Webinar 'Het Coronavirus en uw beleggingen'

De markten zijn fors in beweging en dat roept vragen op. Daarom stonden onze experts, Judith Sanders (Beleggingsstrateeg) en Richard de Groot (Hoofd Global Investment Centre), op donderdag 26 maart stil bij de huidige financiële markten en de meest gestelde vragen. Lukte het niet om te kijken? Geen probleem, u kunt het webinar 'Het Coronavirus en uw beleggingen' hier alsnog terugkijken.

 

Vraag & Antwoord Webinar - Timing

We weten pas achteraf wat het dal was, dus nooit op het moment zelf. Een zogenaamd dal moet ook niet het uitgangspunt zijn om te starten met beleggen. De keuze om te gaan beleggen moet een heel bewuste zijn en gebaseerd op de antwoorden op een aantal belangrijke vragen. Allereerst, wat wil je met beleggen bereiken? Maak  deze persoonlijk beleggingsdoelstelling zo concreet mogelijk. Wil je eerder stoppen met werken? Bereken dan hoeveel geld je per maand nodig hebt. En weet ook hoeveel risico je kan lopen (financieel), maar ook wil lopen (emotioneel). Bepaal daarnaast wanneer je het doel wilt hebben bereikt. Dit is je beleggingshorizon. Deze vragen vergen even wat denkwerk en een kritische blik. De antwoorden zijn zeer belangrijk, want als je dit in kaart hebt gebracht kan er worden bepaald op welke manier de portefeuille moet worden ingericht. De juiste keuze van het beleggingsprofiel bepaalt voor 70% de kans op succes, dus het behalen van je doel. Succes wordt dus niet bepaald door het instapmoment of timing. Als je tussentijds onnodig de strategie aanpast, kan dit er zelfs toe leiden dat je verder van je doel komt in plaats van dichterbij. Vind je het eng om nu te beginnen met beleggen, dan kun je ook gefaseerd beginnen. Bijvoorbeeld door maandelijks wat in te leggen. Dan ben je qua resultaat minder afhankelijk van het instapmoment. 

Een belangrijke vraag is wat ervoor nodig is om het sentiment op de aandelenmarkt te laten keren. We kijken hierbij naar een aantal kantelpunten. Het eerste kantelpunt is hierbij de ontwikkeling en verspreiding van het virus. We zijn op zoek naar tekenen van stabilisatie of liever nog naar een daling van nieuwe besmettingsgevallen. Het tweede kantelpunt dat we in de gaten houden, is het herstel van de Chinese economie. Deze economie is als eerste grotendeels stilgevallen, maar de bedrijvigheid neemt nu snel weer toe. We verwachten dat in de komende twee weken de Chinese economie weer op ‘normale’ kracht gaat draaien. Het derde kantelpunt zijn de stimulerende maatregelen van centrale banken en overheden. Die gaan de economie een steun in de rug geven. 

Het antwoord op deze vraag bestaat uit meerdere delen. De eerste reden is de snelheid en heftigheid waarmee een groot deel van de daling heeft plaats gevonden. Tussen 6 maart – 13 maart stonden Europese aandelenbeurzen bijvoorbeeld al circa 30% lager. De bewegelijkheid (volatiliteit) van de ene dag +9% en de volgende dag -9% maakt dat het onverstandig is grote wijzigingen aan te brengen en ten slotte kan het omslagpunt naar verwachting net zo heftig zijn als dat de daling is ingezet. De beste dagen volgen vaak na een dieptepunt. Ben je dan niet in de markt, is de kans groot dat je onder aan de streep een lager rendement hebt. 

Als dit niet per se noodzakelijk is, is nu beleggingen verkopen en geld de spaarrekening zetten niet verstandig. De rente is momenteel extreem laag. Daarnaast loopt u het risico het herstel van de beurzen te missen. 

Vraag & Antwoord Webinar - Strategie, fondsen en portefeuilles

Sterke en gezonde bedrijven die voldoende buffers hebben en het een geruime tijd kunnen volhouden met terug- of zelfs stilvallende inkomsten en doorlopende kosten, zijn naar onze verwachting goed gepositioneerd voor een herstel. Dit zijn doorgaans de grote, gevestigde, winstgevende bedrijven die ook nog eens een goede ingang tot de kapitaalmarkten en bankfinanciering hebben.  

Het is niet verstandig aanpassingen te doen vanwege veranderde beursomstandigheden. Uw risicoprofiel wordt bepaald aan de hand van uw persoonlijke doelstelling, risicobereidheid en beleggingshorizon. We houden hierbij ook rekening met goede en minder goede tijden. Als we tussentijds onze strategie aanpassen lopen we het risico achter de feiten aan te lopen en uw doelstelling juist niet te behalen. Een wijziging is dus alleen wenselijk wanneer er iets aan de persoonlijke doelstelling, risicohouding of horizon is veranderd.

De beleggingsstrategie van de bank is in grote lijnen ongewijzigd gebleven. De positie van aandelen in de portefeuille hebben we verlaagd van lichte overweging naar neutrale weging. Hier zijn geen transacties voor nodig omdat de daling van de beurzen ervoor gezorgd hebben dat we procentueel een kleiner aandelenbelang hebben. We zijn vaak met elkaar in overleg over alle nieuwe ontwikkelingen, zodat we op tijd aanpassingen kunnen doen. Voor aanpassingen is het echter nu te vroeg. De vermogensverdeling voor de profielfondsen is vergelijkbaar met die voor vermogensbeheer. 

We zien een verschil per sector als we het hebben over de gevolgen van het coronavirus voor een bedrijf. Een telecombedrijf levert nog steeds zijn diensten en kan hierdoor vrij stabiele inkomsten genereren. Dit geldt ook voor Food en Retail-bedrijven en dan met name die bedrijven die een online kanaal hebben opgezet. Deze bedrijven bedienen door de huidige beperkende omstandigheden nu ook doelgroepen die eerder geen gebruik maakten van deze online diensten, zoals boodschappen thuisbezorgen. Het is niet onwaarschijnlijk dat men het voordeel en gemak niet opgeeft als alle maatregelen voorbij zijn. Ook farmaceutisch bedrijven zijn gezien de vraag naar medicijnen interessant. Aan de andere kant hebben we ook duidelijk gezien dat de reis- en luchtvaartsector en dan met name de passagiersvluchten en scheepvaart het zwaar hebben. Deze sectoren worden dan ook harder getroffen dan gemiddeld. Dit soort constateringen nemen wij dan ook mee in het bepalen onze sectorvoorkeuren.

Op dit moment is het moeilijk om heel concrete voorspellingen te doen, zeker voor de korte termijn. Simpelweg omdat er nog teveel onzeker is. Op dit moment verwachten we dat de economische groei sterk zal dalen in het eerste en tweede kwartaal, maar dat er wel een herstel komt in de rest van het jaar. Voor de iets langere termijn verwachten we dat de economie gaat profiteren van de stimuleringsmaatregelen zoals die door centrale banken en overheden nu gestart worden. Die hebben vaak een langere doorlooptijd. Aanname is hierbij wel dat de verspreiding van het virus echt een tijdelijk probleem is. 

De steunpakketten gaan de economie helpen op verschillende manieren. Ze zorgen ervoor dat er voldoende liquiditeit blijft zodat financiële markten goed kunnen blijven functioneren. Daarnaast helpt het bedrijven om deze moeilijke fase door te komen. Dat is belangrijk zodat ze bij een herstel meteen weer kunnen bijdragen aan de economie. Ten slotte helpt het doordat het extra vraag stimuleert bij consumenten. 

De beleggingshorizon is niet leeftijd afhankelijk. Deze wordt bepaald door uw beleggingsdoelstelling, of eigenlijk door de vraag wanneer u geld nodig heeft. Is dit nog steeds pas op de lange termijn of misschien heeft u het geld zelfs helemaal niet nodig en belegt u wellicht voor uw erfgenamen? Dan is er sprake van een lange beleggingshorizon en kunt u desgewenst meer risico blijven nemen. 

Vraag & Antwoord Webinar - Effect op andere markten

Wij hebben een neutrale visie op aandelenbeleggingen in vastgoed. Dit zijn hoofdzakelijk vastgoedbedrijven die retail-vastgoed hebben. Op de beurs hebben zij forse klappen gekregen, terwijl vastgoed over het algemeen bekend staat als defensief. De koersdalingen zijn echter het gevolg omdat deze bedrijven hard worden geraakt door lockdowns. Winkels in hun winkelcentra hebben voor deze periode namelijk de deuren moeten sluiten.

Als gevolg van de beurscorrectie en de recessie zien we al eerste signalen dat de kredietverstrekking krapper wordt. Wat hiervan de precieze gevolgen zijn voor de woning- en hypotheekmarkt beschrijft ABN AMRO in zijn huizenmarktmonitor. Er wordt momenteel aan een update gewerkt, die hopelijk volgende week of de week erop verschijnt. Dit wordt gepubliceerd door ons Economisch Bureau.

De impact is zeer uiteenlopend geweest. Staatsobligaties waren eerst een veilige haven en deden het goed vanwege de dalende rentes. Vervolgens werden alle steunpakketten door overheden aangekondigd en stegen rentes weer. Door de steunpakketten zullen overheidsschulden stijgen waardoor risico’s voor beleggers oplopen en ze een hogere risicopremie eisen (zie grafiek).

Webinar voor beleggers over het coronavirus

Wat betreft bedrijfsobligaties zien we risicopremies oplopen en de vraag en aanbod in sommige delen van de markt snel vermindert. Hierdoor is handelen lastig. Dit is helemaal het geval in het meer risicovolle gedeelte van de bedrijfsobligatiemarkt, het zogenoemde high-yield (hoogrentend) segment. Dit zijn bedrijfsobligaties van bedrijven met een zwakke balans. Wij raden af om hierin te handelen, omdat in deze periode de prijs die de verkoper zal ontvangen zeer ongunstig zal zijn door gebrek aan kopers.

Deze vraag is beter te beantwoorden vanuit het standpunt van de dollar. Over het algemeen stijgt de dollar als de beweeglijkheid op aandelenmarkten toeneemt. Beter gezegd: de dollar stijgt als aandelenmarkten voor een langere periode scherp dalen. Nu is dit ook het geval. Eerst daalden de aandelenmarkten omdat speculanten dollars verkochten. Toen de aandelenmarkten maar bleven dalen, wilden beleggers toch weer dollars hebben. Dit is omdat de dollar wordt gezien als een veilige haven. We denken dat beleggers risico blijven mijden in de komende weken en maanden. Daarom verwachten we een verdere stijging van de dollar en een verzwakking van de euro. Onze nieuwe ramingen voor de euro/dollar zijn: eind juni 1,05 (was 1,10), eind december 1,12 (was 1,16).

Doordat de economie plotsklaps stilvalt, is iedereen op zoek naar geld, zo ook bedrijven. We horen al dat bedrijven hun investeringsplannen terugschroeven. Een andere manier om geld te besparen is aandeleninkoopprogramma’s en dividenden te schrappen of op een lager pitje te zetten. Dit zal een belegger per bedrijf moeten bekijken. In Nederland hebben bedrijven als Randstad, Arcadis, Heijmans en SIF hun dividend al aangepast. Als grove regel kan je echter stellen dat als het dividendrendement 7% of meer bedraagt, de markt signaleert dat zij het dividend in de huidige vorm niet houdbaar acht. Overigens worden dividendaandelen van solide sterke bedrijven als belegging wel een stuk interessanter nu de rente op staatsobligaties zo laag is. Tegelijkertijd blijven aandelenbeleggingen wel veel risicovoller dan beleggen in staatsobligaties.

Een snel dalende beurs met daarbij dalende rentes heeft ook een negatief effect op pensioenen. Belangrijk is echter dat pensioenen een zeer lange beleggingshorizon hebben, dus die kunnen een stootje hebben. De beurs en de economie zal na het coronavirus weer herstellen. Daar zullen dan ook pensioenen van profiteren. Nadelig voor pensioenen is wel dat we al langer te maken hebben met een lage rente. Als oplossing zoeken pensioen naar andere beleggingen zoals hypotheken en infrastructuurprojecten om zo een hoger rendement te halen en toch aan hun verplichtingen te kunnen voldoen. In het meest ongunstige scenario zullen pensioen echter de pensioenpremie kunnen verhogen of het pensioen kunnen korten. Dit laatste kan door het bijvoorbeeld niet met de inflatie mee te laten stijgen.

Grondstoffen, waar deze edelmetalen deel van uitmaken, kunnen onderdeel zijn van niet-duurzame portefeuille. Dit is vaak puur ter spreiding. Het gaat dan overigens maar om een klein deel van de portefeuille (rond 5%) en hierbinnen maken goud en zilver ook maar een heel klein onderdeel uit. Olie maakt het overgrote deel uit van grondstoffen. Op dit moment hebben wij geen grondstoffen in de portefeuille en daarmee dus ook geen goud en zilver. Wij hebben recent onze verwachtingen voor goud en zilver naar beneden aangepast. Voor eind 2020 gaan we per ounce uit van USD 1.400 voor goud en USD 12,50 voor zilver.

De verwachting is dat het aantal faillissementen van bedrijven met een zwakke balans (high yield) tussen de 3% en 10% zal liggen bij een korte recessie (ter info, 3% is het langjarige gemiddelde). Dit is het geval als het coronavirus snel onder controle komt met vervolgens een fors herstel (V-vormig herstel). De kansen voor dit scenario nemen wel af naarmate het virus langer rondwaart.

Als het coronavirus zorgt voor een zwaardere en langere recessie, zal dit percentage hoger zijn. Kredietbeoordelaar S&P gaat er dan van uit dat het aantal faillissementen van bedrijven met een zwakke balans onder de 10% zal liggen in Europa en iets boven de 10% in de VS.

Voor bedrijven met een sterke balans (investment grade) zullen er in beide scenario’s praktisch geen faillissementen zijn. Het midden- en kleinbedrijf zal daarentegen juist harder worden geraakt.

De marktverwachtingen wat betreft inflatie zijn vanwege de recessie fors gedaald (zie grafiek). Ze zijn overigens alweer iets opgeveerd vanaf het dieptepunt, maar blijven laag.

Webinar voor beleggers over het coronavirus

Vraag & Antwoord Webinar - Overige vragen

Financiële instellingen zijn het smeermiddel van een economie. Als het slecht gaat met de economie, voelen zij dat ook. Dit komt omdat slechte leningen, en daarmee verliezen, gaan toenemen (banken). Bovendien daalt de rente in slechte economische tijden. Dit is slecht voor marges van zowel banken als verzekeraars.

Deze landen hebben meer ervaring met de bestrijding van epidemieën vanwege eerdere uitbraken. Daardoor is bij hen de schok korter en vindt het herstel ook sneller plaats. De verwachting is dat China eind maart/begin april weer op volle toeren draait. Dat neemt niet weg dat zij nu ook de nadelige gevolgen gaan voelen omdat de Westerse wereld langer stilstaat. 

In principe is elke crisis anders, ook op de beurs. Je kunt het dus niet vergelijken, maar er valt wel veel van te leren. Door de oliecrisis zijn we minder afhankelijk van olie geworden dan in 1987. In 2008 hadden we te maken met een financiële crisis. Doordat banken toen het probleem waren, was de schok heviger en duurde het herstel langer. Daar is nu geen sprake van. Deze crisis zal de deglobalisering versnellen (bijvoorbeeld door lokaler te produceren, kortere productielijnen). Tevens zal, met name de Westerse wereld, zich beter voorbereiden op een volgende epidemie.

Doordat er in de duurzame portefeuille geen directe beleggingen zijn in fossiele brandstoffen en er niet in de mijnbouwsector wordt belegd, zijn deze klappen voor een groot deel aan de duurzame portefeuille voorbij gaan. Als deze sectoren herstellen dan zal er een omgekeerd effect merkbaar zijn. Kijken we naar duurzaam beleggen in het algemeen dan zijn we van mening dat de bedrijven die innovatief zijn op dit vlak mogelijk een voorsprong hebben op de bedrijven die dit niet zijn. Hierbij denk ik aan zuinig omgaan met fossiele energie, gebruikmaken van hernieuwbare energie, efficiënt produceren et cetera. 

Dat is lastig te voorspellen. Mensen zijn vaak kort van memorie. Er wordt nu niet gereisd en daardoor is de uitstoot van CO2 fors minder dan voorheen. Maar wij  verwachten dat we ons oude patroon weer zullen oppakken, zodra dit weer kan. Wat positief kan uitpakken is de verdere digitalisering van de samenleving. We waren al hard op weg, maar dit proces is noodgedwongen enorm versneld. Denk aan het online boodschappen doen, maar aan e-learning en digitaal overleggen met collega’s. Het grote voordeel hiervan is het gemak en dat zorgt er in de toekomst wellicht voor dat er minder gereisd wordt en dat is goed voor het milieu. Dit juichen we vanuit duurzaam perspectief dan ook van harte toe.

Zodra de economie aantrekt, zal ook de vraag naar olie toenemen. De huidige productiecapaciteit is onvoldoende om bij herstel aan de vraag te voldoen. Schalie-oliebedrijven zullen pas de capaciteit opschalen bij een prijs van USD 50 per vat of hoger. Tevens is er diplomatieke druk op de OPEC, Saoedi-Arabië, Rusland en ook de VS om het olieconflict op te lossen. Als de prijs weer boven de USD 50 uitkomt, zullen investeringen en marges weer gaan toenemen. Het zal beter gaan met de sector, maar niet uitmuntend. We zijn dan namelijk weer terug bij het niveau van voor de crisis. Ook speelt de duurzame trend niet in het voordeel van de sector, omdat duurzame mandaten de sector mijden.

Shell zal meebewegen op de trends binnen de sector. Het bedrijf heeft een gezonde balans en heeft mogelijkheden om deze in nood sterk houden (bijvoorbeeld met desinvesteringen). Wij maken ons op dit moment geen zorgen over het dividend. Dat neemt niet weg dat risico’s natuurlijk wel toenemen. In het verleden hebben we echter gezien dat Shell er alles aan doet om zijn dividend te beschermen. Onze opinie over Shell kunt u hier lezen

 

Wilt u op de hoogte blijven van het laatste beleggingsnieuws en de economische ontwikkelingen? Meld u aan en u ontvangt ABN AMRO Beleggingsnieuws iedere vrijdag automatisch per e-mail.