In Nederland staat de woningmarkt met stip bovenaan in het debat over grote maatschappelijke opgaven. Te midden van vele uitdagingen, van stikstofbeperkingen tot en met lange vergunningprocedures, worstelen publieke en private partijen met elkaar om het woningtekort op te lossen.
Ondertussen sluimert er een grotere uitdaging, de grote blinde vlek in het geheel. Dit zijn de onderinvesteringen in onze infrastructuur. Zonder meer investeringen in infrastructuur hoeven we niet te beginnen aan het bouwen van extra woningen.
Uitgaven infrastructuur aanzienlijk minder dan aan gebouwen
Op papier lijkt het mee te vallen. In 2021 Nederland spendeerden we 2,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp) aan aanleg en onderhoud van infrastructuur. Dat is in lijn met de vijftien grotere West-Europese landen, maar volgens Euroconstruct wel ruim drie keer minder dan we uitgeven aan nieuwbouw, onderhoud en renovatie van woningen en gebouwen.
Meer uitgaven nodig voor onderhoud en klimaatadaptatie
De staat van onze infrastructuur vraagt om meer actie. De vorige minister van Infrastructuur en Waterstaat waarschuwde al dat de tekorten voor het vervangen en onderhouden van verouderde infrastructuur groter zijn dan voorspeld. Daarvoor is jaarlijks 600 miljoen euro tot 1 miljard euro extra nodig. Ondertussen staat de veiligheid van diverse bruggen, zoals de Haringvlietbrug, onder druk. Ook neemt door klimaatverandering de kans op schade aan infrastructuur toe. Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) waarschuwt voor de aanzienlijke financiële impact van grondverzakking door langdurige droogte, en een groep instituten als Wageningen University en TNO voorspelt dat de klimaat gerelateerde schade aan infra en gebouwen kan oplopen tot meer dan 100 miljard euro tegen 2050.
Van pleisters plakken naar een integrale aanpak
Na de wateroverlast in Limburg vorig jaar stelde de huidige regering snel 300 miljoen euro beschikbaar voor dijkversterking in de zijrivieren van de Maas. Mooi, maar we moeten af van dit soort ad-hocacties. Er is een integraal plan nodig voor een toekomstbestendig Nederland, dus meer goed bereikbare woningen op plekken die bestand zijn tegen hittestress en wateroverlast. Dat betekent voorrang geven aan investeringen in infrastructuur en mitigerende natuur. Gelukkig kunnen we snel aan de slag door het aanscherpen van de uitvoeringsagenda van de NOVI en het markeren van concrete investeringen. Nieuwe woningen zijn noodzaak, maar niet zonder stevig fundament.
Deze column verscheen eerder in Cobouw op 22 juni 2022.
Over de auteur
Leontien de Waal is sectorbanker Bouw. Zij volgt de belangrijkste trends en ontwikkelingen in de gebouwde omgeving. Haar ervaring en netwerk, aangevuld met kennis uit de studie Master City Developer (gebiedsontwikkeling), brengt ze in bij klanten van ABN AMRO.
Lees verder in de bouwsector
De Nederlandse bouwsector behoorde de afgelopen jaren tot een van de best presterende sectoren, ondanks verschillende uitdagingen waar de sector mee te maken heeft. Voorbeelden zijn het stikstof-dossier, de forse prijsverhogingen van energie en bouwmaterialen en ook de personeelstekorten. Gedreven door trends, innovaties en wet- en regelgeving groeit de relevantie van thema’s als duurzaamheid en milieu-impact en zoekt de sector zijn weg naar een nieuw evenwicht.
