Door de stijging van de hypotheekrente kunnen huishoudens minder lenen voor de aanschaf van een woning. Het gemiddelde hypotheekbedrag is in het 3e kwartaal van 2022 zo een 4 procent gedaald ten opzichte van het jaar ervoor.
De cao-loonstijgingen vallen door de krappe arbeidsmarkt en de royale financiële buffers bij het bedrijfsleven hoger uit dan in voorgaande jaren. Ook heeft de Nederlandse regering besloten gezinshuishoudens te helpen met plafonds voor de energieprijzen. Maar dit kan de koopkracht niet volledig herstellen.
Zodoende houden gezinnen minder geld over voor huisvesting. Dit leidt de komende jaren waarschijnlijk tot geleidelijk krappere Nibud-leennormen. Onlangs publiceerde het Nibud de nieuwe financieringslasttabellen voor 2023. Op basis van de nieuwe tabellen kunnen gezinnen bij een gelijkblijvend inkomen volgend jaar inderdaad minder lenen voor woningaanschaf. Als echter rekening wordt gehouden met de verwachte loonstijgingen, resulteert er volgens het Nibud uiteindelijk toch een klein plusje voor de meeste gezinnen.
Hypotheekrente hoger
Behalve het inkomen is ook de hypotheekrente van belang bij de vaststelling van het maximum hypotheekbedrag. Hoe hoger de hypotheekrente, hoe lager de kredietlimiet. Sinds het begin van dit jaar zijn de hypotheekrentes fors gestegen. De aangeboden hypotheekrente op leningen met een rentevaste periode van tien jaar is volgens Van Bruggen Adviesgroep dit jaar met meer dan 3,5 procentpunt gestegen tot 4,5 procent.
Ook hierdoor kunnen kopers minder lenen. Hoeveel minder, dat hangt af van het inkomen. Bij de huidige Nibud-leennormen ligt het bedrag gemiddeld ongeveer 10 procent lager. Uit cijfers van het Hypotheek Data Netwerk (HDN) van de hypotheekaanvragen blijkt dat het gemiddelde bedrag bij woningaanschaf in het derde kwartaal al met 4 procent is gedaald ten opzichte van een jaar terug. Kopers lenen ook minder in verhouding tot hun inkomen. Het gemiddelde hypotheekbedrag ligt volgens HDN inmiddels op 4,1 maal het inkomen versus 4,4 maal in het derde kwartaal van vorig jaar.
Oorzaak van de hypotheekrentestijging is de door de Russische president Poetin geïnitieerde oorlog in Oekraïne en de daaruit volgende energie- en voedselprijsstijgingen. Door de prijsstijgingen zien centrale banken hun inflatiedoelstelling in gevaar komen. Om te voorkomen dat de inflatie zich in de prijsverwachtingen nestelt en hardnekkig wordt, verkrappen zij het monetair beleid. Zij kopen minder schuldtitels op en verhogen hun officiële beleidsrentetarieven. De koerswijziging bij centrale banken leidt tot hogere rentes op financiële markten, waardoor de hypotheekrente stijgt.
Meer informatie
Lees meer in het volledige rapport 'Woningmarktmonitor'
(Ziet u geen download of kunt u het rapport niet downloaden? Upgrade uw browser dan naar de meest recente versie.)
Blijf op de hoogte over de oorlog in Oekraïne
De gevolgen van de invasie van Oekraïne door Rusland worden wereldwijd gevoeld. Allereerst door de burgers van Oekraïne en hun familie en vrienden in het buitenland, en daarnaast in de mondiale economie. Onze experts volgen de situatie nauwlettend. Bekijk onze themapagina over de oorlog in Oekraïne voor de veelgestelde vragen over uw bankzaken, sectorinformatie en economisch nieuws.
Lees verder in de sector vastgoed
De afgelopen periode stond de vastgoedsector in het teken van afwaarderingen, als gevolg van de sterk gestegen rente. Het perspectief voor de sector is echter gunstig, aangezien de behoefte aan woningen en bedrijfsgebouwen door de krappe markt en sterke economie aanhoudend groot is.
