Het nieuwste rapport van het klimaatpanel IPCC is nog vers, maar de kernboodschap verrast niet. Klimaatverandering gaat veel harder dan we denken en we gaan rap richting meer dan 3 graden opwarming van de aarde in deze eeuw.
Versnelling investeringen in duurzame technologie nodig
We moeten flink investeren in nieuwe technologieën die inzetten op efficiënter energieverbruik, CO₂-verwijdering uit de lucht en koolstofarme energiebronnen. Niet in de laatste plaats in de industrie en de gebouwde omgeving. Volgens de rapporteurs moet drie tot zes keer zoveel worden geïnvesteerd in technische maatregelen als nu het geval is. Ze geven een sprankje hoop door te stellen dat er betaalbare en schaalbare technologie in overvloed aanwezig is om nu echt meters te gaan maken met uitstootbeperking van CO₂. Windenergie, zonne-energie en ook minder exotische zaken zoals isolatie, warmtepompen en ledverlichting zijn in de afgelopen tien jaar 50 tot 80 procent goedkoper geworden.
Gedragsverandering maakt echt het verschil
Toch wil het IPCC niet suggereren dat de leefomgeving met technologie volledig maakbaar is. Het klimaatpanel heeft namelijk als belangrijkste boodschap dat het nu echt aankomt op gedragsverandering. Dus het beperken van uitstoot door slimmere steden waar mensen worden gestimuleerd om te lopen en te fietsen. Of meer hergebruik van bouwmaterialen en grondstoffen door dit gunstiger te beprijzen.
Onze overheid vindt die kernboodschap nog lastig en zet met de miljarden voor het Nationaal Groeifonds flink in op technologische innovatie. Zo is er ook een reservering van 100 miljoen euro voor een ‘Toekomstbestendige leefomgeving’ gericht op gebouwen en infrastructuur toegezegd. De plannen die als onderlegger voor de reservering dienen, gaan over de ‘ontwikkeling van technologische oplossingen voor data- en risicogestuurd beheer van infrastructuur’, ‘simulatie-technologie voor het hergebruik van oude gevels’ en veel proeftuinen om nieuwe dingen uit te proberen.
Alleen met prikkels afkicken van fossiele verslaving
We moeten wennen aan ‘minder’ in plaats van ‘evenveel, maar dan schoner’, waarbij energiezuinige, technologische innovaties soms tot meer materiaalgebruik en milieu-impact leiden. Het is tijd voor stevige politieke besluiten die voor een flinke (fiscale) prikkels zorgen om het anders te gaan doen. Misschien kost gedragsverandering veel minder en kunnen we af met minder investeringen uit het Groeifonds. Dan zijn we echt bezig met de broodnodige systeemverandering en nemen we afscheid van onze fossiele verslaving. Anders kijken we straks aan tegen rantsoenering van water, energie, schone lucht, mobiliteit, huisvesting en alle andere zaken die de leefbaarheid op onze planeet bepalen.
Deze column verscheen eerder in Cobouw op 28 april 2022.
Lees verder in de bouwsector
De Nederlandse bouwsector behoorde de afgelopen jaren tot een van de best presterende sectoren, ondanks verschillende uitdagingen waar de sector mee te maken heeft. Voorbeelden zijn het stikstof-dossier, de forse prijsverhogingen van energie en bouwmaterialen en ook de personeelstekorten. Gedreven door trends, innovaties en wet- en regelgeving groeit de relevantie van thema’s als duurzaamheid en milieu-impact en zoekt de sector zijn weg naar een nieuw evenwicht.
