Het conflict in Iran raakt de retailsector vooral via hogere energieprijzen, duurdere logistiek en verstoringen in wereldwijde aanvoerketens. Nederlandse retailers krijgen hierdoor te maken met stijgende inkoopkosten, toenemende druk op consumentenbestedingen en langere levertijden.
De energieprijzen stijgen omdat de Straat van Hormuz, een cruciale zeeroute voor olie, door rederijen wordt vermeden. Dit drijft de olie- en gasprijzen op. Stijgende energieprijzen verhogen de operationele kosten voor winkels. Winkels worden verwarmd en verlicht; supermarkten houden koelingen voortdurend draaiend. Bedrijven met een variabel energiecontract merken de hogere gasprijzen vooral vanaf de zomer, wanneer tarieven halfjaarlijks worden aangepast. Afnemers met langdurig vastgezette tarieven zijn beter beschermd tegen de prijsstijgingen. Ook levering over de weg wordt duurder door de hoge dieselprijs, die via dieselprijsclausules door transportondernemers worden doorberekend aan hun opdrachtgevers.
Vertragingen en hogere kosten transport
Daarnaast veroorzaken de spanningen in het Midden-Oosten vertragingen in internationale handel en transport. Rederijen varen om, wat zorgt voor langere levertijden, hogere transportkosten en complexere voorraadplanning. Ook kunnen verstoringen in het gebied leiden tot hogere verzekeringspremies voor schepen. Bovendien gelden er toeslagen zoals de War Risk Surcharge, die direct voor alle lopende zendingen in het Midden-Oosten en Rode Zeegebied gelden, en de Emergengy Fuel Surcharge. Veel rederijen voeren deze laatstgenoemde toeslag in de loop van deze maand al in.
Behalve verstoringen in het containervervoer, lopen grote retailers vertraging op doordat vluchten vanuit Zuid-Azië massaal worden geschrapt. Fabrikanten in Bangladesh en India melden dat zendingen op luchthavens blijven liggen nu luchtvaartmaatschappijen routes aanpassen vanwege de oorlog in Iran, zo laat Nieuwsblad Transport weten. Door het wegvallen van capaciteit stijgen de luchtvrachttarieven sterk.
Stijging inkoopprijzen van producten
Wanneer het conflict langer aanhoudt, kunnen door de stijgende energie- en transportkosten de inkoopprijzen van goederen toenemen. Dit leidt tot hogere inkoopkosten, waardoor retailers moeten kiezen tussen het verhogen van consumentenprijzen, het verlagen van marges of het aanpassen van het assortiment. Aangezien het volledig doorberekenen van de hogere kosten niet zonder meer mogelijk is, neemt de druk op de marges sowieso toe.
Druk op consumentenbestedingen
Consumenten gaan eveneens de gevolgen van het conflict voelen. Hogere benzine- en energierekeningen verminderen de koopkracht, waardoor de consument voorzichtiger wordt en de vraag naar niet-essentiële producten, zoals mode, elektronica en luxeartikelen, kan afnemen.
Retailers met internationale ketens kwetsbaar
Nederlandse retailbedrijven die afhankelijk zijn van internationale aanvoerketens zijn in deze omstandigheden extra kwetsbaar. Zij moeten hun voorraadstrategieën herzien, bijvoorbeeld door meer buffervoorraad aan te houden of alternatieve leveranciers te zoeken. Daarnaast is het besparen van kosten belangrijk, bijvoorbeeld door te investeren in energie-efficiëntie of het bundelen van transportstromen.
Overigens is voorzichtigheid geboden bij het inkopen van extra voorraden. Bij verstoringen in toeleveringsketens kopen ondernemers vaak te veel in, waardoor na verloop van tijd overtollige voorraden ontstaan, wat veel liquiditeit vergt en druk zet op de winstmarge.
Meer informatie
Lees alle feiten en ontwikkelingen in de analyse Gewapend conflict Midden-Oosten kan Nederlandse sectoren hard raken.
Lees verder in de retailsector
De winkel van vandaag is meer dan alleen een voorraadkast. Het biedt klanten advies en inspiratie en is de plek om in contact te zijn met klanten. Door de Oekraïne crisis en forse inflatie is het consumentenvertrouwen sterk gedaald en dit beïnvloedt het consumentengedrag. Retailers kampen daarnaast met forse kostenstijgingen op het gebied van inkoop, huur, personeelskosten, covid herstelbetalingen en energie. De omstandigheden blijven ook na covid voor veel retailers uitdagend.
