Maatschappelijke ondernemers innovatief de crisis uit
Ook ondernemingen met een maatschappelijk doel moesten het afgelopen jaar aan de bak om de negatieve gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Hard saneren is daarbij vaak geen optie, want naast een winstoogmerk hebben deze social enterprises ook andere doelen, zoals het verschaffen van zinvol werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en het creëren van een duurzamere wereld. We spraken vier ondernemers in de Rijnmond; een regio waar maatschappelijk verantwoord ondernemen zeker geen vanzelfsprekendheid is.
Wat heeft de coronapandemie voor jouw sociale onderneming betekend?
Jeroen van der Pol, directeur van Deelfruit
“Deelfruit is een sociaal initiatief van 260 fruittelers. Vanuit Vlaardingen leveren wij appels, bananen en snackgroenten aan bedrijven en instellingen. Ons magazijn en de samenstelling van onze fruitboxen is in handen van vijf kanjers; mensen met een verstandelijke beperking. Toen de coronamaatregelen op 16 maart werden aangekondigd, raakten we binnen vier uur 85% van onze omzet kwijt. Een drama natuurlijk. Maar we zijn niet bij de pakken gaan neerzitten. We zijn gestart met Uitdeelfruit, waarmee we thuiswerkende en uitziekende Nederlanders van vers fruit en fruitcadeaus voorzien.”
“We raakten binnen 4 uur 85 procent van onze omzet kwijt”
Mike Maduro, oprichter van Freggies
“Freggies ontwikkelt en produceert plantaardig finger food en gemakkelijk klaar te maken plantaardige maaltijden. We hebben geen medewerkers, maar bieden in Schiedam leerwerkplekken aan voor statushouders en andere mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Taalachterstanden zijn voor ons geen probleem, de taal van voedsel is universeel. Corona betekende voor ons het wegvallen van horeca- en cateringomzet. We hebben onze website omgebouwd tot webshop waardoor particulieren nu rechtstreeks bij ons kunnen bestellen. Mede door corona is de interesse in een gezondere leefstijl en de vraag naar gezonde en smaakvolle producten gegroeid. Ook hebben we geëxperimenteerd met een pop-up store in het centrum van Schiedam, waarmee we goede feedback voor onze webshop hebben opgehaald en we tegelijkertijd voor reuring konden zorgen in de door corona stiller geworden binnenstad.”
Alwine van Winsen, mede-initiatiefnemer van BeeSerious
“De Stichting BeeSerious in Schiedam teelt bijenvolkeren en wil imkers opleiden en het grote publiek bewust maken van het enorme belang van bijen voor de bestuiving van planten en daarmee onze voedselvoorziening. Een middel om dat te financieren is het maken van een sterke drank van de honing van eigen bijen. Dat gebeurt onder een aparte rechtspersoon, Serious Bee Distillers. Door corona hebben we kritisch naar onze organisatie moeten kijken. We kunnen geen lezingen en proeverijen meer geven of aanwezig zijn op evenementen. In plaats daarvan zijn we begonnen het geven van rondleidingen, wat een groot succes is. Ook hebben we gemerkt dat er veel vraag is naar speciaal ontwikkelde dranken in kleinere batches onder private label. Hiermee hebben we onze omloopsnelheid kunnen verhogen. Iedere fles die we verkopen is een ambassadeur voor de bijen.”
Michael Röder, strategie- en innovatieadviseur van Blozo
“Blozo produceert in Vlaardingen plaat- en constructiewerk. We bieden werkplekken aan voor medewerkers en stagiairs, studenten en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Bij aanvang van de pandemie liep onze omzet met ruim de helft terug. We hebben toen gezien welke enorme betrokkenheid ons personeel heeft. Met elkaar besloten we wat voor besparingen we moesten doen om deze lastige periode door te komen. Dat kwam dus niet van bovenaf, maar echt uit de groep. We besloten samen wat belangrijk was en wat minder. Die betrokkenheid is er sinds ons bedrijf vanaf 2017 een fundamenteel andere koers is gaan varen. We namen vanaf toen steeds meer afscheid van een traditionele hiërarchie en zijn gaan werken aan een platte structuur. Zo staan onze mensen steeds meer centraal. Je kan het een beetje vergelijken met een kok in de keuken: als je investeert in een dure keuken met allemaal topapparatuur en daar een kok in plaatst die niet goed kan koken, is het resultaat uiteindelijk een minder lekker gerecht. Wij investeren liever in een goede kok in een redelijke keuken, dan weten wij zeker dat wij een lekker gerecht voorgeschoteld krijgen.”
Het einde van de crisis komt in zicht. Wat gaat jouw bedrijf in 2021 doen?
Jeroen van der Pol, Deelfruit
“Dicht bij huis: je schrikt ervan als je beseft hoeveel kinderen in onze regio uit armoede zonder ontbijt naar school worden gestuurd. Met wethouders zijn we in gesprek om fruitontbijt te gaan leveren aan scholen in gemeenten, zodat geen kind meer met een rammelende maag in de klas hoeft te zitten. Daarnaast gaan we weer inschrijven op een grote landelijke aanbesteding voor de levering van fruit aan 3.500 scholen. Daar maken we een goede kans, omdat we een sociale onderneming zijn en 260 telers achter ons hebben staan. Als we die aanbesteding winnen, gaan we substantieel groeien, zonder natuurlijk onze doelstellingen te verloochenen.”
Mike Maduro, Freggies
“2021 wordt voor ons het jaar van de opschaling. De vraag naar smaakvol plantaardig eten is onmiskenbaar aan het groeien. We hebben een nieuwe B2B-distributeur en gaan onze website optimaliseren. Daarnaast gaan we ons ook richten op een nieuwe klantengroep: kinderdagverblijven. We willen kinderen leren hoe leuk het is om samen plantaardig te koken. We demonstreren dit eenmalig, en leveren vervolgens twee keer per week onze plantaardige maaltijden en ingrediënten aan het kinderdagverblijf.”“We willen kinderen leren hoe leuk het is om samen plantaardig te koken”
Alwine van Winsen, BeeSerious
“Voor ons is van belang dat het niet alleen om drank gaat, maar vooral om duurzaamheid. We willen het verhaal van de gezonde en resistente bij blijven vertellen die we als Stichting BeeSerious telen. In 2021 gaan we onze voorlichting en educatie op een hoger peil brengen. We willen een ‘bijen-info/expo/opleidingscentrum’ openen. Door een subsidie van Citylab 010 van 45.000 euro komt dit centrum nu dichterbij realisatie. Onze droom is dat bussen vol schoolkinderen uit heel Nederland straks ons bijencentrum bezoeken.”
Michael Röder, Blozo:
“Wij hebben eind 2020 het hele bedrijf opgedeeld in zelfsturende teams. Hiermee willen we de betrokkenheid en prestaties van onze mensen in 2021 nog verder verbeteren. Nu het beter gaat, worden er steeds meer kansen zichtbaar. Naast onze ‘People’ gaan we in 2021 ook kijken naar manieren om meer bij te dragen aan onze ‘Planet’. We kijken naar onze ecologische voetafdruk en zoeken samen naar manieren om deze voetafdruk samen te verkleinen. Ook dat hoort bij sociaal ondernemen.”
Meer informatie
Alle vier de ondernemingen in dit artikel zijn lid van het Sociaal Economisch Netwerk Maassluis-Vlaardingen-Schiedam (SEN-MVS), dat maatschappelijke ondernemers in deze drie gemeenten steunt met kennis, contacten en subsidieaanvragen, zodat ze sneller winstgevend kunnen worden. SEN-MVS looft elk jaar een prijs uit voor de beste social enterprise van de regio. In 2020 won Deelfruit deze MVO-trofee en kregen Freggies en BeeSerious de aanmoedigingsprijs. In 2019 ging de MVO-trofee naar Blozo. ABN AMRO is lid van de jury van de MVO-trofee.
Lees meer verhalen van ondernemers in de foodsector
Overweegt u een eigen onderneming, staat u aan de rand van het opstartproces of wilt u eens een kijkje nemen in de keuken van een ander? Duik in onze ondernemersverhalen uit de foodsector en haal inspiratie en tips uit de ervaringen die ondernemers delen.
