Voor leasemaatschappijen, verhuur- en dealerbedrijven was het inschatten van de restwaarde van een auto ooit relatief gemakkelijk, maar door de grillige en snel veranderende automarkt werkt de klassieke methode van terugkijken niet meer. Scenario-denken wordt de norm.
Tijdens het recente Indicata Breakfast Event stond het bepalen van de restwaarde van auto’s centraal. Indicata is een dataplatform voor marktinformatie over gebruikte auto’s. Het bij aankoop goed kunnen inschatten van de restwaarde is cruciaal voor automotivebedrijven. De verwachte opbrengst aan het einde van een lease- of gebruiksperiode is namelijk direct van invloed op de leaseprijzen, de risico’s van afwaarderingen en daarmee op de winstgevendheid.
Die markt staat op een keerpunt, zo bleek tijdens het event. Voor leasemaatschappijen, verhuur- en dealerbedrijven was het jarenlang relatief gemakkelijk om de restwaarde (Residual Value, RV) van voertuigen in te schatten. Historische gegevens als kilometrage, onderhoudsgeschiedenis en populariteit van een merk of model gaven hiervoor voldoende richting. Momenteel is het vooral zaak om een goede inschatting van toekomstige ontwikkelingen te maken bij het bepalen van de restwaarde.
Veel factoren bepalen de restwaarde
De voorspelling van de restwaarde wordt daarmee steeds moeilijker. De oorzaak ligt in een combinatie van technologische versnelling, veranderende regelgeving en nieuwe vormen van mobiliteit. De waardebepaling van een auto is niet langer een momentopname, maar hangt in toenemende mate af van de vraag of de software- en batterijtechnologie ook morgen nog mee kan, hoe de energiemarkt en laadinfrastructuur zich ontwikkelen, in hoeverre fiscale regimes wijzigen en zelfs van geopolitieke ontwikkelingen.
De energietransitie heeft de spelregels ingrijpend veranderd. Elektrificatie vervangt geleidelijk de aloude verbrandingsmotor door een divers landschap van aandrijflijnen: volledig elektrisch, hybride en plug-in hybride. Dit maakt de tweedehandsmarkt minder voorspelbaar. Een elektrische auto die vandaag vooruitstrevend is, kan over enkele jaren verouderd aanvoelen doordat nieuwere modellen beschikken over snellere laadtijden, een grotere actieradius en betere software- en batterijtechnologie. Met name nieuwe Chinese merken betreden agressief de Europese markt met nieuwe technologische innovaties en goedkopere modellen.
Zeker bij de geopolitieke onrust van de afgelopen periode zijn brandstofkosten bij de waardebepaling van gebruikte auto’s momenteel van enorm belang, want deze bepalen mede de totale kostprijs van een voertuig gedurende de volledige gebruiksperiode: de zogeheten Total Cost of Ownership (TCO). Zo kunnen plots stijgende olieprijzen grote invloed hebben in de afweging tussen een grote benzineslurper of een meer zuinig model, en natuurlijk bij de keuze om op een elektrisch aangedreven model over te stappen in plaats van een auto met verbrandingsmotor. De markt kijkt dus niet meer alleen naar de kwaliteit van het voertuig zelf, maar naar het complete ecosysteem eromheen.
Laadinfrastructuur en mobiliteitsgedrag hebben impact
Bij de keuze voor een elektrische auto speelt de laadinfrastructuur dan weer een cruciale rol. In regio’s waar deze achterblijft, zijn elektrische voertuigen minder aantrekkelijk. En voor alle vormen van aandrijving is regelgeving een hoogst onvoorspelbare factor geworden. Veranderingen in subsidies en fiscale voordelen, of gebiedsbeperkingen in steden voor auto’s met een te hoge uitstoot beïnvloeden direct de aantrekkelijkheid en daarmee de restwaarde van voertuigen.
Tenslotte verandert het mobiliteitsgedrag van consumenten die op zoek zijn naar lagere mobiliteitskosten en flexibiliteit. Modellen zoals Vehicle-as-a-Service, abonnementsvormen en andere flexibele mobiliteitsoplossingen winnen terrein. De focus verschuift geleidelijk van bezit naar gebruik en automotivebedrijven worden geconfronteerd met een nieuwe uitdaging: hoe voorspel je vraag naar occassions in een markt waar consumenten minder trouw zijn aan merk of aandrijving?
Scenario-denken is cruciaal voor restwaardebepaling
De snelheid van alle genoemde veranderingen vormt wellicht de grootste uitdaging. Veel organisaties werken nog met planningscycli die zijn gebaseerd op stabiele markten en voorspelbare restwaardes. Maar met de huidige snelle ontwikkelingen in de automarkt werkt deze strategie niet meer. Voor dealers en leasemaatschappijen heeft dit directe financiële consequenties. Kleine afwijkingen in aannames over de restwaarde van een paar jaar terug kunnen bij grote wagenparken leiden tot verschillen in resultaat van miljoenen euro’s. In extreme gevallen kan het onderschatten van het restwaarderisico zelfs leiden tot faillissement. Restwaardebepaling is daarmee geëvolueerd van een operationeel naar een strategisch thema.
Succesvolle organisaties onderscheiden zich door hun vermogen zich snel aan te passen. In plaats van ‘terugkijken’ bij het bepalen van de restwaarde wordt scenario-denken de norm, waarbij meerdere toekomstbeelden worden doorgerekend. In dit geval moeten dan vooral technologische ontwikkelingen, verwachte energieprijzen en mogelijke veranderingen in regelgeving onderdeel zijn van de schattingen. Dit vereist veel kennis, over techniek, de energiemarkt en het nationale en internationale politieke klimaat.
Vanwege die complexiteit wordt samenwerking binnen het mobiliteitsecosysteem steeds belangrijker. Autoproducenten, leasemaatschappijen, dealers, energiebedrijven en dataplatformen beschikken ieder over delen van de puzzel. Door al hun inzichten te combineren kan restwaarde accurater worden ingeschat. In een markt die minder voorspelbaar is geworden, is toegang tot actuele en gedeelde inzichten essentieel om risico’s beheersbaar te houden.
Lees verder in de retailsector
De winkel van vandaag is meer dan alleen een voorraadkast. Het biedt klanten advies en inspiratie en is de plek om in contact te zijn met klanten. Door de Oekraïne crisis en forse inflatie is het consumentenvertrouwen sterk gedaald en dit beïnvloedt het consumentengedrag. Retailers kampen daarnaast met forse kostenstijgingen op het gebied van inkoop, huur, personeelskosten, covid herstelbetalingen en energie. De omstandigheden blijven ook na covid voor veel retailers uitdagend.
