Eerder met pensioen of minder werken: hoe bouw je pensioen op?
Wil je vanaf je 60e een dag minder werken? Of zelfs helemaal stoppen met werken? Het opgebouwde ouderdomspensioen is vaak niet voldoende voor een vervroegd pensioen. In dit artikel lees je wat je kunt doen om voor extra inkomen te zorgen. Daarbij geldt: hoe eerder je begint, hoe beter je bent voorbereid.
Ben je ondernemer? Lees dan hoe je als zzp'er pensioen kunt opbouwen.
De AOW-leeftijd gaat minder snel omhoog
In de Wet temporisering verhoging AOW-leeftijd is geregeld dat de AOW-leeftijd minder snel stijgt dan eerder was afgesproken.
- Voor 2026 en 2027 is de AOW-leeftijd 67 jaar.
- Van 2028 tot en met 2031 is de AOW-leeftijd 67 jaar en drie maanden.
Je bouwt een volledige AOW-uitkering op als je in de 50 jaar vóór je AOW-leeftijd steeds verzekerd bent geweest voor de AOW. Meestal ben je verzekerd als je in Nederland woont of werkt. Voor ieder jaar dat je niet verzekerd bent, wordt je AOW in principe met 2% gekort.
Hoeveel AOW je krijgt, hangt af van je persoonlijke situatie. Vanaf 1 juli 2026 bedraagt de volledige bruto AOW voor een alleenstaande € 1.662,16 per maand. Voor gehuwden of samenwonenden is dat € 1.139,39 bruto per maand per persoon. Daarbovenop bouw je vakantiegeld op, dat de SVB jaarlijks in mei uitbetaalt.
De mogelijkheden om eerder met pensioen te gaan
Veel pensioenregelingen maken het mogelijk om eerder met pensioen te gaan. Hierna volgen enkele keuzemogelijkheden met je pensioen dat je via jouw werkgever hebt opgebouwd:
1. Deeltijdpensioen
Deeltijdpensioen kan interessant zijn als je nog niet volledig wilt stoppen met werken. Bij veel pensioenregelingen is het mogelijk om vóór je pensionering in deeltijd te gaan werken. Je kunt dan voor een deel vervroegd pensioen aanvragen. Zo kun je bijvoorbeeld voor 1 of 2 dagen per week met pensioen gaan, terwijl je de andere dagen nog doorwerkt.
2. Hoog/laag pensioen
Vaak kun je ervoor kiezen om in de eerste 5 of 10 jaar meer pensioen te ontvangen. Daarna ontvang je dan levenslang minder pensioen. Dat kan interessant zijn als je eerst meer inkomen nodig hebt en later minder. Bijvoorbeeld als je in je eerste pensioenjaren hogere uitgaven verwacht vanwege extra reizen of andere activiteiten.
3. Meer ouderdomspensioen en minder partnerpensioen (of andersom)
Heb je geen partner of heeft jouw partner zelf voldoende inkomen? Dan kun je het partnerpensioen verlagen en jouw ouderdomspensioen verhogen. Andersom kan ook. Misschien is er door een scheiding onvoldoende partnerpensioen voor je huidige partner opgebouwd terwijl deze zelf ook weinig inkomen heeft. Je kunt er dan voor kiezen om jouw ouderdomspensioen te verlagen ten gunste van het partnerpensioen.
4. Pensioen eerder laten ingaan
De meeste pensioenregelingen bieden de mogelijkheid eerder met pensioen te gaan. De mogelijkheden verschillen per pensioenregeling. Sommige regelingen staan toe dat je pensioen enkele jaren vóór je AOW-leeftijd ingaat, bijvoorbeeld 5 jaar eerder. Controleer altijd de voorwaarden bij je pensioenuitvoerder. Als je eerder met pensioen gaat, ontvang je een lagere pensioenuitkering dan wanneer je wacht tot je de reguliere pensioenleeftijd hebt bereikt. Vanaf het moment dat je eerder stopt met werken, bouw je namelijk geen pensioen meer op. Bovendien moet het opgebouwde pensioenkapitaal over een langere periode worden uitgekeerd.
Het is belangrijk om te beseffen dat eerder stoppen met werken en het vervroegen van je pensioen niet per se samen hoeven te gaan. Wil je eerder stoppen met werken zonder dat jouw pensioen eerder ingaat? Misschien kun je deze periode overbruggen met andere inkomsten of vermogensopnames om in jouw uitgaven voor levensonderhoud te voorzien. Wil je weten of dit voor je haalbaar is? Vraag dan een Financieel Vooruitzicht aan om de financiële gevolgen in kaart te brengen.
“Als vuistregel valt je pensioen voor elk jaar dat je het eerder laat ingaan ongeveer 7% tot 8% lager uit. De exacte verlaging verschilt per regeling. Vraag daarom altijd een persoonlijke berekening op bij je pensioenuitvoerder.”
Peter Beets, Expert Vermogensplanning
De periode tot je AOW overbruggen
Wil je eerder stoppen met werken, dan krijg je nog geen AOW. Ook hoef je, zoals hierboven vermeld, je pensioen niet meteen eerder te laten ingaan. Je kunt de tussenliggende periode soms overbruggen met spaargeld, beleggingen, een lijfrente-uitkering, overwaarde uit je woning of de verkoopopbrengst van je bedrijf.
Bereken vooraf hoeveel netto-inkomen je per maand nodig hebt en welke gevolgen elke keuze heeft voor je inkomen later. Zo voorkom je dat je in de eerste pensioenjaren te veel vermogen opneemt of je levenslange pensioen onnodig verlaagt.
Gevolgen voor partnerpensioen
Het stoppen met werken en het nog niet in laten gaan van jouw ouderdomspensioen kan gevolgen hebben voor het partnerpensioen. De gevolgen verschillen per pensioenregeling. Vooral partnerpensioen op risicobasis kan veranderen als je stopt met werken, uit dienst gaat of je pensioen later laat ingaan. Verschillende scenario's zijn denkbaar.
In sommige gevallen kan het partnerpensioen zelfs vervallen als je langer blijft doorwerken na je pensioen. Controleer daarom vooraf je pensioenreglement of vraag je pensioenuitvoerder om een berekening. Op mijnpensioenoverzicht.nl vind je meer informatie over je AOW en het pensioen dat je bij al jouw werkgevers hebt opgebouwd.
Hoe kun je jouw pensioen aanvullen?
Als je eerder wilt stoppen met werken of minder wilt gaan werken, moet je eerst bepalen hoeveel inkomen je nodig hebt om van te leven. Zijn je AOW-uitkering en ouderdomspensioen samen hiervoor niet hoog genoeg? Dan kun je met de volgende maatregelen je pensioen aanvullen:
Sparen via lijfrente
Met een lijfrente zorg je op een fiscaal voordelige manier voor extra inkomen. Een lijfrente bestaat uit twee delen. Je begint eerst met het sparen voor een lijfrentekapitaal. Na de spaarperiode (opbouwfase) wordt het bij elkaar gespaarde kapitaal in termijnen uitgekeerd (uitkeringsfase). Dit sparen en uitkeren kan zowel bij een verzekeraar als bij een bank.
Hypotheek extra aflossen
Huizenbezitters bouwen vermogen op als zij hun hypotheek aflossen. Door deze aflossingen neemt de overwaarde van hun huis toe. Als je in de toekomst een lager inkomen verwacht, kun je overwegen je woonlasten hierop tijdig aan te passen. Door extra af te lossen, gaan je maandlasten omlaag. Of het verstandig is om je hypotheek extra af te lossen, hangt af van je persoonlijke financiële situatie en je hypotheekvoorwaarden.
Sparen of beleggen
Je kunt er ook voor kiezen om extra vermogen op te bouwen via sparen of beleggen. Je kunt dan later met dit vermogen jouw pensioen aanvullen. Hoeveel geld heb je straks nodig? Hoe groot moet de vermogensbuffer zijn, waarmee je jouw pensioen wilt aanvullen? Naast de duur van de periode die je wilt aanvullen en het bedrag dat je jaarlijks nodig hebt als pensioenaanvulling, bepaalt ook het rendement op je vermogen hoeveel kapitaal je moet inleggen. Hoe hoger het rendement, hoe minder kapitaal je hoeft te reserveren om een vermogensbuffer op te bouwen.
Verkoop van je bedrijf
Ben je ondernemer met een eigen bedrijf? De verkoop van je bedrijf kun je gebruiken als extra inkomen voor je pensioen. In ons artikel 'Met pensioen en de verkoop van je bedrijf' lees je hoe dat werkt en wat je opties zijn.
Tot slot
Met je pensioen heb je veel keuzemogelijkheden. Het is verstandig om regelmatig het pensioenoverzicht van je pensioenfonds te bekijken en een pensioencheck te doen. Als het nodig blijkt te zijn, heb je nog genoeg tijd om de juiste maatregelen te nemen om extra vermogen op te bouwen. Hoe eerder je begint met vermogensopbouw, hoe gunstiger dat uiteindelijk kan uitpakken.
Neem contact op met jouw adviseur om de financiële mogelijkheden te bespreken.
Experts beantwoorden vragen over het regelen van je pensioen
Ook als je rond de 50 bent, kun je nog veel doen aan je pensioen. Veel mensen nemen dan pas echt de tijd om te kijken of hun pensioen past bij hun wensen, zoals eerder stoppen met werken of juist doorwerken na de AOW. Eerst inzicht krijgen is cruciaal: wat heb je opgebouwd en wat zijn je opties? Doorwerken heeft gevolgen voor zekerheid en belasting, en investeren (bijvoorbeeld in vastgoed) vraagt om goede spreiding. Ook een eenmalige opname uit je pensioen kent duidelijke voor- en nadelen. Grote keuzes vragen om een totaaloverzicht en goede afweging.
