Bepaalt de rente de richting?

Het was de eerste verhoging van de rente sinds 2023. Ook de tienjaars rentes stijgen verder; de rente op US Treasury tot rond de 5% en die in Duitsland (Bund) en Nederland (Staatspapier) tot boven de 3,5%. Zelfs in Japan staat de lange rente boven de 3%. De AEX staat vrijdagochtend op het moment van schrijven op 1099 punten.

Topstijgers en -dalers in de AEX

De prijs van een vat Brent-olie ligt iets boven de USD 103 en daar profiteert de energiesector van, en met name Shell. De koerswinst van Shell dit jaar tot nog toe is ruim 30%, vergeleken met de gemiddelde AEX-koerswinst van 15%. De Brent-olieprijs is sinds januari dit jaar met 75% gestegen.

In de AEX was ASML een opvallende daler nadat het bekend maakte opnieuw in het Franse AI-bedrijf Mistral te hebben geïnvesteerd. Het chipbedrijf investeert EUR 400 miljoen en behoudt daardoor zijn belang van ongeveer 11% in Mistral.

Chipaandelen van ASML, ASMi en BE Semiconductors waren deze week zeer bewegelijk. Uitspraken dat de AI-modellen van OpenAI en Anthropic op ‘pauze’ gezet moeten worden om te kijken wat de toekomstige gevolgen zijn voor de mens en IT-systemen, deden de koersen op korte termijn dalen. De onderliggende trend blijft echter intact. AI gaat de komende jaren ons leven meer en meer bepalen; van onderzoek op het gebied van gezondheid tot het voorspellen van klimaat(verandering) en het ondersteunen in dagelijkse werkzaamheden. Daardoor blijft de vraag naar chips, databeheer en stroom hoog.

Opvallend nieuws

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) gaat ervan uit dat de Straat van Hormuz dit jaar niet meer open gaat voor het scheepsverkeer. Slechts een beperkte hoeveelheid olie, maar vooral ook diesel, zal vanuit het Perzische Golfgebied zijn weg vinden naar de wereldmarkt. Ook de vraag naar vloeibaar gas (LNG) wordt richting de wintermaanden groter. En om inflatie tegen te gaan, zien we de rentes bij de ECB en Fed oplopen.

Ondertussen vragen schuldeisers (obligatiehouders) een hogere rente, zeker nu overheden (zoals Frankrijk en Amerika) te kampen hebben met een grote overheidsschuld en hogere uitgaven voor bijvoorbeeld defensie en infrastructuur. Het zuinige karakter van de Nederlandse overheid is hier een uitkomst: er is ruimte bij ons om te blijven investeren.

De goudprijs is gedaald richting de USD 4300, het laagste punt in ruim een maand tijd. De Amerikaanse tienjaars rente is sterk opgelopen en goud, dat geen rente uitkeert, is bij een hogere rente vaak minder in trek. Dit geldt op een gegeven moment ook voor aandelen. Beleggers wegen af of een hogere vergoeding op schuldpapier (obligaties) opweegt tegen een onzekere (maar vaak hogere) winst van aandelen. Aandelenkoersen kunnen onder druk komen te staan door hogere rentes, doordat waarderingen van bedrijven lager worden en de schulden hoger (meer financieringslasten).

Jarenlang ging het in de cryptowereld over de Clarity Act, een Amerikaanse wet die het cryptotoezicht moest regelen. Deze wet is nu weggestemd door de Senaat, waarop de Bitcoin daalde. Ethereum is ook sterk gedaald dit jaar. Misschien moeten we het meer volwassen geworden ecosysteem (stablecoins, blockchain, tokens) rondom cryptomunten los zien van de koers.

Veel beleggers in Just Eat Takeaway zullen niet geheel tevreden zijn over het koersverloop op de AEX sinds de beursnotering. Maar Prosus (sinds 2025 eigenaar) gaat USD 4,7 miljard investeren in de Braziliaanse maaltijdbezorger Ifood.

OpenAI onderzoekt mogelijkheden om nieuw geld op te halen bij investeerders en hoopt dat te doen tegen een waardering van USD 1200 miljard, zo melden internationale media. Dat is flink hoger dan de USD 852 miljard die het bedrijf achter taalmodel ChatGPT in maart nog waard was.

Klaas Knot, voormalig voorzitter van De Nederlandse Bank, kan wat Frankrijk betreft de nieuwe voorzitter van de ECB worden, als de Fransen in ruil voor steun de belangrijke positie van hoofdeconoom toebedeeld krijgen.

Vooruitblik op de komende week

De Europese Unie en Canada zoeken toenadering tot elkaar, wat tot ontstemming heeft geleid bij het Witte Huis. Als tegenmaatregel zouden de komende week hogere importtarieven uit de koker kunnen komen. Op dinsdag 22 september worden de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers gepubliceerd, evenals het niveau van het consumentenvertrouwen in de EU. Woensdag staan verschillende producentenvertrouwen indices uit de EU en VS op de kaart. Donderdag volgen industriecijfers uit Duitsland en vrijdag sluiten we de macro-economische agenda af met de groei van de geldhoeveelheid (M3) in Europa.