Meer renteverhogingen verwacht

Een van de drijvende krachten hierachter is de vrees onder marktpartijen dat centrale banken de rente verder zullen verhogen. Dit beeld werd bevestigd door de notulen van de september-beleidsvergadering van de Amerikaanse Federal Reserve (Fed). Alle leden van het Fed-beleidscomité steunden de meest recente renteverhoging, tegen de achtergrond van de oplopende inflatie en de gestegen olieprijs. De overtuiging groeit dat de renteverhogingen nog niet voorbij zijn. Bovendien is het huidige beleid van centrale banken in de meeste landen niet bijzonder restrictief, oftewel de beleidsrentes zijn nog niet zó hoog dat de economische activiteit en de inflatie erdoor geremd worden. In veel landen ligt de inflatie boven het doelstellingsniveau en blijven de economische groei-indicatoren sterk.

De aandacht van de obligatiemarkten gaat de laatste tijd sterk uit naar de schuldenlast van de Franse overheid. Het probleem is niet zozeer het absolute renteniveau van 4,91%, maar vooral het verschil tussen de rente op Franse staatsobligaties en die op Duitse staatsobligaties (Bunds). Het renteverschil tussen 10-jarige Duitse Bunds en Franse staatsleningen bedraagt momenteel 140 basispunten. Dit is aanzienlijk meer dan de renteopslag van 116 basispunten op Italiaanse staatsobligaties boven de rente op Bunds. Na de Europese staatsschuldencrisis zijn alle landen in de Europese periferie erin geslaagd hun overheidsfinanciën beter op orde te brengen, met hulp van de EU. Frankrijk heeft deze hulp sindsdien afgewezen. Maar het land slaagt er vooralsnog niet in de eigen financiële huishouding op orde te krijgen en wordt nu geconfronteerd met de gevolgen.

Bij de laatste beoordeling van Frankrijk door Moody's (in april 2025) wees de kredietbeoordelaar op de politieke versplintering in het land, waardoor het lastig is voor de overheid om de begrotingssituatie te verbeteren. Moody’s wees toen ook op het risico dat financiële ratio’s sneller dan verwacht kunnen verslechteren. Met de Franse verkiezingen van begin 2027 in het vooruitzicht, is het mogelijk dat Moody’s op korte termijn de kredietwaardigheidsbeoordeling (rating) van de Franse overheid verlaagt tot ‘single A’. Moody's hanteert momenteel de hoogste rating van de grote kredietbeoordelaars.

Een verlaging van die rating kan ertoe leiden dat staatsinvesteringsfondsen en andere beleggers hun positionering in Europese staatsobligaties aanpassen. Een single-A-rating is namelijk niet de kredietkwaliteit waaraan doorgaans de voorkeur wordt gegeven. Ondertussen is het nog te vroeg om een ingreep van de Europese Centrale Bank (ECB) te verwachten. Maar het is goed om te weten dat de ECB verschillende mogelijkheden heeft om in te grijpen, mocht de financiële stabiliteit in het geding komen vanwege de situatie in Frankrijk.

Europa staat in bredere zin voor een uitdaging, aangezien er meer populistische regeringen aantreden die pleiten voor extra begrotingsstimulering. Dit leidt automatisch tot meer schulden, omdat er binnen de huidige begrotingsplannen slechts beperkte fiscale ruimte beschikbaar is. De huidige herfinancieringskosten lopen al op en in combinatie met een verdere toename van de schulden vormt dit een uitdagend vooruitzicht. We verwachten dat dit zal resulteren in steilere rentecurves, wat in dit geval betekent dat de lange rente sterker stijgt dan de korte rente.

Concluderend beweegt de rentecurve van staatsobligaties voorlopig over de gehele linie omhoog. Deze beweging verloopt in golven en zal ook andere markten beïnvloeden, zoals de valuta- en aandelenmarkten. Aan beleggers doen we de suggestie om in de obligatieportefeuille de nadruk te blijven leggen op kwaliteitsobligaties. We handhaven onze overweging in bedrijfsobligaties ten opzichte van staatsobligaties. Wat ons betreft is het nog te vroeg om forse aankopen te doen in langlopende obligaties. Maar hierin kunnen kansen ontstaan als de olieprijs daalt en er meer duidelijkheid komt op het geopolitieke vlak.