Inflatieparadox

Inflatie: gewenst en gevreesd

Hoe goedkoper uw spullen zijn, hoe beter. En gratis is helemaal mooi. U ziet prijzen waarschijnlijk niet graag oplopen. Inflatie, stijgende prijzen over de hele linie, is een onaangenaam verschijnsel. Deflatie, dalende prijzen, dat is veel leuker.

Te lage inflatie

Omdat u wellicht zo denkt, luistert u vast met onbegrip naar berichten dat de Europese Centrale Bank (ECB) vindt dat de inflatie momenteel te laag is. Waar maken ze zich druk om? Gun ons ook eens een meevaller. En wat is er mis mee dat een tablet of een vliegreis goedkoper wordt omdat de producenten steeds efficiënter gaan werken?

Een vicieuze cirkel

Toch denk ik dat u en de ECB het uiteindelijk wel met elkaar eens zullen worden. Great minds think alike, zeggen we dan. De ECB kickt namelijk niet op inflatie. Integendeel, haar doelstelling is die op een laag niveau, vlak onder de 2% te houden. Maar een spookbeeld voor haar is dat de inflatie negatief wordt, dat die omslaat in deflatie. Dat prijzen over de hele linie gaan dalen. Dat is, nogmaals, niet omdat ze u geen meevaller gunt. Maar wel omdat dalende prijzen een vicieuze cirkel op gang kunnen brengen.

Wat zijn de gevaren? Deflatie kan consumenten aanmoedigen aankopen uit te stellen. De prijzen zakken immers. Dat drukt de bedrijfswinsten. Ondernemers zullen dan alles op alles zetten om de loonkosten te laten dalen. En met consumenten die minder te spenderen hebben is de vicieuze cirkel een feit.

Goed voor de economie

Je ziet dat in de economie wel vaker. Wat goed is voor u, is niet goed voor uw vaderland. Als u bezuinigt omdat uw inkomsten teruglopen, bent u goed bezig. Maar als we allemaal zo handelen, lijdt de economie omdat de consumptie inzakt. Dat heeft de recessie van een paar jaar geleden ook laten zien.

Daarom wil de ECB uit de buurt van het omslagpunt van inflatie naar deflatie blijven. En zet ze alles op alles om de inflatie dichter bij haar doelstelling van 2% te brengen. Ze houdt de rente laag om ons te prikkelen te consumeren en te investeren in plaats van te sparen.

Lastig te meten

Inflatie en deflatie zijn trouwens lastig te meten verschijnselen. Stel dat een smartphone 2% duurder wordt, maar dat die voortaan wordt uitgerust met een stappenteller: is er dan sprake van een prijsstijging of van kwaliteitsverbetering of van een nieuw product? Voer voor economen. Moet u niet wakker van liggen, dat doen ze bij het Centraal Bureau voor de Statistiek wel.

Hein Schotsman is senior econoom en hoofd Projecten bij ABN AMRO.

Tip