10 Belastingtips voor ondernemers met een eenmanszaak of vof

Voor een aantal fiscale aftrekposten moet je laten zien dat je minstens 1.225 uur per jaar aan je onderneming hebt besteed. Dit heet het urencriterium. Je moet niet alleen bijhouden hoeveel uren je hebt gewerkt, maar ook waaraan je de uren hebt besteed.

Alle uren die je aan je onderneming besteedt, mag je meetellen. Denk aan reistijd, de tijd die je besteedt aan het werven van klanten en het bijhouden van administratie. Als je je uren niet goed bijhoudt, kun je aftrekposten mislopen, zoals de zelfstandigenaftrek, de aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk en de meewerkaftrek.

Start je later in het jaar een onderneming? Ook dan moet je toch minimaal 1.225 uur aan je onderneming hebben besteed.

Als je voldoet aan het urencriterium, kun je als zelfstandig ondernemer gebruikmaken van de zelfstandigenaftrek. Je mag dan een vast bedrag van je winst aftrekken. De zelfstandigenaftrek is nooit hoger dan de winst. Maak je in een kalenderjaar weinig winst of heb je verlies? Dan kun je de zelfstandigenaftrek misschien niet (helemaal) gebruiken.

Heb je in 2025 de zelfstandigenaftrek (€ 2.470) niet volledig benut? Als de winst te laag is om de zelfstandigenaftrek volledig te gebruiken, kan het niet-benutte deel in de volgende 9 jaar worden verrekend (mits er voldoende winst is).

Let op: ook in het jaar waarin je de aftrek wilt verrekenen, moet je aan het urencriterium voldoen.

De zelfstandigenaftrek bedraagt in 2026 € 1.200 en wordt in 2027 verder verlaagd naar € 900. Daarmee is deze aftrekpost fors lager dan in 2025. Het wordt daarom steeds belangrijker om ook andere fiscale mogelijkheden, zoals investeringsaftrek en lijfrenteaftrek, tijdig te benutten.

Controleer of je je verliezen uit het verleden in 2026 nog kunt verrekenen. Dit kan met winst van de laatste 3 jaar en de komende 9 jaar. Dreigt je verlies uit het verleden verloren te gaan? Onderzoek of je je winst in 2026 kunt verhogen door uitgaven uit te stellen of door omzet naar voren te halen.

De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) is een aftrekpost op je winst. Je hebt recht op de KIA als je in 2026 meer dan € 2.900 en maximaal € 398.236 investeert in bedrijfsmiddelen die daarvoor in aanmerking komen. Bedrijfsmiddelen onder € 450 tellen niet mee voor de KIA.

De KIA is in 2026 maximaal € 20.072. De aftrek vermindert als je meer investeert dan € 132.746. Kom je in 2026 boven dat bedrag uit? Overweeg dan je investeringen uit te stellen naar 2027. Daarmee krijg je in 2026 en 2027 per saldo een hogere KIA. Blijf je dit jaar met de investeringen onder de drempel van € 2.900? Dan doe je er verstandig aan de geplande investeringen voor 2027 in 2026 te doen. Zeker als je met de investeringen in 2027 onder de drempel zou blijven.

Bij een investering in nieuwe bedrijfsmiddelen die als milieu-investeringen kwalificeren, kun je de milieu-investeringsaftrek (MIA) aanvragen. In 2026 is deze aftrek 27%, 36% en 45%, afhankelijk van de categorie. Dit geldt bij een investering van meer dan € 2.500.

Investeer je in bepaalde energiezuinige bedrijfsmiddelen? Dan kun je mogelijk gebruikmaken van de energie-investeringsaftrek (EIA). Het aftrekpercentage van de energie-investeringsaftrek (EIA) is 40%. Dit percentage wordt mogelijk verhoogd naar 45,5% in 2027. Het minimale investeringsbedrag is € 2.500 per bedrijfsmiddel.

Let op: de MIA en de EIA kunnen voor dezelfde investering niet samenlopen.

Heb je in 2022 of in de jaren daarna investeringsaftrek gekregen voor een bedrijfsmiddel, zoals een machine? Let dan op met het verkopen van dat bedrijfsmiddel in 2026. Dan kan een desinvesteringsbijtelling ontstaan. Daardoor wordt je belastbare winst in 2026 hoger. Dit geldt als de waarde van die verkochte bedrijfsmiddelen gezamenlijk hoger is dan € 2.900. Het gaat hierbij om een verkoop binnen 5 jaar waarbij je het kalenderjaar van aankoop meetelt.

De desinvesteringsbijtelling geldt ook als je het bedrijfsmiddel weggeeft, verhuurt of naar je privévermogen verplaatst. .

Verkoop je in 2026 een bedrijfsmiddel? Dan kun je de winst opnemen in een herinvesteringsreserve (HIR). Hiermee stel je de belastingheffing over die winst uit. Een van de voorwaarden is dat je op de balansdatum kunt aantonen dat je van plan bent om opnieuw te investeren. Het is daarom verstandig op tijd maatregelen te nemen om je herinvesteringsvoornemen te kunnen bewijzen. Denk aan het opvragen van offertes.

De herinvesteringstermijn is maximaal 3 jaar na het jaar van verkoop van het bedrijfsmiddel. De termijn voor de herinvesteringsreserve die in 2023 is gevormd, loopt dus af op 31 december 2026. Om te voorkomen dat de reserve vrijvalt in de winst, moet je in 2026 een herinvestering hebben gedaan (onder voorwaarden kan wel uitstel worden gevraagd). Als je dat niet doet, betaal je alsnog belasting over de boekwinst op het bedrijfsmiddel.

Je krijgt als ondernemer aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk als je voldoet aan het urencriterium. Je hebt ook een S&O-verklaring van de RVO nodig. Bovendien moet je zelf minimaal 500 uren aan erkend speur- en ontwikkelingswerk besteden. De aftrek is € 15.979. Voor starters geldt een extra aftrek van € 7.996. 

Als ondernemer moet je zelf zorgen voor je pensioen. Dit kan via een lijfrente. Een lijfrente is vergelijkbaar met een pensioenregeling voor werknemers.

Met belastingvoordeel kun je sneller vermogen opbouwen voor later. De storting op een lijfrentespaarrekening of lijfrentebeleggingsrekening trek je af van je inkomen in box 1 tegen maximaal 49,5%. De gestorte bedragen zijn daarnaast vrijgesteld in box 3. Laat je het opgebouwde vermogen uitkeren? Dan betaal je belasting, maar vaak tegen een lager tarief. Tijdens de looptijd betaal je over het rendement geen belasting.

Aftrek in 2026
Je kunt dit jaar tot 30% van je premiegrondslag aftrekken. Dat is je inkomen, verminderd met het deel waarover je later AOW ontvangt. Het maximaal aftrekbare bedrag in 2026 is € 35.589.

Inhaalregeling
Heb je in de afgelopen tien jaar niet al je jaarruimte benut? Dan kun je die ruimte mogelijk alsnog gebruiken via de reserveringsruimte, tot maximaal € 42.753 per jaar. Belangrijk: om in 2026 deze aftrekpost te gebruiken, moet je in 2026 de storting doen. Let op dat je inkomen hoog genoeg is om optimaal belastingvoordeel te krijgen.

Is je winst over 2025 hoger dan verwacht, heb je nog geen aangifte inkomstenbelasting ingediend en is er geen of een te lage voorlopige aanslag opgelegd? Dien je aangifte dan zo snel mogelijk in. Je voorlopige aanslag kun je wijzigen tot het moment dat de aangifte bij de Belastingdienst binnen had moeten zijn (meestal 1 mei van het jaar volgend op het belastingjaar).

Als je uitstel voor je aangifte hebt gekregen, is de uitsteldatum ook de uiterste datum dat je een voorlopige aanslag kunt aanvragen of wijzigen. Daarmee kan de belastingrente van 5 procent worden beperkt.

Voor ondernemers met een eenmanszaak of vof valt er ook in de tweede helft van 2026 nog veel te sturen. Kom daarom tijdig in actie. Controleer samen met je fiscalist of adviseur welke maatregelen voor jouw onderneming mogelijk zijn. Zo voorkom je dat fiscale kansen verloren gaan en kun je je belastingpositie over 2026 en 2027 gericht verbeteren.

Belastingwetgeving verandert voortdurend. Onze tips zijn bedoeld als algemene informatie en niet als persoonlijk advies. Overleg met je fiscalist of adviseur welke keuzes het beste passen bij jouw situatie.