Coronavirus: onze aanpak in drie stappen

16 maart 2020 - Het zal niemand zijn ontgaan: we leven in extreme tijden. Het coronavirus en de onzekerheid hieromheen hebben geleid tot grootschalige maatregelen, en de onzekerheid heeft voor paniek gezorgd op financiële markten. In een eerder artikel beschreven we drie scenario's. Als we die er opnieuw bij halen, dan begeven we ons nu in het scenario van een langdurige schok, maar we sluiten niet uit dat we richting het scenario van een ernstige schok schuiven. 

Wij kijken daarom in dit artikel naar drie zaken die bepalend kunnen zijn voor de ontwikkeling van de markten en de economie: de impact van het virus en de maatregelen, drie signalen die een verandering kunnen inluiden, en, omdat we het virus zien als een tijdelijk probleem, naar de wereld ná het coronavirus. Ook hebben we tips voor beleggers om tot die tijd het hoofd koel te houden.

 

Hoe staat het met de beleggingsportefeuille?

Aandelenbeurzen zijn wereldwijd met meer dan 20% gedaald en blijven turbulent, de olieprijs is hard gedaald en veilige staatsobligaties van bijvoorbeeld Nederland of Duitsland zijn nog veel duurder geworden. En dat alles in een tijdsbestek van nog geen maand. Zie ook onze eerdere artikelen.

Het zal u niet verbazen dat de beleggingsportefeuille ook hard geraakt is. Wij hadden een licht overwogen positie in aandelen, een overwogen belang in bedrijfsobligaties en juist een onderwogen positie in veilige staatsleningen. Voor deze laatste categorie speelde ook mee dat deze vrijwel alleen een verwacht negatieve rente hebben. Intussen is het aandelenbelang lager en hebben we een neutrale weging.

We zien dat een aantal zaken juist goed heeft uitgepakt. Zo hebben we in de portefeuille een groter belang in de Verenigde Staten dan in Europa. De Verenigde Staten hebben het juist relatief goed gedaan. Op sectorniveau heeft de overweging naar de gezondheidszorg en IT geholpen. Beide sectoren zijn weliswaar gedaald, maar relatief gezien hebben ze het goed gedaan. Daarentegen waren we onderwogen in nutsbedrijven en dat heeft ons wat performance gekost. Binnen obligaties heeft onze overweging in bedrijfsobligaties niet geholpen, maar het feit dat we vooral hoogkwalitatieve obligaties hadden, en relatief minder high yield, heeft wel gunstig uitgepakt. Ten slotte hadden we geen beleggingen in grondstoffen en olie. Dat heeft veel pijn bespaard. Dat zien we terug in met name de portefeuilles die gericht zijn op duurzaamheid: die doen het duidelijk beter dan de markt.

Hoe nu verder?

Graag zouden we u gerust willen stellen en zeggen dat het virus op korte termijn geen probleem meer is, maar op dit moment kan niemand daar met zekerheid iets over zeggen. Binnen het beleggingscomité van ABN AMRO kijken we nu echter naar punten die in onze ogen richtinggevend kunnen zijn voor financiële markten en de economie:

1: Ten eerste maken we een inschatting van de gevolgen van de recente ontwikkelingen op de economie. Hierbij gaat het om het directe effect van de maatregelen zoals die nu door overheden getroffen worden, maar ook om indirecte effecten. Verwachten we dat bedrijven investeringen terugdraaien of wellicht zelfs in financiële problemen komen? Oftewel: een soort doorlopende onderhoudscheck van de portefeuille.

2: Verder kijken we naar de mogelijke kantelpunten: criteria op basis waarvan het sentiment in de markt zou kunnen draaien of in elk geval zou kunnen leiden tot meer rust. De kantelpunten die we nu hebben besproken, houden we nauwlettend in de gaten:

  • Stabilisatie of daling van het aantal nieuwe virusgevallen . Hier wacht momenteel iedereen op. Toen het aantal nieuwe gevallen in China stabiliseerde, zagen we dat aandelenmarkten zich snel herstelden. Een belangrijke graadmeter voor ons is Italië. Als de maatregelen daar werken, dan zal dit het vertrouwen kunnen geven dat ook andere westerse landen het virus onder controle kunnen krijgen. 
  • Verder herstel van de Chinese economie . Nu het aantal gevallen in China onder controle is, zie je dat de economie weer op gang komt. Via zogeheten "high frequency data" proberen we de snelheid daarvan inzichtelijk te maken. We kijken bijvoorbeeld naar het energieverbruik in Chinese fabrieken of de vertragingen op de Chinese snelwegen. Deze geven een idee van hoe snel de economie weer op normale niveaus is. Onze verwachting is dat de economie eind maart weer op het oude niveau zal zitten.
  • De inzet van stimulerende maatregelen, door centrale banken, maar vooral ook door overheden . Stimulerende maatregelen kunnen de economie namelijk helpen. Dit kan met renteverlagingen van centrale banken, maar ook met fiscale maatregelen van de overheid. Intussen hebben de centrale banken al grote stappen gezet. Zo kwam de Amerikaanse Federal Reserve (Fed) in het weekend met een forste renteverlaging (naar 0%) en heeft ook de ECB aangekondigd om meer ondersteuning te bieden.
    De centrale banken geven hier het belangrijke signaal dat ze het probleem heel serieus nemen en dat ze de economie willen helpen. Monetaire stimulering vanuit centrale banken kan echter maar deels helpen, en daarom neemt de roep om meer fiscale stimuleringsmaatregelen toe. Een voorbeeld daarvan is uitstel van belasting of de ondersteuning van bepaalde bedrijfstakken. Wat overheden momenteel doen, beschouwt de markt namelijk als onvoldoende. Al zagen we de afgelopen dagen wel snel meer stappen. Als er daadwerkelijk aanzienlijke stimulus komt, dan zou dit een belangrijke steun voor markten betekenen. Tijdens de grote financiële crisis van 2008 was het ook het gezamenlijk optreden van centrale banken en overheden dat de markten vertrouwen gaf.

De derde stap

De derde stap is over de crisis heen kijken. We blijven van mening dat het virus een tijdelijk probleem is. Weliswaar een probleem met extreme gevolgen, maar ook een van tijdelijke aard. Daarbij kijken we naar de situatie in bijvoorbeeld China, waar de corona-epidemie voorbij het ergste punt is. Op het moment dat het virus onder controle is, of als een of meerdere kantelpunten zijn bereikt, dan willen we ook voorbereid zijn op de vervolgstappen. Het ligt voor de hand dat de waarderingen van aandelen intussen een stuk lager staan dan een maand geleden. Daarnaast zijn de veiligere obligaties juist een stuk duurder geworden. 

Dit alles leidt ertoe dat aandelen het op de langere termijn beter gaan doen dan obligaties. Verder is de rente inmiddels een stuk lager. Dat zal bedrijven helpen met investeringen en een impuls geven aan de huizenmarkt in met name de VS, vanwege de lagere hypotheekrentes. De economie wordt verder geholpen door de stimuleringsmaatregelen zoals die nu door centrale banken en overheden worden ingezet. In het verleden zie je vaak dat dit een langdurig positief effect kan hebben op de economie. En ten slotte moeten we niet vergeten hoeveel geld er momenteel in de economie beschikbaar is.

Waarom niet nu bijkopen?

Dit alles kan ook de vraag oproepen waarom we niet nu al bijkopen. Wij vinden dat niet verstandig zolang het nog onvoldoende duidelijk is hoe het virus en de maatregelen zich ontwikkelen. Laten we niet vergeten hoe snel de situatie is verslechterd en daarbij niet de fout maken de situatie te onderschatten. Daarnaast verwachten we dat de komende weken veel bedrijven komen met winstwaarschuwingen. Dit is zeker al deels in de koersen verwerkt, maar dit zal druk houden op het sentiment.

Wat is het advies aan klanten?

Ons belangrijkste advies is om rustig te blijven en nu geen grote verandering te maken in de portefeuille. Het verleden heeft bewezen dat beleggen op de langere termijn een mooi rendement biedt, maar dat er ook periodes zijn waarin het hard kan dalen. Op een dergelijk moment aanpassingen in de portefeuille maken heeft vaak eerder een extra negatief effect. Zie ook het artikel Vraag en antwoord: Houvast in tijden van turbulentie.

Binnen de bank richten we ons op de drie hierboven beschreven stappen, en uiteraard houden wij u op de hoogte van de ontwikkelingen en eventuele aanpassingen die we aan de portefeuille doen. Als u, net als wij, ervan overtuigd bent dat het virus een tijdelijk probleem is (zoals China nu onderstreept) dan zal de onzekerheid op langere termijn afnemen en zullen financiële markten tot rust kunnen komen.

Maatregelen bij ABN AMRO

Tot slot kunnen wij ons voorstellen dat u zich afvraagt welke stappen ABN AMRO zet om ervoor te zorgen dat onze beleggingsdienstverlening blijft draaien. Wij kunnen u gerust stellen dat we hier goed op voorbereid zijn. Het beleggingsteam werkt vanuit verschillende locaties, en zelfs vanuit verschillende landen, en werkt daarnaast voor een groot deel vanuit huis. Dit geldt ook voor de adviseurs op de verschillende kantoren. Op die manier vermijden we dat er op mogelijke kritieke plekken gaten ontstaan. Hierbij helpt het ook dat er een groot team van beleggingsspecialisten (van meer dan 200 mensen) direct of indirect bij uw beleggingen betrokken zijn.

Richard de Groot
Global Head of Investment Centre