Scheiden als ondernemer met een koophuis
Jaarlijks stranden in Nederland bijna 30.000 huwelijken en geregistreerde partnerschappen (CBS). Voor ondernemers is een echtscheiding vaak fiscaal ingewikkelder dan voor voor iemand in loondienst. Lees meer over de belangrijke fiscale gevolgen van scheiden als je als ondernemer samen met je ex-partner een woning bezit.
Welke vragen zijn belangrijk bij een scheiding met een eigen woning?
Bij een echtscheiding komt er veel op beide ex-partners af. Je moet veel regelen in een emotionele tijd. Vooral als jullie samen een eigen woning bezitten. Belangrijke vragen zijn bijvoorbeeld:
- Hoe zit het met de hypotheekrenteaftrek als jij of je ex-partner het huis verlaat?
- Moet je de waarde van je bedrijf met je ex-partner delen?
De antwoorden op deze vragen hangen af van de (vastgelegde) financiële afspraken tussen jou en je partner, denk aan hoe je getrouwd bent. Heb je hulp nodig of heb je vragen? Dan kun je altijd gratis en vrijblijvend met ons in gesprek.
Bekijk onderstaande voorbeelden. We gaan ervan uit dat jullie 50% eigenaar zijn van de woning.
Situatie 1. Je verlaat de eigen woning en je ex-partner blijft er wonen
Hypotheekrenteaftrek als je vertrekt
Ga je ergens anders wonen? Dan is de gezamenlijke woning niet meer jouw hoofdverblijf. Dankzij de 'echtscheidingsregeling' kun je nog maximaal 24 maanden na het verlaten van de woning, gebruikmaken van 50% van de hypotheekrenteaftrek. Voorwaarde is dat jouw ex-partner in het huis blijft wonen.
Hypotheekrenteaftrek 2 jaar na vertrek
Ben je na 24 maanden nadat je de woning hebt verlaten nog steeds mede-eigenaar van de woning? Dan valt jouw eigendomsdeel in box 3 van de inkomstenbelasting. De 50%-hypotheekrenteaftrek vervalt. Dit geldt ook als je het huis zou verhuren aan je ex-partner die er blijft wonen.
Eigenwoningforfait
Nadat je de woning hebt verlaten, moet je nog maximaal 24 maanden, 50% van het eigenwoningforfait voor het huis opgeven in box 1.
Ontvang je geen reële huurvergoeding van je ex-partner? Dan wordt aangenomen dat je je ex-partner woongenot geeft. Is dit onderdeel van de partneralimentatieregeling? Dan mag je een bedrag aan woongenot als betaalde partneralimentatie opgeven in de belastingaangifte. Dit bedrag is gelijk aan jouw aandeel van het eigenwoningforfait. In dit voorbeeld dus 50% van het totale eigenwoningforfait.
Let op: deze verplichting moet ook juridisch afdwingbaar zijn om het bedrag als betaalde partneralimentatie te mogen aanmerken.
Koop je een nieuwe woning? Dan kun je nog steeds in aanmerking komen voor hypotheekrenteaftrek. De Belastingdienst houdt daarbij wel rekening met de eerder genoten hypotheekrenteaftrek.
Situatie 2. Je blijft in het koophuis wonen
Hypotheekrenteaftrek als je blijft
Vertrekt je ex-partner en blijf jij in het huis wonen? Dan blijft de hypotheekrente voor jouw 50% eigendomsaandeel aftrekbaar. Ook na 2 jaar.
Eigenwoningforfait als je blijft
Blijf jij in het huis wonen? Dan geef je 50% van het eigenwoningforfait op in box 1. Ontvang je woongenot als alimentatie van je ex-partner? Dan geef je hiervoor een bedrag op in box 1 als ontvangen partneralimentatie. In dit geval is dat de andere 50% van het totale eigenwoningforfait. Betaal je een reële huurvergoeding aan je ex-partner? Dan geldt dit niet.
Situatie 3. Uitkoop van de woning aan de ex-partner met bv
Hypotheek bij uitkoop
Het komt bij echtscheiding regelmatig voor dat één van de ex-partners de ander uitkoopt. De blijvende partner neemt dan het eigendomsgedeelte (en de financiering) over en wordt zo eigenaar van de volledige woning. Wil je hypotheekrenteaftrek in box 1 voor het overgenomen gedeelte? Dan moet je voldoen aan de volgende voorwaarden:
- Je sluit een lening af voor het overgenomen deel.
- Deze geldlening heeft minimaal een annuïtaire aflossingsverplichting.
- Je lost maandelijks af volgens een bepaald aflossingsschema.
- De aflossingsperiode is maximaal 30 jaar.
- Deze afspraken over de lening zijn schriftelijk vastgelegd.
De Belastingdienst heeft gegevens over de geldlening nodig om te controleren of voldoende is terugbetaald.
- Sluit je deze geldlening bijvoorbeeld bij een bv af? Dan moet je deze gegevens opgeven in je belastingaangifte.
- Loopt deze lening bij een bank in Nederland? Dan geeft deze bank de Belastingdienst de benodigde informatie over de geldlening.
Overdrachtsbelasting bij uitkoop
Hebben jullie de woning gekocht waarbij ieder voor 50% eigenaar is, zoals in dit voorbeeld? Dan kan de uitkoop van de andere ex-partner meestal zonder heffing van overdrachtsbelasting plaatsvinden. De partner die eigenaar wordt van het andere eigendomsgedeelte, kan dan namelijk aan de Belastingdienst vragen om een vrijstelling voor de overdrachtsbelasting.
Wie betaalt de hypotheekrente?
Het uitgangspunt is dat beide ex-partners de hypotheekrente betalen voor hun eigen aandeel in de schuld. In de praktijk gebeurt het echter vaak dat de ene ex-partner het volledige bedrag aan hypotheekrente betaalt, dus ook voor de andere ex-partner, zonder dat zij daarover goede afspraken hebben gemaakt. In dat geval is de rente voor het gedeelte van de andere ex-partner niet aftrekbaar.
Maak duidelijke en afdwingbare afspraken
Het is daarom verstandig hierover goede afspraken te maken, bijvoorbeeld in een echtscheidingsconvenant of (schriftelijke) overeenkomst, en die na te komen. Ook hiervoor geldt dat de verplichting juridisch afdwingbaar moet zijn. Dan kan de rentebetaling die je voor je ex-partner betaalt worden aangemerkt als betaalde partneralimentatie. In de brochure van de Belastingdienst lees je hier meer over.
Hulp nodig of vragen?
Een scheiding is een emotioneel traject, met vaak ingrijpende fiscale gevolgen. We helpen je graag om inzicht te krijgen in je situatie zodat jij en je ex-partner zo veel mogelijk gebruik kunnen maken van eventuele belastingvoordelen. Ga gratis en vrijblijvend in gesprek met onze gespecialiseerde adviseurs.
“Scheiden als ondernemer met een eigen woning is vaak complex en roept veel vragen op. We denken graag met je mee. ”
Hilde Wuisman, Expert Vermogensplanning
