Democratische overwinning raakt Washington meer dan Wall Street

Om te beginnen: wat zijn de midterms precies? Halverwege een presidentiële ambtstermijn kiezen Amerikaanse kiezers leden van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, die samen het Congres vormen. Het Congres bespreekt wetsvoorstellen en stemt hierover. De partij die in het Congres over een meerderheid beschikt, kan daardoor meer invloed uitoefenen op wetgeving en op het toezicht op de regering.

De verkiezingen werden algemeen gezien als een graadmeter voor de steun onder kiezers voor de regering-Trump. Hoewel de economische groei en bedrijfswinsten gunstig bleven voor de financiële markten, wezen peilingen er al op dat de Republikeinen terrein zouden verliezen in het Congres. De Democraten profiteerden van Trumps lage populariteit. Kiezers maakten zich onder meer zorgen over Trumps aanpak van de oorlog met Iran, de aanhoudende inflatie en de hoge energiekosten. De verkiezingsuitslag heeft daarmee twee kanten. Voor een deel kan de uitkomst worden gezien als de traditionele terugslag die de partij van de zittende president vaak ondervindt tijdens midterm-verkiezingen. Deels is het ook een reactie op zorgen over de kosten van levensonderhoud, het buitenlands beleid en de richting van de economie.

Met een Democratische meerderheid in het Congres wordt het voor Trump veel moeilijker om nieuwe wetgeving door te voeren. De Democraten krijgen de controle over de commissies in het Congres en kunnen hoorzittingen houden, onderzoek doen naar het regeringsbeleid en specifieke bedrijfssectoren kritisch tegen het licht houden. De Democratische controle over de Senaat stelt de partij bovendien in staat om presidentiële benoemingen te vertragen of af te wijzen. Denk hierbij aan de benoeming van rechters, ambassadeurs en hoge overheidsfunctionarissen.

Maar de directe economische gevolgen zullen naar verwachting beperkt blijven. Trump heeft al een aanzienlijk deel van zijn programma uitgevoerd, terwijl eerder aangenomen belasting- en uitgavenwetgeving van kracht blijft. Ook behoudt hij als president ruime bevoegdheden op het gebied van handel, buitenlands beleid, immigratie en de federale overheid. Vooruitlopend op een Democratische overwinning zei Trump: “I guess I’ll become Mr. Veto” (“Ik denk dat ik Mr. Veto word”). Daarmee liet hij doorschemeren vaker gebruik te zullen maken van zijn presidentiële vetorecht om Democratische wetgeving tegen te houden. Na de verkiezingsuitslag plaatste hij op sociale media al het bericht: “VETO.”

Voor obligaties was deze verkiezingsuitkomst waarschijnlijk de gunstigste van alle mogelijke uitslagen. Een verdeelde federale overheid verkleint de kans op verdere ongedekte belastingverlagingen of omvangrijke nieuwe uitgavenpakketten. Dat zou de opwaartse druk op de rente op Amerikaanse staatsobligaties moeten beperken. Maar die druk wordt niet volledig weggenomen. Het structurele begrotingstekort en de hoge rentelasten blijven namelijk belangrijke factoren voor nu. En toekomstige politieke conflicten over de financiering van de overheid en het schuldenplafond kunnen eveneens periodes van marktbeweeglijkheid veroorzaken.

Voor aandelen kan de eerste reactie op de verkiezingsuitslag leiden tot meer beweeglijkheid. Want beleggers zullen mogelijk inprijzen dat er meer onderzoeken vanuit het Congres worden opgestart. Ook kunnen beleggers reageren op toegenomen onzekerheid over regelgeving en politieke confrontaties. Financiële instellingen, cryptohandel, producenten van fossiele brandstoffen en delen van de AI-markt kunnen onder verscherpt toezicht komen te staan. Aan de andere kant kunnen hernieuwbare energie, infrastructuur, ziekenhuizen en ondernemingen die betrokken zijn bij publieke gezondheidsprogramma’s mogelijk profiteren van de veranderende prioriteiten in het Congres.

Goed om te weten: uit het verleden leren we dat er voor beleggers geen reden is om al te sterk op de verkiezingsuitslag te reageren. Jaren waarin midterm-verkiezingen plaatsvonden, waren voor aandelen doorgaans het zwakste deel van de vierjarige presidentiële cyclus. Het jaar direct na de midterms was historisch gezien juist het sterkste. De verklaring hiervoor heeft mogelijk niet eens zozeer te maken met welke partij er won. Waarschijnlijk is het belangrijker dat de onzekerheid afneemt zodra de verkiezingen achter de rug zijn. Dit historische patroon is bemoedigend. Maar een voorspelling is het niet en de gebruikelijke marktrisico’s worden hier niet door weggenomen.

De overtuigende Democratische overwinning zal de machtsverhoudingen in Washington aanzienlijk veranderen. Maar de bredere gevolgen voor de financiële markten blijven waarschijnlijk beperkt. Trump behoudt zijn uitvoerende bevoegdheden en vetorecht. En de Democraten beschikken niet over zulke grote meerderheden in het Congres dat zij presidentiële veto’s kunnen ‘overrulen.’ Hierdoor zijn hun mogelijkheden om bestaand beleid terug te draaien beperkt. Een sterkere politieke patstelling ligt meer voor de hand dan een fundamentele koerswijziging van het economisch beleid.

Tot slot was de periode na de midterms historisch gezien gunstig voor aandelen. Bovendien verwachten we dat de economische groei aanhoudt, ondersteund door grootschalige investeringen in AI, defensie en duurzame energie. Dit alles steunt ons in onze positieve langetermijnvisie op aandelen – ook als politieke confrontaties tussentijds tot beweeglijkheid leiden.

Thomas Pellegrom
Beleggingsstrateeg