Zo herkent u de psychologische valkuilen van beleggen

Uit psychologisch onderzoek is al vaak gebleken dat we de meeste van onze keuzes niet bewust maken. Dat kunnen goede keuzes zijn, maar soms ook verkeerde. Ook als het om beleggen gaat. ‘Kopen als het goed gaat’ en ‘verkopen als het slecht gaat’ zijn beginnersfouten die u natuurlijk allang niet meer maakt. U weet wel beter (toch?). Maar waarschijnlijk wordt ook u meer gestuurd door uw onderbewuste en uw omgeving dan u denkt. Hier maakt u kennis met een paar grote valkuilen.

 

We zoeken bevestiging van onze eigen kijk op de wereld

We lezen de kranten en websites die het nieuws brengen zoals wij dat graag zien. We vinden mensen die het met ons eens zijn vaak aardiger. Waarom doen we dat? Omdat we allemaal last hebben van confirmation bias. Dit zorgt ervoor dat we alleen die informatie selecteren die past bij onze manier van denken. En de informatie die hiermee botst, negeren we. Dus als u veel belegt in biotechnologie gaat u onbewust op zoek naar informatie die uw keuze bevestigt. Dat kan gevaarlijk zijn. Want zo staat u niet open voor signalen die op het tegendeel wijzen.

We gedragen ons als kuddedieren

Als sociale wezens doen we elkaar veel na. Ook als we beleggen. We kopiëren gedrag. Als iedereen om je heen in crypto's gaat, dan moet dat toch wel een goede keuze zijn? De oudere generatie kan zich de internetzeepbel aan het begin van deze eeuw nog wel herinneren. Door spectaculair stijgende koersen gingen beleggers toen steeds meer beleggen in IT-bedrijven. Dit bleken veelal bedrijven te zijn die jarenlang geen dollar winst hadden gemaakt. De zeepbel barstte en een crash was het gevolg.

We kunnen niet tegen verlies

Verlies houdt ons nogal bezig. Logisch, want het is niet leuk. Onderzoek heeft uitgewezen dat mensen liever een verlies vermijden dan hetzelfde bedrag als winst te ontvangen. 100 euro verliezen doet dus meer met ons dan 100 euro winnen. We waarschuwen niet voor niets: "Beleggen brengt risico met zich mee. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen." Beleggers kunnen namelijk moeilijk omgaan met verlies. Ze verliezen de lange termijn en de complete portefeuille uit het oog en staren zich blind op het verlies van nu. Wat het gevaar daarvan is? Dat u te lang wacht met verlies nemen en verkoopt als de koers bij het dieptepunt is. Met een maximaal verlies als gevolg.

We doen graag wat Warren Buffet doet

In de zoektocht naar rendement gaan velen ook op zoek naar de mening van beursgoeroes. Want als een succesvolle beursmiljonair het zegt, dan moet het toch wel kloppen? Die heeft er immers ‘aantoonbaar’ succes mee gehad!

Vraag uzelf eens af of:

  • de mening van zo’n goeroe echt de hele waarheid is
  • of het ook klopt in uw situatie en onder de huidige marktomstandigheden
  • u wel dezelfde resultaten kunt bereiken als een gespecialiseerd bedrijf van een beursgoeroe.

We overschatten onze eigen rol

Beleggen en profvoetbal hebben iets bijzonders gemeen: we schijnen er allemaal meer verstand van te hebben dan een ander. Over voetbalwedstrijden praten we graag en op maandag bij de koffieautomaat hebben we meer gelijk dan een ander. Met beleggers gaat het net zo. Die denken vaak dat ze het beter zien dan andere beleggers, of zelfs dan de experts.

Overmoed zorgt ervoor dat beleggers zichzelf overschatten en denken controle te hebben over hun beleggingen. Als het goed gaat en u maakt mooie rendementen, dan denkt u onbewust dat dit komt door uw eigen keuzes. En niet door bijvoorbeeld het goede beursklimaat van dat moment. U kunt dan gaan denken dat u nog wel wat meer risico kunt nemen, om zo nog hogere rendementen te behalen. Overschatting van uw eigen rol kan zo leiden tot keuzes die verkeerd uitpakken. 

We denken niet graag terug aan wat fout ging

Van fouten kun je leren. Maar we doen juist het tegenovergestelde. We denken niet graag aan onze missers terug. Ons selectieve geheugen laat ons veel liever aan onze successen terugdenken. En als we geen realistisch beeld hebben van het verleden, hoe kunnen we dan de kansen en risico’s van nu goed inschatten?

We zijn bang om een wereld aan mogelijkheden te ontdekken

Nederlandse particuliere beleggers beleggen veel in AEX-aandelen. En zo beleggen Duitsers meer in ‘hun’ Dax-aandelen. Die nationale bedrijven zijn immers bekend en dat geeft een veilig gevoel. Maar het zorgt ook voor een slechte spreiding van het risico in de portefeuille. Teveel in een enkele beleggingscategorie (aandelen) en teveel in een enkel land. Dicht bij huis blijven, kan dan slecht uitpakken.

Hoe blijft u weg uit psychologische valkuilen?

De valkuilen herkennen is al een eerste goede stap. Daarnaast is het goed om te realiseren dat veel onderbewuste keuzes ook haastig gemaakt worden. Het maken van een beleggingsplan behoedt u voor al te snelle beslissingen. Door regels op te stellen voor uzelf, zult u minder met de waan van de dag meegaan. Met een beleggingsplan houdt u focus op uw beleggingsdoel op de lange termijn. Dat is immers het allerbelangrijkst.