De psychologische valkuilen van beleggen
Uit psychologisch onderzoek is vaak gebleken dat we de meeste van onze keuzes niet bewust maken. Dat kunnen goede keuzes zijn, maar soms ook verkeerde. Ook als het om beleggen gaat. Denk aan ‘kopen als het goed gaat’ en ‘verkopen als het slecht gaat’. Ook jij wordt waarschijnlijk meer gestuurd door je onderbewuste en je omgeving dan je denkt. Maak kennis met de grootste valkuilen.
Beleggen kent risico’s. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.
We zoeken bevestiging van onze eigen kijk op de wereld
We zoeken vaak informatie die onze eigen kijk op de wereld ondersteunt. Denk aan kranten, websites en mensen. Als anderen het met ons eens zijn, vinden we ze aardiger. Dit heet confirmation bias. We geven de voorkeur aan informatie die bij ons wereldbeeld past en negeren informatie die daar niet bij past. Beleg je veel in biotechnologie? Dan ga je onbewust op zoek naar informatie die je vertelt dat dit de juiste keuze is. En sta je minder open voor informatie die het tegendeel kan bewijzen.
We gedragen ons als kuddedieren
Als sociale wezens kopiëren we elkaar. Ook als we beleggen. Denk aan de internetzeepbel begin deze eeuw: door stijgende koersen gingen beleggers steeds meer beleggen in IT-bedrijven. Maar veel van deze bedrijven hadden al jarenlang geen winst meer gemaakt. Ze konden niet aan de verwachtingen voldoen en de koersen stortten in. De internetzeepbel barstte en veel beleggers leden verlies.
We kunnen niet tegen verlies
Verlies houdt ons bezig. Uit onderzoek blijkt ook dat het gevoel van pijn bij verlies sterker is dan het gevoel van plezier bij winst. € 100 verliezen doet meer met ons dan € 100 winnen. Sommige beleggers kunnen moeilijk omgaan met verlies en denken niet meer aan de lange termijn of de complete portefeuille. Het resultaat: ze verkopen als de koers op het dieptepunt is.
We doen graag wat Warren Buffet doet
In de zoektocht naar rendement gaan veel beleggers ook op zoek naar de mening van beursgoeroes. Want als een succesvolle beursmiljonair het zegt, dan moet het toch wel kloppen? Diegene heeft er namelijk ‘aantoonbaar’ succes mee gehad!
Vraag jezelf eens af of:- de mening van zo’n goeroe echt de hele waarheid is;
- het ook klopt in jouw situatie en onder de huidige marktomstandigheden;
- je wel dezelfde resultaten kunt bereiken als een gespecialiseerd bedrijf van een beursgoeroe.
We overschatten onze eigen rol
Beleggen en profvoetbal hebben iets bijzonders gemeen: we schijnen er zelf allemaal meer verstand van te hebben dan een ander. Beleggers denken het vaak beter te weten, overschatten zichzelf en denken controle te hebben over hun beleggingen. Gaat het goed en maak je mooie rendementen? Dan denk je misschien onbewust dat dit door je eigen keuzes komt. En niet door het goede beursklimaat van dat moment, bijvoorbeeld. Misschien denk je dat je meer risico kunt nemen, om nog hogere rendementen te behalen. Overschatting van je eigen rol kan zo leiden tot keuzes die verkeerd uitpakken.
We denken niet graag terug aan wat fout ging
Van fouten kun je leren. We denken alleen niet graag terug aan onze missers. Ons brein laat ons veel liever aan onze successen terugdenken. En als we geen realistisch beeld hebben van het verleden, hoe kunnen we dan de kansen en risico’s van nu goed inschatten?
We zijn bang om te ontdekken
Nederlandse particuliere beleggers beleggen veel in AEX-aandelen. En zo beleggen Duitsers meer in ‘hun’ Dax-aandelen. Die nationale bedrijven zijn namelijk bekend en dat geeft een veilig gevoel. Maar het zorgt ook voor een slechte spreiding van het risico in de portefeuille. Te veel in één beleggingscategorie (aandelen) en te veel in één land. Dicht bij huis blijven kan dan slecht uitpakken.
Hoe blijf je weg uit psychologische valkuilen?
De valkuilen herkennen is een eerste stap. En realiseren dat veel onderbewuste keuzes in haast worden gemaakt. Een beleggingsplan beschermt je voor het nemen van te snelle beslissingen. Door vooraf afspraken met jezelf te maken, zul je minder met de waan van de dag meegaan. Met een beleggingsplan houd je focus op jouw beleggingsdoel op de lange termijn. Dat is het allerbelangrijkst.
Beleggen kent risico's
Beleggen doe je met geld dat je over hebt, naast je buffer voor onverwachte uitgaven. Beleggen brengt risico’s met zich mee. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Het is goed om je hiervan bewust te zijn.
Ook interessant voor jou
Stap voor stap beginnen met beleggen
Wil je met genoeg kennis beginnen met beleggen? Of er gewoon meer van begrijpen? In ons stappenplan nemen we je mee langs de mogelijkheden van beleggen, de risico’s en de keuzes die je kunt maken.
De emotionele achtbaan van een belegger
Elke belegger heeft emoties, zelfs de meest rationele. Beleggingskeuzes worden voor een groot deel gedreven door die emoties. En die emoties zijn bij elke fase op de beurs weer anders. Benieuwd wat je kunt gaan voelen en denken? We nemen je mee in de emotionele achtbaan die een belegger mogelijk doormaakt.
Gebruiken van fundamentele en technische analyses
Superman of Batman? De Beatles of de Rolling Stones? Er is vaak discussie over wie de beste is. Zo is er in de beleggingswereld vaak een strijd tussen aanhangers van technische analyse en aanhangers van fundamentele analyse. Maak kennis met beide stromingen en oordeel zelf.