleen met de onderneming, maar ook met het maken van winst. Dit is het moment waarop je ook voor de inkomstenbelasting de onderneming staakt en stakingswinst realiseert. Het kan complex zijn de stakingswinst te berekenen. Maak je vooruitlopend op het staken van de onderneming geen plan? Dan heb je twee mogelijkheden.

1. Je betaalt belasting over de stakingswinst.
2. Je stelt het betalen van belasting uit door deze winst om te zetten in een stakingslijfrente.

Als je jouw bedrijf verkoopt, moet je belasting betalen over deze winst: de stakingswinst. De stakingswinst bestaat uit:

• Stille reserves : de extra waarde boven de boekwaarde
• Goodwill in de onderneming: de meerwaarde die de onderneming betaalt.

Samen is dit het verschil tussen:

• De fiscale boekwaarde (die de Belastingdienst aanhoudt)
• De verkoopprijs van je onderneming

De tarieven in 2026 zijn:

• 35,75% (of 17,85% na AOW-leeftijd) over het eerste belastbaar inkomen van ongeveer € 39.000
• 37,56% over het belastbaar inkomen tussen € 39.000 en € 79.000
• 49,5% over het meerdere. 

Stel dat je een onderneming verkoopt met een meerwaarde van € 500.000. Dan betaal je over het grootste deel het hoogste tarief van 49,5%. Het staken van je onderneming kost je dan bijna € 250.000 aan inkomstenbelasting. Je hebt dan nog maar ruim € 250.000 over voor je oude dag. Dat betekent dat je gedurende 20 jaar, ongeveer € 12.500 per jaar hebt om van te leven; naast je AOW-uitkering. Er zijn alternatieven om deze hoge belastingdruk te verlagen en daarmee het beschikbare bedrag voor je oude dag te verhogen.

Als je een onderneming staakt, kun je (een deel van) de winst omzetten in een stakingslijfrente. Hiermee stel je belastingheffing uit. De bedragen en voorwaarden verschillen per situatie.

Stel dat je in 2026 je onderneming staakt en je minimaal 62 jaar bent (dat is maximaal 5 jaar voor je AOW-leeftijd). Dan heb je recht op een extra lijfrenteaftrek van maximaal bijna € 575.000. Dit betekent dat je over dit deel van de winst niet in één keer belasting hoeft te betalen.  

Je kunt de stakingslijfrente gebruiken voor verschillende soorten oudedagsvoorzieningen. Zo kun je kiezen voor een lijfrente bij een verzekeraar of voor een pensioenrekening bij een bank.

Kies je voor de pensioenrekening bij een bank? Dan moet je dit bedrag op een speciale, geblokkeerde bankrekening storten. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om de uitkeringen gedurende 20 jaar, vanaf je AOW-leeftijd, te laten uitbetalen.

Dit kan aantrekkelijk zijn. De uitkeringen worden namelijk vaak (grotendeels) belast tegen ongeveer 22,7%. Dit percentage bestaat uit:

• Het lage box 1-tarief van 17,85% tot grofweg € 39.000 box 1-inkomen, en
• 4,85% inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet.  

Een nadeel is wel dat je niet langer over het ingelegde vermogen kunt beschikken. Ook kan het rendement bij je bank of verzekeraar tegenvallen. 

Stel dat je de meerwaarde in je onderneming van € 500.000 omzet in een stakingslijfrente bij een bank of verzekeraar. Je betaalt dan geen inkomstenbelasting, maar stelt deze uit.

Vanaf je AOW-leeftijd kun je dit bedrag, in bijvoorbeeld 20 jaar, aan jezelf uitkeren. Dat is € 25.000 per jaar.

Als deze uitkering (grotendeels) wordt belast tegen 22,7%,  houd je jaarlijks ongeveer € 19.500 om van te leven. Dit is meer dan € 12.500 die je overhoudt als je direct belasting betaalt bij verkoop. Je hebt dan € 7.325 per jaar méér te besteden. Over 20 jaar betekent dat je € 146.500 extra inkomen hebt om van te leven.

Voor de eerdergenoemde nadelen, zoals beperkte liquiditeits- en mogelijke rendementsnadelen, is een oplossing. Je kunt je bedrijf ruim vóór de verkoop 'verkoop klaarmaken'.

Let op: dit moet altijd gebeuren op basis van zakelijke doeleinden. Het mag niet uitsluitend gericht zijn op het behalen van belastingvoordeel.  

Een mogelijkheid is om je je bedrijf ruisend over te dragen aan een bv. De onderneming wordt dan fiscaal gestaakt. De winst die daarbij ontstaat, kun je (opnieuw) tot bijna € 575.000 omzetten in een lijfrente. Is er meer winst? Dan wordt dat meerdere belast in box 1. 

Een belangrijk verschil is dat je deze lijfrente bij je eigen bv mag onderbrengen. Die lijfrente moet natuurlijk wel voldoen aan de gestelde voorwaarden. Het voordeel van het afsluiten van de lijfrente bij je bv:

• Je houdt de beschikking over de liquide middelen
• De bv die de lijfrente maandelijks gaat uitkeren zorgt later voor de periodieke uitkeringen
• Deze uitkeringen worden mogelijk (grotendeels) belast tegen een tarief van 22,7%
• Dit tarief bestaat uit
  • het lage box 1-tarief van 17,85% plus
  • 4,85% inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet.

Als je de onderneming later aan een derde verkoopt (bijvoorbeeld via een verkoop van activa en passiva), dan kan de bv de verkoopopbrengst gebruiken voor de lijfrente-uitkeringen. Het kan zelfs voorkomen dat de verkoopopbrengst hoger is dan de verplichting van de lijfrente. Als bestuurder van de bv kun je dan zelf kiezen op welke manier je de verkoopopbrengst het beste kunt beleggen. Dit is een belangrijk verschil met een lijfrente bij een bank of een verzekeraar. 

Als je bij een toekomstige verkoop van je bedrijf van tevoren geen actie onderneemt, is het aantal mogelijkheden beperkt. Dan kun je uitsluitend kiezen uit 2 opties:

• Direct afrekenen met de Belastingdienst
• Een fiscaal vriendelijke lijfrente/pensioenrekening aankopen bij een bank of verzekeraar.

Let op: in beide gevallen moet je over voldoende financiële middelen beschikken. 

Onderneem je wel op tijd actie en maak je je bedrijf verkoopklaar? Dan kan een bv een mooie (tussen)oplossing zijn. In dat geval kun je namelijk ook gebruikmaken van de stakingslijfrente zonder dat je direct een bedrag moet betalen aan de bank of verzekeraar. De bv beheert dan de verkoopopbrengst en keert jou later een lijfrentepensioen uit.

Op deze wijze ontstaat meer ruimte om je je pensioen bij de verkoop van je bedrijf te optimaliseren. Ook kan de bv die het lijfrentevermogen beheert, hierop rendement behalen. Dit is complexe materie. Wil je hier meer over weten? We helpen je graag.

• Pensioen voor ondernemers: AOW aanvullen met lijfrente
• 6 manieren om als zzp'er geld opzij te zetten voor later
• Wat levert meer op: pensioen opbouwen in box 1 of box 3?