Uit elkaar in 2025: doe je samen of alleen belastingaangifte?

Was je getrouwd, geregistreerd partner of samenwonend en was je elkaars fiscaal partners? Dan  heb je waarschijnlijk samen met je partner één aangifte inkomstenbelasting ingediend. Het voordeel is dat je inkomsten en aftrekposten fiscaal gunstig over beide partners kunt verdelen, zoals de inkomsten uit eigen woning, de persoonsgebonden aftrek, de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen (box 3), en eventueel inkomen uit aanmerkelijk belang (box 2).

Vanaf het moment dat je het echtscheidingsverzoek indient, het verzoek om het geregistreerd partnerschap te ontbinden of niet meer samenwoont terwijl je op hetzelfde adres staat ingeschreven, ben je geen fiscaal partner meer voor de inkomstenbelasting.

Toch mag je voor dat jaar nog één keer samen aangifte doen en word je alsnog voor het gehele jaar als fiscaal partner aangemerkt. Kies je ervoor apart aangifte te doen, dan is het belangrijk om de aangiftes op elkaar af te stemmen. Zo voorkom je dat bijvoorbeeld beiden 100% van de betaalde  hypotheekrente  aftrekken, of dat er te weinig of juist te veel partneralimentatie wordt opgegeven.

Hebben jullie samen een eigen woning met een gezamenlijke hypotheekschuld? Dan mag je bij een gezamenlijke aangifte het eigen woningforfait en de hypotheekrente niet meer onderling vrijelijk verdelen.

Wil je meer weten over het doen van aangifte wanneer je samen een eigen woning hebt? Bijvoorbeeld wanneer een van de partners de volledige hypotheekrente heeft betaald? Of als de partner die in de woning blijft al dan niet huur heeft betaald? Lees dan meer in onderstaande artikel. 

Betaal je partneralimentatie?

 Dan mag je het bedrag aan betaalde alimentatie aftrekken in box 1, tegen een maximaal tarief van 37,48%. Hogere inkomens (meer dan € 76.817) hebben hierdoor minder belastingvoordeel, omdat aftrek niet meer geldt tegen het hoogste tarief van 49,50%. 

Het kan fiscaal gunstig zijn om deze aftrekpost aan je ex-partner toe te delen als hij/zij dit tegen een hoger inkomstenbelastingtarief kan aftrekken. Bijvoorbeeld als de partner-alimentatieplichtige de AOW-gerechtigde leeftijd heeft bereikt en dit bedrag maar tegen een lager tarief kan aftrekken. 

Ontvang je partneralimentatie?

Dan moet je dit bedrag opgeven in box 1. De ontvangen partneralimentatie wordt belast, tot maximaal 49,50% inkomstenbelasting. Bij hogere inkomens (meer dan € 76.817) blijft daardoor ongeveer de helft netto over.

Ouders zijn wettelijk verplicht hun kinderen te onderhouden. Als één van de ex-partners hiervoor niet genoeg draagkracht heeft, betaalt de ander ouder kinderalimentatie. Deze betalingen zijn niet aftrekbaar. Ontvang je kinderalimentatie voor je kinderen, dan hoef je dit bedrag niet als inkomen op te geven. Kinderalimentatie is niet belast.

Je moet de totale waarde van je bezittingen en schulden in box 3 op 1 januari 2025 (de peildatum) opnemen in je aangifte inkomstenbelasting. Bijvoorbeeld je eigen bank- en spaartegoeden, beleggingen en ook eventuele schulden die niet onder box 1 vallen. 

Hebben jullie samen minderjarige kinderen?

Dan moet jullie beiden 50% van jullie bezittingen en schulden in box 3 aangeven in de aangifte. Als het totale bedrag in box 3 onder het heffingsvrij vermogen valt van € 57.684 betaal je geen inkomstenbelasting in box 3. 

Heb je meer vermogen in box 3?

Dan betaal je belasting over een fictief rendement (op basis van forfaitaire rendementspercentages) over de waarde van je box 3-vermogen, tegen een tarief van 36% inkomstenbelasting.

Heb jij of je ex-partner minder vermogen dan € 57.684?

Dan kan het fiscaal gunstig om zijn samen aangifte te doen. Je kunt het vermogen dan zo verdelen dat jullie optimaal gebruikmaken van de vrijstelling per persoon. 

Is het vermogen hoger dan het heffingsvrij vermogen?

Dan kan het in sommige gevallen financieel gunstig zijn te kiezen voor het werkelijk rendement. Houd er wel rekening mee dat het heffingsvrij vermogen niet wordt toegepast.

Ouders van jonge kinderen (kinderen die op 1 januari 2025 jonger waren dan 12 jaar), kunnen in aanmerking komen voor een inkomensafhankelijke combinatiekorting. Deze heffingskorting kan oplopen tot € 2.986. Na de scheiding of het beëindigen van een relatie heb je recht op deze korting als je kind (langer dan 6 maanden) op jouw woonadres stond ingeschreven en je voldoet aan de overige voorwaarden. Als er sprake is van co-ouderschap kunnen beide ouders recht hebben op deze korting. Meer over de voorwaarden lees je op de website van de Belastingdienst. 

Volgens de Belastingdienst worden na een scheiding of het uit elkaar gaan vaak fouten gemaakt bij het invullen van de aangifte inkomstenbelasting. Vooral de toedeling van het eigenwoningforfait en de hypotheekrenteaftrek gaat vaak mis. Door samen aangifte te doen, verklein je de kans om deze fouten te maken. 

Misschien profiteer je ook van fiscale voordelen als je in 2025 nog een keer samen aangifte doet. Bijvoorbeeld wanneer er grote inkomensverschillen zijn in box 1 en/of grote vermogensverschillen in box 3.

Houd ook rekening met andere financiële gevolgen door gezamenlijk aangifte te doen. Je hebt mogelijk geen recht meer op de inkomensafhankelijke combinatiekorting. Of je ontvangt lagere (of geen) toeslagen, zoals huur-, zorg-, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget. Dan kun je misschien toch beter apart de aangifte inkomstenbelasting invullen. Bespreek met je ex-partner en je financieel adviseur wat in jouw geval het meest voordelig is. 

• Scheiden als ondernemer: wat gebeurt er met mijn bedrijf?
• Scheiden of uit elkaar: hoe zit dat financieel?
• Echtscheiding en belastingaangifte: hoe zit het met jouw hypotheek?
• Scheiden of uit elkaar gaan (site Belastingdienst)