Met Nedertarwe voegt Royal Koopmans waarde toe in de hele keten
Hoe blijf je als bedrijf verrassen, als je te groot bent voor een nichemarkt, maar te klein om op kostprijs te concurreren met de grote spelers? En dat op zo’n manier dat duurzaamheid en kwaliteit hand in hand gaan? Royal Koopmans beantwoordt deze vraagstukken onder meer met Nedertarwe: meel van Nederlands graan dat bovendien duurzamer geteeld is.
CEO Dirk Lodewijk vertelt over het lange proces dat aan Nedertarwe vooraf ging. “Wij willen niet de grootste of goedkoopste zijn, maar de beste partner voor zowel klanten als leveranciers.”
Familiebedrijf sinds 1846
“Het begon allemaal 176 jaar geleden met een molenbedrijf in Holwerd in Friesland. Later zijn we verhuisd naar Leeuwarden en kregen we meerdere fabrieken. Het bedrijf veranderde mee met de tijd, maar is nog steeds een familiebedrijf. Inmiddels hebben we zo’n 180 aandeelhouders, verspreid over diverse familiestaken. De meeste mensen zullen de naam Koopmans kennen van consumentenproducten, zoals bloem en bakmixen. Dat merk hebben we echter al in 2000 verkocht aan Dr. Oetker, vooral omdat het steeds moeilijker werd om een vuist te maken tegen retailers. Royal Koopmans richt zich sinds 2011 helemaal op B2B. Maar dan is wel de vraag: hoe blijf je relevant?”
“Wij willen niet de grootste of goedkoopste zijn, maar de beste partner voor zowel klanten als leveranciers.”
Ook achterwaarts in de keten kijken
“Kwaliteit is voor ons het allerbelangrijkst. We hebben ook relatief veel medewerkers die zich daarmee bezighouden en zich richten op het realiseren van zo veel mogelijk klantwaarde. Maar je moet niet alleen voorwaarts in de keten kijken, naar de beste kwaliteit voor klanten. Achterwaarts kijken, dus naar je leveranciers, is net zo belangrijk. Ons bedrijf is ooit gestart om in de regio belangrijk en relevant te zijn voor leveranciers. En dan zou je nu al je graan uit het buitenland halen? Ik realiseerde mij dat je dan eigenlijk een anoniem productiebedrijf op een verkeerde locatie bent. Dat moest veranderen.”
Waarde voor boeren, bakkers en consumenten
“Wij willen als Royal Koopmans een beweging in gang zetten. Daarvoor hoef je niet de grootste te zijn, maar moet je wel een bepaalde schaal hebben om relevant te worden in de keten. Daarom hebben we vol ingezet op lokale teelt. Maar dan wel op zo’n manier dat bakkers er hun hele assortiment van kunnen maken en dat de broden superlekker zijn. Waarbij ze een verhaal kunnen vertellen dat een steeds groter wordende groep consumenten aanspreekt. En dat consumenten bovendien weten: door dit te kopen doe ik iets goeds. Met Nedertarwe voegen we overal in de keten waarde toe: voor de natuur, de boeren, de bakkers en de consumenten.”
Zoektocht naar lokale tarwe voor lekkerste brood
“Daar ging een hele zoektocht aan vooraf. We zijn letterlijk de boer opgegaan op zoek naar agrariërs die graan aan ons wilden leveren. Die zoektocht heeft lang geduurd, want graanteelt is niet altijd even winstgevend en we vroegen ook veel van de boeren. Bijvoorbeeld qua terughoudend bij de inzet van gewasbescherming en het zaaien van andere rassen. Uiteindelijk zijn we terechtgekomen bij CZAV, een boerencoöperatie met veel graanboeren in onder andere Zeeland. Tegelijkertijd zijn onze Meester Boulanger, baktechnisch adviseurs en voedingstechnologen in ons onderzoekscentrum KIEM op zoek gegaan naar de lekkerste recepturen. Nederlanders houden bijvoorbeeld van een hoog, mals brood met een knapperige, krokante korst. Voor een brood met deze kwaliteiten heb je eiwitrijke tarwe nodig met zeer goede bakeigenschappen.”
"We moesten echt wel tegen de stroom oproeien. Gelukkig werk ik bij een familiebedrijf met aandeelhouders die mij de tijd hiervoor gunden."
Boeren helpen veranderen
“We zijn gestart met 12 telers. Op dit moment telen er al 41 agrariërs Nedertarwe voor ons. Daarvoor hebben we gezamenlijk een teeltprogramma ontwikkeld op het gebied van duurzaamheid. Zo bestaan hun akkers voor minimaal 3 procent uit bloemranden, werken ze aan een gezondere bodem en gebruiken ze minder gewasbeschermingsmiddelen. Nedertarwe-boeren scoren namelijk minstens 10 procent beter op de emissie van gewasbeschermingsmiddelen dan het gemiddelde. Daar krijgen ze ook wat voor terug, zoals een betere prijs voor hun graan. Daarnaast doen we veel aan kennisdeling, bijvoorbeeld over trends en wat er in de consumentenmarkt gebeurt. Ik merk overigens overal dat boeren enorm welwillend zijn en een hele duidelijke visie hebben op de toekomst. Ons samenwerkingsmodel is daarop gebaseerd: een gezamenlijke intrinsieke motivatie om het beter en anders te willen doen. Maar dat kan niet in één keer. Verandering gaat in stapjes en daar moeten beide partijen zich voor inspannen.”
Verduurzamen in veranderend klimaat
“We hebben tien jaar lang gebouwd aan een concept waarmee we Royal Koopmans konden verduurzamen. Nedertarwe is hier een sprekend voorbeeld van, in beide betekenissen van het woord: relevant blijven als bedrijf, maar ook vergroenen. We deden al veel, zoals groen gas inkopen, maar konden het nog niet verwaarden. Met de introductie van Nedertarwe is dat veranderd en communiceren we heel duidelijk en transparant wat we doen, maar vooral waarom we het doen. Natuurlijk blijven er uitdagingen. De klimaatverandering leidt in Nederland tot extremer weer, zoals heftige regenbuien en langere periodes van droogte. En door de veranderde wetgeving rondom stikstof mag er bijvoorbeeld minder kunstmest gebruikt worden. Rassenontwikkeling en precisielandbouw is daarom heel belangrijk. Maar wat als we een keer echt een rotjaar in Nederland hebben? Daar moet je je ogen niet voor sluiten. Ook daar werken we scenario’s voor uit.”
Tegen de stroom oproeien
“Je maakt in zo’n proces ook fouten. Dat we dachten dat een test op een proefveld goed ging, maar dat het bakken in de praktijk toch tegenviel. Platgetreden paden zijn er niet voor niets en verandering gaat niet vanzelf. Anders had iemand anders het al wel gedaan. Dit is niet een kwestie van snel scoren. Je hebt veel geduld en doorzettingsvermogen nodig. Ook in het overtuigen van mensen. Dat was ploeteren, langer doorgaan dan de rest en vaak tegen muren aanlopen. Nog een keer horen: ‘dit kan niet, ons klimaat is niet geschikt voor bakwaardige tarwe en wie gaat dit betalen?’ We moesten echt wel tegen de stroom oproeien. Gelukkig werk ik bij een familiebedrijf met aandeelhouders die mij de tijd hiervoor gunden.”
Kans voor veel bedrijven
“Op dit moment is 60 procent van de tarwe die Royal Koopmans gebruikt tarwe van Nederlandse bodem. Dat zal snel doorgroeien naar 70 procent en hopelijk uiteindelijk zo’n 90 procent worden. Bizar eigenlijk, we hebben eind vorig jaar Nedertarwe gelanceerd, en nu komt dat ineens samen met de graancrisis door de Russische invasie van Oekraïne. Het laat ons nogmaals goed zien hoe onlogisch het is om al je ingrediënten steeds maar uit het buitenland te halen. Ik ben er als persoon en vanuit mijn rol als CEO van overtuigd dat duurzaamheid in combinatie met lokale ketens de route vooruit is. Het is de license to operate voor heel veel bedrijven.”
Blijf op de hoogte over de oorlog in Oekraïne
De gevolgen van de invasie van Oekraïne door Rusland worden wereldwijd gevoeld. Allereerst door de burgers van Oekraïne en hun familie en vrienden in het buitenland, en daarnaast in de mondiale economie. Onze experts volgen de situatie nauwlettend. Bekijk onze themapagina over de oorlog in Oekraïne voor de veelgestelde vragen over uw bankzaken, sectorinformatie en economisch nieuws.
Lees meer verhalen van ondernemers in de foodsector
Overweegt u een eigen onderneming, staat u aan de rand van het opstartproces of wilt u eens een kijkje nemen in de keuken van een ander? Duik in onze ondernemersverhalen uit de foodsector en haal inspiratie en tips uit de ervaringen die ondernemers delen.
