Nederlandse industrie trotseert geopolitieke onrust
Ondanks gestegen energieprijzen en geopolitieke onrust lijkt 2026 een goed jaar te worden voor de Nederlandse industrie, met een groei van 2,5 procent. In 2027 kan de industrie nog sneller groeien, mede dankzij groei van eindmarkten als de halfgeleiderindustrie, de defensie-industrie en de bouw.
De Nederlandse industrie lijkt de afgelopen maanden te hebben geprofiteerd van de oorlog in Iran. De Nevi Inkoopmanagersindex voor de Nederlandse industrie is gestegen van 50,8 voor het begin van de oorlog eind februari naar 55,9 over mei. Een stand van boven de 50 duidt op groeiende bedrijvigheid.
De stand van 55,9 is de hoogste sinds juni 2022. Deze groei drijft echter deels op tijdelijke factoren, die vooral samenhangen met de ontregeling van toeleveringsketens als gevolg van de sluiting van de Straat van Hormuz. Met name de chemische industrie is ontregeld doordat de export van chemicaliën, olie en gas vanuit het Midden-Oosten deels is stilgevallen. Dit drukt de mondiale productie van chemische producten, onder andere ook in Azië, waar fabrieken afhankelijk zijn van de aanvoer van olie en gas via de Straat van Hormuz. De chemische industrie in Europa profiteert daarvan. Zo hebben raffinaderijen de productie verhoogd om tegemoet te komen aan de vraag naar brandstoffen en kunststoffen.
Ook zijn industriële ondernemers aan het hamsteren geslagen, omdat zij vreesden voor tekorten en voor nog hogere grondstofprijzen. Dit hamstergedrag stuwde vermoedelijk vooral de vraag naar halffabricaten, zoals kunststoffen en metalen onderdelen.
Meer bestendige factoren
Toch zorgen ook meer structurele factoren voor groei van de industriële productie. Zo stuwt de enorme groei van investeringen in datacenters voor AI-toepassingen de vraag naar chips. Chipfabrikanten uit vooral Taiwan en Zuid-Korea bestellen daardoor meer chipmachines bij Nederlandse fabrikanten als ASML, en daar profiteren deze Nederlandse machinebouwers en hun honderden Nederlandse toeleveranciers van.
Door de groeiende bouwproductie neemt ook de vraag naar materialen toe, zoals staalconstructies, leidingen en elektronica voor toepassing in gebouwen. En de groeiende investeringen in defensie en infrastructuur geven een extra fundament aan de industriële productie. Nederland beschikt zelf niet over een grote defensie-industrie, maar kan via de toelevering aan bijvoorbeeld Duitse fabrikanten profiteren.
Onzekere prognose
De oorlog in Iran maakt de prognose wel onzeker. Zolang de strijdende partijen nog geen definitief akkoord hebben bereikt over vrede, ligt hernieuwde escalatie op de loer. Ook moeten olie- en gasvoorraden waarop de afgelopen maanden is ingeteerd worden aangevuld, waardoor prijzen van olie, gas en olieproducten tot 2027 relatief hoog kunnen blijven.
De industrie is relatief gevoelig voor hogere energieprijzen: het is zowel een energie-intensieve als een kapitaalintensieve sector. Een hernieuwde escalatie van de oorlog met Iran zou de industrie daardoor hard kunnen raken. De hogere inflatie zou kunnen leiden tot een verdere stijging van rentes. Dat maakt de financiering van industriële ondernemingen duurder en drukt de vraag naar kapitaalgoederen zoals machines en voertuigen. Nog grimmiger wordt het wanneer de economische groei vertraagt en de werkloosheid stijgt terwijl de inflatie aanhoudt, ofwel wanneer stagflatie de kop opsteekt. Dankzij het akkoord dat Iran en de Verenigde Staten (VS) half juni hebben gesloten, lijkt dat risico gelukkig te zijn afgenomen.
Vooralsnog ligt de Nederlandse industrie nog op koers voor een snelle groei in 2026. Het is te hopen dat de VS en Iran een duurzaam vredesakkoord kunnen sluiten en de olie- en gasmarkt weer beter gaat functioneren. In dat geval moet de industrie zich vooral zorgen maken om de loonkosten, die na het afgelopen van de cao’s vooral vanaf 2028 opnieuw flink kunnen stijgen. Ook zouden de structurele problemen met de chemische industrie in Europa dan opnieuw op de voorgrond treden.
Een stapje voor met onze sectorexpertise
Voor elke ondernemer is het belangrijk om te weten wat er nu speelt, maar vooral wat er komen gaat. Baseer beslissingen op de ontwikkelingen en trends in de sector. Onze sectorexperts weten wat er speelt. Zie waar de kansen liggen. Nét dat stapje voor.
Lees verder in de industriesector
De industrie is een zwaargewicht in de Nederlandse economie. Export is hiervoor een belangrijke aanjager, maar zorgt tegelijkertijd voor onzekerheid. Er zijn ook thema’s die positieve invloed uitoefenen op de groei, zoals samenwerking in de keten, innovatie en duurzaamheid.
