Schenken op papier en box 3

Tjarko Denekamp
Expert Kenniscentrum ABN AMRO
05-11-2020
De schenking op papier heeft voor de inkomstenbelasting gevolgen in box 3. Daar is de afgelopen periode veel over te doen geweest. Er zou namelijk een nieuw stelsel komen voor box 3. Voorlopig gaat dat echter niet gebeuren. Wat is nu de stand van zaken?
 

Een schenking op papier

Een schenking op papier is een schenkingsvorm waarbij het geldbedrag later dan de daadwerkelijke schenking wordt overhandigd en er dus een schuld ontstaat. De schenking van een geldbedrag wordt omgezet in een lening. Deze lening kan de ontvanger in beginsel pas opeisen na het overlijden van de schenker. Een schenking op papier moet aan 2 vereisten voldoen:
  1. De schenker moet jaarlijks 6% rente betalen aan de ontvanger

    Gedurende de looptijd van de lening moet de schenker jaarlijks 6% rente betalen aan de ontvanger. De 6% rente is een vereiste vanuit de erfbelasting. De schenker houdt de schenking zelf onder zich en daarom moet er rente worden betaald. Gebeurt dat niet of wordt er te weinig rente betaald? Dan komt de schuld bij de schenker voor de erfbelasting niet in mindering op zijn nalatenschap. De schenking leidt dan niet tot een vermindering van de erfbelasting.
  2. De schenking moet worden vastgelegd in een notariële akte

    De schenking moet worden vastgelegd in een notariële akte. Dit is een juridisch vereiste. Een schenking op papier die niet is vastgelegd in een notariële akte vervalt bij overlijden. Dat zou er ook toe leiden dat de schenking niet leidt tot een vermindering van de erfbelasting. Overigens geldt de toets van de notariële akte op het moment van overlijden. Het is mogelijk om een onderhandse schenking op papier op een later moment te bekrachtigen in een notariële akte. Het moet voor het overlijden van de schenker zijn geregeld.
 
Let er op dat bij een schenking op papier schenkbelasting aan de orde kan komen op het moment dat de schenking plaatsvindt. Soms wordt gedacht dat er geen schenkbelasting hoeft te worden betaald, zolang het geld nog niet daadwerkelijk overgaat naar de ontvanger.

Een schenking op papier en de inkomstenbelasting

Voor de inkomstenbelasting geldt dat de schenker een schuld krijgt en de ontvanger een bezitting krijgt. Beiden komen terecht in box 3.

Het kabinet heeft overwogen om de belastingheffing in box 3 grondig te wijzigen. Bij deze voorstellen zouden schenkingen op papier minder gunstig worden. Dit voorstel is echter ingetrokken. Wat is naar verwachting nu de situatie vanaf 2021?

Voor 2021 heeft het kabinet de volgende belastingheffing in box 3 in gedachten:

Vermogen in box 3
(voor partners gelden dubbele bedragen)
Belasting als % van vermogen
Heffingvrij vermogen € 50.000 -
€ 50.000 - € 100.000 0,59%
€ 100.000 - € 1.000.000 1,40%
Vanaf € 1.000.000 1,76%

Op deze manier worden grotere vermogens zwaarder belast dan kleinere vermogens. Bij een schenking op papier is de situatie meestal dat de schenker meer vermogen heeft dan de ontvanger. Dat kan een voordeel opleveren in box 3: de belastingbesparing van de schuld bij de schenker is groter dan de belasting die de ontvanger moet betalen over de vordering.

Voorbeeld:

Een vader met een vermogen in box 3 van € 400.000 schenkt op papier € 100.000 aan zijn dochter. Dit is voor de dochter haar enige vermogen in box 3. Door deze schenking bespaart de vader € 1.400 belasting (€ 100.000 x 1,4%). De dochter moet € 295 (€ 50.000 x 0,59%) belasting betalen. Op familieniveau ontstaat een voordeel van € 1.105. 

Een schenking op papier kan zo gunstig uitpakken voor de inkomstenbelasting. Een valkuil is dat de schenker geen vermogen in box 3 heeft. Bijvoorbeeld als het vermogen in de eigen woning (box 1) of in een BV (box 2) zit. De belastingheffing in box 3 bij de ontvanger kan dan een nadeel opleveren.

Preferred Banking

Bijeenkomsten over schenken en erven

Wilt u meer informatie over schenken en erven? Meld u dan nu aan voor een van onze digitale bijeenkomsten of maak een afspraak met een adviseur.

Andere suggesties voor u

Kan ik beter schenken of nalaten?

Schenken is vaak leuker dan nalaten. Overweegt u schenkingen te doen om de toekomstige druk van de erfbelasting voor uw kinderen te verminderen? Dan is het verstandig om eerst bij een aantal zaken stil te staan.

Fiscaal optimaal schenken aan een goed doel

Schenkingen aan een goed doel kunnen fiscaal aftrekbaar zijn. De schenking kost u zo minder dan het bedrag dat u schenkt. Maar wat zijn de belangrijkste belastingregels waar u aan moet denken?

Heeft u al nagedacht over uw nalatenschap?

De beste vertaling van estate planning in het Nederlands is ‘nalatenschapsplanning’. Wat gebeurt er met uw vermogen na uw overlijden? Wat zijn uw wensen? En wat zijn de mogelijkheden en de fiscale gevolgen?