Nederlandse retailers hebben met tal van veelal dreigende ontwikkelingen te maken: inflatie, personeelstekorten, digitalisering, AI, geopolitieke spanningen, klimaatverandering, strengere regelgeving en veranderende consumentenverwachtingen. Deze ontwikkelingen versterken elkaar en beïnvloeden sterk het functioneren van de retailer.
In zo’n omgeving wordt het succes van retailers steeds meer bepaald door hun vermogen om mee te kunnen bewegen met onverwachte omstandigheden, te blijven vernieuwen en tegelijkertijd koers te houden. Dit vermogen wordt aangeduid als ‘resilience’ of veerkracht, en gaat verder dan het op kunnen vangen van een crisis: het is schokken opvangen, aanpassen aan nieuwe omstandigheden en sterker uit de verandering komen door kansen te benutten.
Voor de praktische operatie van de Nederlandse retailers heeft dit grote gevolgen. Lange tijd draaide het model vooral om schaalvergroting, efficiency, kostenbeheersing en het verbeteren van productmarges. Die factoren blijven belangrijk, maar bieden minder zekerheid voor toekomstig succes. Retailers moeten hun verdienmodel nu ook verbinden aan maatschappelijk draagvlak, goed werkgeverschap, lokale betrokkenheid en duurzaamheid waarop klanten kunnen vertrouwen.
Omstandigheden voor grote en kleine retailers lopen uiteen
Daarbij zien we dat de omstandigheden voor retailers sterk uiteenlopen. Grote ketens beschikken vaak over meer financiële middelen, gespecialiseerde kennis en technologische slagkracht. Kleinere ondernemers kunnen daarentegen profiteren van korte lijnen, ondernemerschap en een sterke binding met klanten en lokale gemeenschappen. Juist daarom is het interessant om te onderzoeken hoe al deze retailers omgaan met de uitdagingen van deze tijd en welke lessen zij van elkaar kunnen leren.
Als hoofdsponsor van Retailer of the Year 2026 onderzoekt ABN AMRO de weerbaarheid van Nederlandse retailers. Het onderzoek laat zien hoe bestuurders van grote en kleinere retailers hun organisatie beoordelen op financiën, operatie, strategie, innovatievermogen van medewerkers, technologie, marktbewerking, maatschappelijke rol en de omgang met regelgeving. Welke typen veerkracht vragen volgens hen extra aandacht en welke acties worden al ondernemen? De uitkomsten zijn geen representatief sectorbeeld, maar een bestuurlijke momentopname van de weerbaarheid en toekomstbestendigheid van het Nederlandse retailmodel. Ze zijn vooral bedoeld als inspiratie voor andere retailers.
Veerkracht ook relevant voor financiers
Ook voor banken is dit relevant omdat veerkracht op de langere termijn bepalend is voor de toekomstbestendigheid en financierbaarheid van ondernemingen. De centrale onderzoeksvraag is: hoe veerkrachtig is het Nederlandse retailbusinessmodel en welke keuzes moeten retailers vandaag maken om ook morgen relevant, winstgevend en maatschappelijk waardevol te blijven?
Deze publicatie presenteert de enquêteresultaten van het onderzoek dat ABN AMRO samen met Q&A Retail uitvoerde onder 25 respondenten uit de retail. Het onderzoek bouwt voort op het rapport Resilient Retail – besturen in een permanente storm van Erik-Jan Mares en Frank Quix. We werken acht typen veerkracht uit die samen bepalen of een retailer voorbereid is op blijvende verandering. De uitkomsten laten zien waar retailers vandaag denken te staan en welke keuzes volgens hen nodig zijn om weerbaar te blijven. Wij danken de retailers die aan dit onderzoek hebben deelgenomen.
Meer informatie
Lees alle feiten en ontwikkelingen in het rapport 'Retail onder druk, veerkracht als antwoord'.
Lees verder in de retailsector
De winkel van vandaag is meer dan alleen een voorraadkast. Het biedt klanten advies en inspiratie en is de plek om in contact te zijn met klanten. Door de Oekraïne crisis en forse inflatie is het consumentenvertrouwen sterk gedaald en dit beïnvloedt het consumentengedrag. Retailers kampen daarnaast met forse kostenstijgingen op het gebied van inkoop, huur, personeelskosten, covid herstelbetalingen en energie. De omstandigheden blijven ook na covid voor veel retailers uitdagend.
