Inflatierisico’s terug door geopolitieke onrust

Het meest directe economische gevolg van de escalatie in het Midden-Oosten is een aanzienlijke stijging van de energieprijzen. Daarbij verschilt de macro-economische impact aan weerszijden van de Atlantische Oceaan.

De economie van de VS is relatief goed afgeschermd. Voor de VS als netto-energie-exporteur fungeren hogere olieprijzen als een gedeeltelijke economische compensatie: wat de consument pijn doet aan de pomp, geeft de binnenlandse energiesector juist een impuls. De impact op de groei is daardoor beperkter; inflatie vormt een grotere zorg dan de economische activiteit.

Europa is kwetsbaarder. Als netto-importeur van energie kent de eurozone een grotere blootstelling aan hogere olie- en vooral gasprijzen. De eurozone kan niet profiteren van een compensatie door eigen energieproductie. Huishoudens blijven voorzichtig na de energiecrisis van 2022–‘23, zoals blijkt uit de nog steeds hoge spaarquotes. Een nieuwe stijging van de energieprijzen zou het consumentenvertrouwen kunnen drukken, net nu de bestedingen zich beginnen te herstellen. Toch is de impact kleiner dan tijdens de crisis van 2022. Sindsdien heeft Europa zijn energievoorziening gediversifieerd. Zelfs in een ongunstiger scenario zouden de energieprijzen onder de uitschieters van die crisis blijven.

Voor beide regio's hangt het vooruitzicht grotendeels af van de duur van het conflict. Voorlopig is ons hoofdscenario dat de verstoringen in de energievoorziening nog twee maanden duren. Dat gaat gepaard met een geleidelijke hervatting van het verkeer door de Zeestraat van Hormuz en een afname van de risico's voor de wereldwijde energievoorziening. In dit scenario zouden de energieprijzen op korte termijn hoog blijven, om later in het jaar te dalen.

De impact op de inflatie zou het meest zichtbaar zijn in Europa, waar de inflatie in 2026 hoger zou zijn en de groei iets lager. In deze context verwachten we dat de Europese Centrale Bank (ECB) voorzichtig zal reageren, met waarschijnlijk twee renteverhogingen in het tweede kwartaal, gevolgd door een pauze.

In de VS zou het inflatie-effect gematigder zijn en zou de groei niet of nauwelijks worden beïnvloed. De inflatiedruk zal waarschijnlijk ook minder hardnekkig blijken, waardoor de Federal Reserve (Fed) ruimte krijgt om de rente in de loop der tijd te verlagen. Hoewel we geen verdere renteverhogingen verwachten, zal een eerste versoepeling nu waarschijnlijk worden uitgesteld. De eerste renteverlaging wordt verwacht in het vierde kwartaal, gevolgd door een geleidelijker tempo van renteverlagingen in 2027.

We nemen op dit moment onze scenario's en ons hoofdscenario opnieuw onder de loep, en het Economisch Bureau van ABN AMRO zal deze week haar prognoses publiceren. Je kunt hun meest recente publicaties vinden op de website van het Economisch Bureau van ABN AMRO.

Vanaf het moment dat Amerika en Israël Iran aanvielen, varen de aandelenmarkten een roerige koers. Sinds het begin van het conflict hebben de Amerikaanse aandelenmarkten beter gepresteerd dan andere regio's, omdat het land heeft geprofiteerd van zijn relatieve energieonafhankelijkheid.

Op sectorniveau hebben energieaandelen beter gepresteerd, vanwege de hogere olieprijzen. Cyclische sectoren zoals basismaterialen, industrie, luxe goederen & diensten en financiële instellingen zijn achtergebleven. Defensieve sectoren, waaronder consumptiegoederen en gezondheidszorg, zijn eveneens achtergebleven. Dat wijst erop dat beleggers geen scenario verwachten waarin ze risico’s moeten mijden. Daarentegen blijven informatietechnologie en communicatieservices goed presteren, aangezien de AI-investeringscyclus voortduurt.

Ondanks de toegenomen geopolitieke onzekerheid tonen de aandelenmarkten veerkracht. De onrust is toegenomen, maar er zijn geen tekenen van paniek. We houden onze aandelenallocatie daarom vooralsnog ongewijzigd. We handhaven een bescheiden overweging in aandelen, met een voorkeur voor de sector industrie en een voorzichtigere houding ten aanzien van consumptiegoederen.

Na het uitbreken van de oorlog werd inflatie al snel de belangrijkste factor van de rentes op staatsobligaties. Stijgende inflatieverwachtingen en een lagere kans op renteverlagingen de komende tijd dreven de rentes in maart omhoog en dat drukte op de obligatiekoersen. Dat gezegd hebbende: de rentes zijn binnen de bredere bandbreedte gebleven die al enige tijd bestaat, aangezien de vlucht naar veilige havens in de dagen voorafgaand aan het conflict een tegenwicht vormt.

Deze recente marktbewegingen suggereren dat de rentes zich stabiliseren met de algemene gedachte dat het conflict uiteindelijk zal worden opgelost. Een hernieuwde escalatie, met name verdere verstoringen van de energie-infrastructuur, blijft een belangrijk risico dat rentes uit hun huidige bandbreedte zou kunnen duwen.

Op beleidsgebied hielden zowel de Fed als de ECB de beleidsrente in maart ongewijzigd, waarbij beide instellingen een voorzichtiger toon aansloegen dan eerder dit jaar. Beide wezen de inflatievooruitzichten aan als belangrijkste reden voor die voorzichtigheid.

In een dergelijke omgeving kunnen inflatiegerelateerde obligaties aantrekkelijk lijken als bescherming tegen inflatie. Hoewel we ons zorgen maken over de inflatie in Europa, zijn we niet bezorgder dan wat de markten al in de koersen hebben opgenomen. Bovendien heeft de ECB aangegeven bereid te zijn om in te grijpen als hogere inflatie hardnekkiger gaat doorwerken in prijzen en lonen. Dat betekent dat inflatiegerelateerde obligaties waarschijnlijk ondermaats zullen presteren, tenzij de inflatie sterker stijgt dan de huidige verwachtingen. Wij zien daarom op dit moment geen overtuigende reden om inflatiebescherming toe te voegen.

Ondanks de toegenomen geopolitieke spanningen staan de goudprijzen onder druk. Goud kon niet profiteren van een vlucht naar veilige havens. De markt richtte zich op de inflatoire impact van hogere olieprijzen en mogelijk hogere rentes, wat negatief is voor de goudprijzen. Daarnaast vormde een sterkere Amerikaanse dollar ook voor tegenwind, wat bijdraagt aan toegenomen volatiliteit. Dit heeft ertoe geleid dat beleggers winst hebben genomen en dat de belangstelling van particuliere beleggers is afgenomen na de door momentum gedreven rally.

Toch zijn wij van mening dat structurele factoren - zoals een grotere allocatie door beleggers, aanhoudende geopolitieke onzekerheid en de vraag naar diversificatie - goud op de langere termijn blijven ondersteunen. Eerder dit jaar hebben we onze goudallocatie verlaagd omdat de goudprijzen zeer snel stegen en het risico op een scherpe correctie toenam. Nu die correctie achter de rug is en de prijzen weer op aantrekkelijkere niveaus liggen, hebben we besloten onze allocatie te verhogen van 3% naar 5%. We financieren deze verhoging met cash.

De oorlog in Iran heeft gezorgd voor grotere onzekerheid en hogere inflatierisico's, voornamelijk door stijgende energieprijzen. De markten hebben hierop gereageerd met hogere beweeglijkheid en een herziening van de inflatie- en beleidsverwachtingen, maar zonder tekenen van bredere onrust. In dit stadium is de belangrijkste factor voor de markten de duur van het conflict. Daarover heerst nog steeds grote onzekerheid. Tegen deze achtergrond hebben we onze positionering aangepast en onze allocatie in goud verhoogd. Daarbij profiteren we van de recente prijsdaling, omdat de fundamentele factoren op de lange termijn intact blijven. Onze bescheiden overweging in aandelen en neutrale visie op obligaties blijven ongewijzigd.

Richard de Groot
Voorzitter ABN AMRO Beleggingscomité