Opties - Beleggers academy

 

Wat is een optie?

Een optie is een derivaat: een afgeleid financieel product. De waarde van een optie is afhankelijk van de prijsontwikkeling van de onderliggende waarde: het product waaraan het is verbonden is. De onderliggende waarde kan bijvoorbeeld een aandeel, obligatie of index zijn. Bij de term ‘optie’ zult u al snel denken aan een tijdelijk recht om iets te kopen, bijvoorbeeld een huis. De aanbieder van dit recht heeft daarmee de plicht om het aan het u te verkopen. Bij beleggen is het ook zo. Opties zijn standaard contracten waarmee u een recht koopt of een plicht krijgt om iets tegen een vastgestelde prijs te kopen of verkopen.

Een beleggingsproduct met veel mogelijkheden en valkuilen

Met opties kunt u inspelen op stijgende, gelijkblijvende en dalende koersen. Daarom kan het een nuttig beleggingsproduct zijn binnen uw beleggingsstrategie. Met opties kunt u met een kleine inleg al veel rendement halen, maar het risico op een aanzienlijk verlies is ook groot.

 

Wat u moet weten over opties

Opties zijn complexe beleggingsproducten. Bij ABN AMRO kunt u er alleen in handelen als u een kennisexamen  succesvol heeft afgerond. Ook ondertekent u eerst een aparte overeenkomst.

  1. De Hefboomwerking

    Opties werken met een hefboom. Door de hefboomwerking is de winst die u kunt maken met een optie, groter dan wanneer u direct in de onderliggende waarde zou beleggen (in procenten gerekend). Dit komt doordat u bij een optie een kleiner bedrag hoeft te beleggen dan bij een directe belegging in de onderliggende waarde. Maar de kansen op winst zijn wel gelijk. Afhankelijk op welke beweging u wilt inspelen, bij een ‘verkeerde’ beweging verliest u met opties al snel en vaak veel geld. Sneller en meer dan bij een directe belegging in de onderliggende waarde. Bijvoorbeeld, als de prijs van de onderliggende waarde ongeveer hetzelfde blijft, dan zal de optie steeds sneller zijn waarde verliezen en zonder waarde aflopen op de expiratiedatum van de optie. Bij een directe belegging in de onderliggende waarde zou uw belegging gewoon ongeveer hetzelfde waard blijven.

  2. Call-opties en put-opties:

    Er zijn twee soorten opties: call-opties en put-opties. Als u deze koopt, koopt u dus een recht. Over het aangaan van een plicht (opties schrijven) leest u meer bij ‘5. Opties schrijven’.

    Call-optie kopen

    Koopt u een call-optie, dan betaalt u een premie. Daarmee krijgt u een recht om in een bepaalde periode een bepaalde hoeveelheid van een onderliggende waarde tegen een vooraf bepaalde prijs te kopen.

    Opties

    Put-optie kopen

    Koopt u een put-optie, dan betaalt u een premie. Daarmee krijgt u een recht om in een bepaalde periode een bepaalde hoeveelheid van een onderliggende waarde tegen een vooraf bepaalde prijs te verkopen.

  3. Belangrijke begrippen

    U bepaalt zelf of u gebruikmaakt van uw recht. Maakt u hiervan gebruik, dan noemen we dit uitoefenen.

    Uitoefenprijs
    De vooraf bepaalde prijs noemen we de uitoefenprijs.

    Expiratiedatum
    De dag dat de optie afloopt is de expiratiedatum. Dit is altijd vooraf bepaald.

    Expiratiemoment
    Het tijdstip dat de optie afloopt heet het expiratiemoment.

    Uitoefenperiode
    De periode tot het expiratiemoment van de optie heet de uitoefenperiode. Opties kennen verschillende uitoefenperiodes. Het meest gebruikelijk zijn maandopties, waarbij de expiratiedatum de derde vrijdag van de maand is. Maar er zijn ook weekopties en zelfs dagopties.

    Premie
    De prijs van een optie noemen we de premie.

    Contractgrootte
    Hoe groot de onderliggende waarde van de optie is staat altijd vooraf vast. Bij een aandelenoptie is de contractgrootte meestal 100: u kunt met 1 optie 100 aandelen kopen of verkopen. Bij een indexoptie is de contractgrootte altijd 100: verandert de index met 1 punt, dan krijgt of betaalt u € 200.

  4. De premie van een optie

    De prijs van een optie noemen we premie en bestaat uit twee delen:

    De tijd- en verwachtingswaarde
    Dit deel geeft aan wat de markt verwacht van de prijs van de onderliggende waarde. Hierbij houdt de markt rekening met de tijd die er nog is tot de afloopdatum van de optie, de expiratiedatum. Op het moment van expiratie is de tijd- en verwachtingswaarde bijna nul.

    De intrinsieke waarde
    Dit deel is het verschil tussen de uitoefenprijs en de prijs van de onderliggende waarde. Er is intrinsieke waarde als de prijs van de onderliggende waarde hoger is dan de uitoefenprijs van een call-optie. Of als de prijs van de onderliggende waarde lager is dan de uitoefenprijs van een put-optie. De intrinsieke waarde kan nooit lager dan nul worden.

    Als de prijs van de onderliggende waarde stijgt:

    • Dan zal de premie van een call-optie op die onderliggende waarde meestal ook stijgen; en
    • Dan zal de premie van een put- optie op die onderliggende waarde meestal dalen.
    Als de prijs van de onderliggende waarde daalt:
    • Dan zal de premie van een call-optie op die onderliggende waarde meestal ook dalen; en
    • Dan zal de premie van een put- optie op die onderliggende waarde meestal stijgen.
  5. Opties schrijven

    Een bijzonderheid van opties is, dat u een optie ook kunt verkopen zonder dat u daarin positie heeft. U krijgt dan een negatieve positie. Dit verkopen noemen we schrijven en zo’n negatieve positie noemen we een short-positie. Schrijft u een optie, dan krijgt u geen recht maar een plicht:

    Als u een call-optie schrijft
    U ontvangt de premie. Daarmee heeft u de plicht om in de uitoefenperiode een bepaalde hoeveelheid van een onderliggende waarde tegen de uitoefenprijs te leveren.

    Als u een put-optie schrijft
    U ontvangt de premie. Daarmee heeft u de plicht om in de uitoefenperiode een bepaalde hoeveelheid van een onderliggende waarde tegen de uitoefenprijs af te nemen.

  6. Gedekt en ongedekt schrijven

    U kunt gedekt schrijven en ongedekt schrijven.

    Gedekt schrijven
    Bij gedekt schrijven heeft u de onderliggende waarde in uw beleggingsportefeuille en schrijft u op basis van die dekking. Voorbeeld: U heeft 200 aandelen Philips en schrijft daar 2 call-opties Philips op. Moet u op een moment aan uw plicht voldoen en de aandelen leveren, dan kunt u dus keurig die 200 aandelen leveren. Dit gebeurt  automatisch, daarvoor hoeft u zelf geen opdracht te geven.

    Ongedekt schrijven
    Bij ongedekt schrijven heeft u de onderliggende waarde niet in uw beleggingsportefeuille. We nemen hetzelfde voorbeeld: Moet u op een moment aan uw plicht voldoen en de 200 aandelen Philips leveren, dan kunt u dat niet. U moet dan eerst de aandelen op de beurs kopen en die gelijk weer leveren, ook dit gebeurt automatisch. 

    Schrijft u put-opties, dan is dat altijd ongedekt. Bij een geschreven put-optie moet u namelijk de onderliggende waarde afnemen. Stel dat u 2 put-opties Philips heeft geschreven en u moet op een moment aan uw plicht voldoen? Dan koopt u dus 200 aandelen Philips tegen de uitoefenprijs, ook dit gebeurt weer automatisch.

    Margin
    Om er zeker van te zijn dat u aan uw plicht van uw ongedekt geschreven optie kunt voldoen, moet u een bepaald bedrag op uw rekening aanhouden. Dit bedrag noemen we de margin. De margin is geen vast bedrag, maar kan elke dag veranderen, dit is onder andere afhankelijk van de premie. Is uw margin te laag, dan kunnen uw orders niet uitgevoerd worden.

  7. Hoe eindigen opties?

    Opties kunnen op verschillende manieren eindigen.

    Als u een optie heeft gekocht
    Heeft u een optie gekocht, dan kan uw optie eindigen doordat:

    • u uw optie uitoefent; 
    • u uw optie sluit (sluitingsverkoop); of 
    • uw optie zonder waarde op de expiratiedatum afloopt.
    Als u een optie heeft geschreven
    Heeft u een optie geschreven, dan kan uw optie eindigen doordat:
    • uw optie wordt aangewezen. Een koper oefent dan zijn recht uit en u als verkoper (schrijver) moet dan aan uw plicht voldoen. Dit kan niet alleen op de expiratiedatum gebeuren, maar ook eerder in de uitoefenperiode; 
    • u uw optie sluit (sluitingskoop); of  
    • uw optie zonder waarde op de expiratiedatum afloopt.
    ‘Amerikaanse’ of ‘Europese’ stijl
    Amerikaanse stijl opties kunnen tijdens de hele looptijd van de optie uitgeoefend worden. Dit zijn meestal aandelenopties. Europese stijl opties kunnen alleen op de afloopdatum uitgeoefend worden. Dit zijn meestal indexopties. Bovendien vindt bij de opties Amerikaanse stijl de afwikkeling fysiek plaats, in de onderliggende waarde zelf. Terwijl bij de opties Europese stijl dit in geld gebeurt.
  8. De waarde van een optie aangeven

    Of een optie waarde heeft, geven we aan met de begrippen: In the money, Out of the money en At the money.

    In the money
    Dit betekent dat de prijs van de onderliggende waarde hoger is dan de uitoefenprijs van een call-optie. Of dat de prijs van de onderliggende waarde lager is dan de uitoefenprijs van een put-optie. De optie heeft op dat moment een voor de belegger positieve waarde. De premie bestaat dan vooral uit intrinsieke waarde en minder uit tijd- en verwachtingswaarde.

    Out of the money
    Dit betekent dat de prijs van de onderliggende waarde lager is dan de uitoefenprijs van een call-optie. Of dat de prijs van de onderliggende waarde hoger is dan de uitoefenprijs van een put-optie. De optie heeft op dat moment een voor de belegger negatieve waarde. De premie bestaat dan alleen uit tijd- en verwachtingswaarde. 

    At the money
    Dit betekent dat de prijs van de onderliggende waarde ongeveer gelijk is aan de uitoefenprijs van de optie. De premie bestaat ook dan alleen uit tijd- en verwachtingswaarde, in het begin kan die nog iets hoger zijn dan de tijd- en verwachtingswaarde van een optie die out of the money is.

  9. Uw maximale winst en verlies bij het kopen of schrijven van opties

    Winst en verlies hangen van een aantal factoren af:

    Koopt u een optie, dan is uw winst maximaal:

    • Het positieve verschil tussen de prijs van de onderliggende waarde en de uitoefenprijs;
    • Min de premie die u betaalt; en
    • Min de kosten die u betaalt.

    Koopt u een optie dan is uw verlies maximaal:

    • De premie die u heeft betaald;  
    • Plus de kosten die u heeft betaald.

    Schrijft (verkoopt) u een optie, dan is uw winst maximaal:

    • De premie die u heeft gekregen;
    • Min de kosten die u heeft betaald.
    Schrijft (verkoopt) u een optie, dan is uw verlies maximaal:
    • Het negatieve verschil tussen de prijs van de onderliggende waarde en de uitoefenprijs. Bij een call-optie is dit verschil in theorie oneindig; 
    • Plus de kosten die u heeft betaald; 
    • Min de premie die u heeft ontvangen.
 

De voordelen van opties

  • Opties bieden u mogelijkheden om in te spelen op stijgen, dalen en gelijk blijven van de onderliggende waarde. Zo kunt u bijvoorbeeld ook in een dalende of gelijkblijvende markt rendement halen.
  • Door de hefboomwerking kunt u met een optie meer profiteren van een  koersbeweging dan van een belegging in aandelen alleen.  

De nadelen van opties

  • Opties zijn complexe beleggingsproducten. U moet ze goed begrijpen voordat u er verantwoord in kunt handelen.
  • Door de hefboomwerking kunt u meer dan uw inleg verliezen. En soms zelfs een schuld overhouden.
 

Zo belegt u in opties

Als u zelfstandig belegt bij ABN AMRO, kunt u alleen met de beleggingsvorm Zelf Beleggen Plus in opties beleggen. U kunt opties kopen en verkopen met de ABN AMRO app, Internet Bankieren of Mijn Dealingroom.
Voordat u bij ABN AMRO kunt beleggen in opties, vragen wij u eerst om hier een kennisexamen  over te maken. Slaagt u voor het examen, dan heeft u voldoende kennis om in opties te mogen beleggen. Slaagt u niet? Dan past beleggen in opties mogelijk niet bij u. U kunt dan geen orders in opties opgeven.
 

Zelf Beleggen Plus

Met ons professionele en betrouwbare platform Mijn Dealingroom kunt u 24/7 orders opgeven om beleggingen te kopen of verkopen. U heeft keuze uit een ruim assortiment beleggingsproducten.

Voor de actieve belegger:

  • Makkelijk en betrouwbaar platform
  • Professionele analysetools
  • Toegang tot beurzen wereldwijd
  • Ook handelen in complexe producten