Belastingaangifte 2025: welke gevolgen heeft een echtscheiding voor je hypotheek?
Gescheiden stellen met een koophuis maken volgens de Belastingdienst vaak fouten als zij hun aangifte invullen. Wat zijn de fiscale regels als jullie beiden voor 50% eigenaar van de woning en hypotheek zijn en een van de partners verlaat de woning? We beschrijven de belangrijkste aandachtspunten.
Aftrek hypotheekrente en tweejaarstermijn
De partner die in de woning blijft wonen, mag zijn of haar aandeel van 50% in de betaalde hypotheekrente aftrekken. Voor deze partner blijft de woning immers het hoofdverblijf.
Voor de partner die de woning verlaat, geldt de zogenoemde scheidingsregeling. Deze regeling bepaalt dat de vertrokken partner gedurende maximaal 24 maanden – de tweejaarstermijn – zijn of haar aandeel van 50% in de hypotheekrente mag blijven aftrekken, ook al is de woning niet langer het hoofdverblijf. Deze termijn gaat in op het moment waarop de partner de gezamenlijke woning definitief heeft verlaten. Voor aftrek geldt bovendien dat de hypotheekrente daadwerkelijk door de vertrokken partner moet zijn betaald.
Is het eigendomsdeel van de woning na afloop van de tweejaarstermijn nog niet overgedragen, dan moet dit eigendomsdeel, evenals het bijbehorende aandeel in de hypotheek, worden aangegeven in box 3. Heeft de vertrokken partner zijn of haar eigendomsdeel verkocht aan de blijvende partner? Dan sluit deze laatste hiervoor vaak een nieuwe hypotheek af. De rente over deze nieuwe hypotheek is aftrekbaar, mits de hypotheek een maximale looptijd van 30 jaar heeft en annuïtair of lineair wordt afgelost.
Eigenwoningforfait en de tweejaarstermijn
Bij een eigen woning moet je in je aangifte inkomstenbelasting ook het eigenwoningforfait opgeven. Dit forfait wordt berekend als een percentage van de WOZ-waarde van de woning. Voor je aangifte inkomstenbelasting 2025 geldt de WOZ-waarde met als peildatum 1 januari 2024.
Ligt de WOZ-waarde van je huis op 1 januari 2025 tussen € 75.000 en € 1.310.000? Dan bedraagt het eigenwoningforfait 0,35% van deze WOZ-waarde. Iedere partner geeft in box 1 het eigenwoningforfait aan over zijn of haar eigendomsdeel.
Verlaat een partner de woning definitief, dan blijft deze partner gedurende maximaal 24 maanden eigenwoningforfait verschuldigd over zijn of haar aandeel. Na deze periode wordt het eigendomsdeel in beginsel verplaatst naar box 3.
Betaalt de blijvende partner huur?
Vanaf het moment dat de vertrokken partner de woning heeft verlaten, stelt die zijn of haar eigendomsdeel 'woongenot' ter beschikking aan de blijvende partner. Betaalt de blijvende partner hiervoor een reële huur, dan is deze huur voor de blijvende partner niet aftrekbaar en voor de vertrokken partner niet belast. Of sprake is van een reële huurvergoeding , hangt af van de feiten en omstandigheden. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de waarde van de woning en de afspraken die partijen onderling hebben gemaakt.
Betaalt de blijvende partner geen huur?
Betaalt de blijvende partner geen huur en is er sprake is van een alimentatieverplichting die is vastgelegd in bijvoorbeeld een rechterlijke uitspraak of echtscheidingsconvenant? Dan kan het door de vertrokken partner verstrekte woongenot worden aangemerkt als partneralimentatie. In dat geval moet de blijvende partner het woongenot als inkomen opnemen in box 1. De vertrokken partner kan dit bedrag aftrekken als betaalde partneralimentatie. De hoogte van deze alimentatie in natura is gelijk aan een evenredig deel van het eigenwoningforfait.
Betaalt een van de partners de volledige hypotheekrente?
Het komt geregeld voor dat één van de ex-partners de volledige hypotheekrente betaalt, terwijl beide partners ieder voor 50% eigenaar zijn van de woning. In principe mag de betalende partner in zo'n situatie slechts 50% van de betaalde rente aftrekken. De overige 50% is niet aftrekbaar, omdat deze rente niet door de vertrokken partner is betaald. Hierop bestaat een uitzondering: wanneer dit deel van de betaling is aan te merken als partneralimentatie én deze verplichting duidelijk is vastgelegd in bijvoorbeeld een rechterlijke uitspraak of echtscheidingsconvenant. In dat geval kan dit bedrag alsnog als partneralimentatie worden aangemerkt en dus in aftrek worden gebracht.
Tot slot
Bij een echtscheiding zijn de fiscale regels rondom de eigen woning en de aftrek van hypotheekrente vaak ingewikkeld. Vergissingen worden snel gemaakt en kunnen leiden tot onbedoelde fiscale gevolgen. Door je tijdig te laten informeren, voorkom je verrassingen. Het is daarom verstandig om je persoonlijke situatie te bespreken met een adviseur.
“Ben je gescheiden in 2025? Dan kan het in bepaalde gevallen fiscaal voordelig zijn om nog gezamenlijke aangifte te doen.”
Hilde Wuisman, Vermogensplanner
