Stijgende obligatierentes: wat betekent dat voor beleggers?
De stijgende rente op langlopende Amerikaanse staatsobligaties is de afgelopen weken een belangrijk onderwerp geworden voor beleggers. De invloed van hogere rentes reikt ver, van financieringskosten van overheden tot de waarderingen op aandelenmarkten. Beleggers vragen zich daarom af wat achter deze beweging schuilgaat, of beleidsmakers kunnen ingrijpen en wat dit betekent voor de obligatiemarkten.
Wat drijft de rentes op
De rente op langlopende Amerikaanse staatsobligaties is sinds juli aanzienlijk gestegen. Hoewel zorgen over energiegedreven inflatie eerder dit jaar een rol speelden, lijken de recente rentebewegingen vooral te komen door zorgen over de Amerikaanse begrotingsvooruitzichten.
De Amerikaanse overheid laat de begrotingstekorten verder oplopen, waardoor grote hoeveelheden nieuwe staatsobligaties moeten worden uitgegeven. Beleggers vragen een hogere rentevergoeding om dit groeiende aanbod op te nemen. Tegelijkertijd neemt de onrust op de markten toe vanwege de onzekerheid over het beleid van de Amerikaanse Federal Reserve (Fed) en de sterke concurrentie van bedrijfsobligatie-uitgiftes ter financiering van AI-gerelateerde investeringen.
Kan het Amerikaanse ministerie van Financiën de rentestijging stoppen?
Het Amerikaanse ministerie van Financiën, de US Treasury, heeft onlangs maatregelen aangekondigd om het lange einde van de obligatiemarkt te ondersteunen, waaronder uitgebreidere terugkoopprogramma's voor langlopende staatsobligaties.
Hoewel deze maatregelen tijdelijk steun kunnen bieden, zijn ze beperkt in omvang vergeleken met de schaal van de nieuwe overheidsfinanciering. Daarom achten wij het onwaarschijnlijk dat ze de richting van de markt fundamenteel kunnen veranderen, tenzij de onderliggende begrotingssituatie verbetert.
Hoe zit het met Europa?
Gezien de omvang en het belang van de Amerikaanse staatsobligatiemarkt hebben ontwikkelingen in de VS vaak ook invloed op andere markten voor staatsobligaties. Daarnaast staan Europese obligatiemarkten voor enkele vergelijkbare uitdagingen.
De uitgifte van staatsobligaties in de eurozone neemt toe door investeringen in defensie, de energietransitie en andere begrotingsinitiatieven. In het verleden waren centrale banken belangrijke kopers van staatsobligaties en hielpen zij de rente laag te houden. Vandaag de dag bevindt een groter deel van deze markt zich in handen van beleggers die gevoeliger zijn voor waardering en risico. Daardoor worden de rentes op staatsobligaties steeds meer bepaald door vraag- en aanboddynamiek.
Hoewel de termijnpremies (de extra vergoeding die beleggers verlangen voor het aanhouden van langlopende obligaties) waarschijnlijk ook in Europa zullen stijgen, verwachten wij dat lagere beleidsrentes mettertijd een deel van dit effect zullen compenseren.
Wat betekent dit voor beleggers?
Wij verwachten dat de termijnpremies onder opwaartse druk zullen blijven staan. Dit betekent echter niet per se dat de obligatierentes fors verder zullen stijgen. Ons basisscenario blijft dat de inflatiedruk geleidelijk afneemt en dat de Fed uiteindelijk volgend jaar zal beginnen met renteverlagingen. Verwachtingen van lagere beleidsrentes zouden een deel van de opwaartse druk door hogere termijnpremies moeten compenseren.
Tegelijkertijd maken hogere rentes obligaties aantrekkelijker voor beleggers. Toch hebben wij geen haast om de blootstelling aan langlopende obligaties te vergroten. Naar onze mening zijn de obligatiemarkten nog altijd op zoek naar een nieuw evenwicht. En hoewel het aanbod van obligaties hoog blijft, is ook de vraag naar obligaties toegenomen.
De obligatierentes zullen waarschijnlijk vooral scherp dalen in een recessiescenario waarin centrale banken gedwongen worden de rente agressief te verlagen. Op dit moment zien wij geen aanwijzingen dat de kans op een dergelijk scenario toeneemt. Daarom achten wij het, ondanks de verbeterde aantrekkelijkheid van obligaties door de hogere rentes, nog te vroeg om in te spelen op een duidelijke daling van de langetermijnrentes.
Wij blijven daarom een voorkeur houden voor bedrijfsobligaties van hoge kwaliteit boven staatsobligaties. De balansen van bedrijven zijn de afgelopen jaren over het algemeen verbeterd, terwijl veel overheden blijven vertrouwen op begrotingsstimulering en oplopende schuldenniveaus.
Conclusie
De recente stijging van de obligatierentes weerspiegelt de toenemende zorgen over overheidsfinanciën en de aanhoudende onzekerheid rond inflatie en monetair beleid. Hoewel het Amerikaanse ministerie van Financiën maatregelen heeft genomen om de obligatiemarkten te ondersteunen, kunnen deze de structurele begrotingsdruk naar verwachting niet volledig neutraliseren. Wij verwachten dat de termijnpremies verder zullen oplopen, maar dat toekomstige renteverlagingen door centrale banken een aanhoudende sterke stijging van de rente op staatsobligaties zouden moeten voorkomen. Tegelijkertijd zou de boventrendmatige economische groei in de Verenigde Staten het huidige renteniveau moeten ondersteunen.
Voor beleggers die meer achtergrond zoeken over de markt voor Amerikaanse staatsobligaties, mogelijke beleidsinterventies en onze vooruitzichten voor de obligatierentes, verwijzen wij naar het uitgebreide rapport van ABN AMRO Group Economics: Top of Mind - Rising US Treasury Yields Q&A.
Roel Barnhoorn
Hoofd Obligatiestrategie en Portefeuilleconstructie
Nick Kounis
Hoofdeconoom, Economisch Bureau ABN AMRO