De mega-IPO’s van 2026: katalysator of waarschuwingssignaal?

De aandelenmarkten staan aan de vooravond van een uitzonderlijke fase, waarin drie van de meest waardevolle private bedrijven ter wereld – SpaceX, Anthropic en OpenAI – naar de beurs gaan. Volgens schattingen kan er gezamenlijk tot circa USD 200 miljard aan nieuw kapitaal worden opgehaald met deze beursgangen of IPO’s (IPO: initial public offering). Daarmee wordt dit een van de grootste IPO-golven ooit: een belangrijk moment voor de aandelenmarkten.

De directe impact van deze IPO’s op aandelenmarkten zal in eerste instantie beperkt zijn, maar kan later snel toenemen. De absolute blikvanger is SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk dat recent gefuseerd is met diens AI-onderneming xAI. Met een verwachte waardering van rond de USD 1,75 biljoen zou het bedrijf in één klap tot de grootste ondernemingen ter wereld behoren.

Toch is er een belangrijk onderscheid tussen totale waardering en daadwerkelijke marktimpact. Het vrij verhandelbare deel van de aandelen is namelijk zeer beperkt. Deze zogenoemde ‘free float’ zal in het begin slechts ongeveer 4% van het totaal aantal aandelen bedragen. Daarmee zal het belang van SpaceX in de wereldwijde aandelenindices, zoals de MSCI World Index, minder dan 0,1% bedragen. In de maanden na de IPO loopt de lock-up periode af. Dit houdt in dat steeds meer bestaande aandeelhouders dan hun aandelen mogen verkopen. De free float kan daardoor snel toenemen. Hiermee kan het belang van SpaceX in de MSCI World Index tot richting de 2% stijgen. Dit kan een drukkend effect hebben op andere zwaargewichten in de index aangezien populaire indexfondsen en ETF’s hiervoor geld moeten vrijmaken. Daardoor kan de impact op de markt in de loop van de tijd toenemen.

Voor beleggers bieden de IPO’s van deze bedrijven kansen om zich te positioneren in structurele groeimarkten zoals AI en satellietcommunicatie, maar ook in potentieel nieuwe markten zoals ruimtevaart. Tegelijkertijd zijn de waarderingen van deze aandelen hoog, vooral bij SpaceX, en moet vrijwel alles volgens plan verlopen om de hoge verwachtingen waar te maken. Dit spanningsveld tussen het groeipotentieel op lange termijn en de daadwerkelijke resultaten op korte termijn zal waarschijnlijk tot flinke koersuitslagen leiden.

Daarnaast spelen duurzaamheidsaspecten een steeds grotere rol in de beoordeling van deze bedrijven. SpaceX roept op duurzaamheidsvlak gemengde reacties op. Enerzijds draagt het bedrijf bij aan wereldwijde connectiviteit via Starlink (internet via het satellietnetwerk van SpaceX) en kan het op lange termijn efficiëntere infrastructuur (zoals dataopslag in de ruimte) mogelijk maken. Anderzijds zijn er duidelijke aandachtspunten, zoals de milieueffecten van raketlanceringen en ruimtepuin, maar ook het risico op bestuursproblemen vanwege de sterke afhankelijkheid van één dominante oprichter. Voor AI-bedrijven als OpenAI en Anthropic liggen de ESG-vraagstukken meer op het vlak van energieverbruik, dataprivacy en ethische kwesties rond AI.

Dat brengt ons bij de vraag of zulke grote IPO’s het einde kunnen markeren van het huidige positieve beursklimaat. Historisch gezien vallen pieken in IPO-activiteit vaak samen met periodes van hoge risicobereidheid onder beleggers. Bedrijven die naar de beurs gaan doen dit namelijk meestal wanneer zij denken een hoge prijs voor hun aandelen te kunnen ontvangen.

Tijdens de internethausse van eind jaren ’90 vroegen ook veel bedrijven een beursnotering aan. Uiteindelijk resulteerde de internethype in het uiteenspatten van de dotcom-zeepbel op de beurs. Maar een belangrijk verschil met toen is dat veel van de huidige AI-gerelateerde bedrijven al substantiële omzet genereren. Het risico ligt dus niet zozeer in het ontbreken van businessmodellen, maar meer in te optimistische groeiverwachtingen. We denken daarom niet dat de IPO’s van SpaceX, Anthropic en OpenAI wijzen op een naderende marktcorrectie. Maar deze beursgangen zullen wel een test zijn voor de veerkracht van de aandelenmarkten.

Piet Schimmel
Senior Expert Aandelenthema's