Meer dan tien jaar geleden stond ik op het Maidanplein in het centrum van Kiev. Een prachtig plein in het soort dat niet elke hoofdstad rijk is. Echter, hoe verder verwijderd van het centrum, hoe minder florissant de omgeving.
Oekraïne is een prachtig, maar arm land aan de rand van Europa, dat door de inval van Rusland nu al onze aandacht krijgt.
Deze ramp is opnieuw een signaal dat afhankelijkheid van fossiele brandstoffen snel moet worden verminderd, niet alleen om redenen van verduurzaming. ‘Oekraïne’ laat echter zien dat de geopolitieke realiteit is dat veel fossiele brandstoffen afkomstig zijn uit autocratische landen, waar onnavolgbare politieke beslissingen enorm effect kunnen hebben op brandstofprijzen. Op het moment van schrijven is de gasprijs ongeveer vier maal hoger dan in het eerste kwartaal van 2021. Dit raakt met name energie-intensieve bedrijven, zoals bedrijven die cement of bakstenen produceren.
Hogere productiekosten
In 2019 gaf de bouwmaterialenindustrie 3,2 procent van haar totale uitgaven uit aan energie, zo blijkt uit cijfers van CBS. Dat is meer dan het dubbele dan de industriesector (gemiddeld 1,5 procent) of die andere relevante subsector voor de bouw; de houtindustrie (1,2 procent). In verhouding tot het bedrijfsresultaat bedragen de energiekosten van de bouwmaterialenindustrie zelfs 43 procent. Met de huidige verviervoudiging van de energiekosten hollen de marges van producenten van bouwmaterialen hard achteruit.
Veel bedrijven uit de bouwmaterialenindustrie hebben langjarige energiecontracten afgesloten en hebben daarom niet direct last van de prijsstijgingen. Maar hoe langer de prijzen op een hoog niveau blijven, hoe meer bedrijven de pijn gaan voelen. Deze producenten verhalen deze prijsstijgingen op hun afnemers, de bouwers. Tegelijk denkt bijna de helft van de bouwers op hun beurt dat ze de hogere prijzen niet of slechts voor een klein deel van aan hun opdrachtgevers door kunnen belasten, blijkt uit de conjunctuurenquête van het CBS. Een mogelijk gevolg is dat uiteindelijk het aantal bouwprojecten daalt, met minder vraag naar bouwmaterialen tot gevolg.
Geopolitiek
De geopolitieke realiteit dwingt de bouwmaterialenindustrie daarom om vol in te zetten op verbruiken van alternatieve, duurzame energiebronnen. Uit eigenbelang, en om de enorme bouwopgave waar Nederland voor staat betaalbaar te houden.
Over de auteur
Casper Wolf was sectoranalist Bouw & Real Estate bij ABN AMRO. In deze rol lag de focus van zijn werkzaamheden op de sectoren Bouw en Vastgoed.
Blijf op de hoogte over de oorlog in Oekraïne
De gevolgen van de invasie van Oekraïne door Rusland worden wereldwijd gevoeld. Allereerst door de burgers van Oekraïne en hun familie en vrienden in het buitenland, en daarnaast in de mondiale economie. Onze experts volgen de situatie nauwlettend. Bekijk onze themapagina over de oorlog in Oekraïne voor de veelgestelde vragen over uw bankzaken, sectorinformatie en economisch nieuws.
Lees verder in de bouwsector
De Nederlandse bouwsector behoorde de afgelopen jaren tot een van de best presterende sectoren, ondanks verschillende uitdagingen waar de sector mee te maken heeft. Voorbeelden zijn het stikstof-dossier, de forse prijsverhogingen van energie en bouwmaterialen en ook de personeelstekorten. Gedreven door trends, innovaties en wet- en regelgeving groeit de relevantie van thema’s als duurzaamheid en milieu-impact en zoekt de sector zijn weg naar een nieuw evenwicht.
