Eerste emissievrije vrachtschip met brandstofcel

“Future Proof Shipping is opgericht om de energietransitie naar een emissievrije scheepvaart te versnellen. Zowel door zelf emissievrije schepen in de vaart te brengen als door anderen te helpen hetzelfde te doen. We zijn drie jaar geleden begonnen met ons eerste schip, een vrachtschip voor de binnenvaart. We bouwen een schip uit 1997 om door de dieselmotor en alle bijbehorende onderdelen eruit te halen en het schip te elektrificeren. De stroom voor de aandrijving wordt opgewekt met brandstofcellen gevoed met waterstof onder druk. Je weet maar nooit wat er ergens aan de andere kant van de wereld gebeurt, maar voor zover ik weet zijn we de eersten met een vrachtschip dat echt volledig emissieloos gaat varen zonder fossiele brandstoffen aan boord. Niet dat het ons daarom te doen is; het gaat erom dat we er met z’n allen op vooruitgaan.”

“Een brandstofcel is een apparaat waarin waterstof wordt omgezet in elektriciteit, water en een beetje warmte. De enige uitstoot die je hebt is dus water. Om echt emissievrij te zijn, heb je groene waterstof als input nodig, dus direct of indirect geproduceerd met groene stroom. De waterstof voor ons schip is gecertificeerd groen. Het schip zal twee tot drie keer per week een traject van 180 kilometer heen en weer varen. Daarmee besparen we zo’n 2.000 ton CO2-emissies per jaar. De benodigde waterstof gaat mee aan boord in containers. Bunkeren (tanken) vanaf de kade kan nog niet; daar bestaat nog geen infrastructuur voor en ook nog geen regelgeving. Er is zelfs eigenlijk nog geen regeling om überhaupt op waterstof te mogen varen. We wachten nog op groen licht voor een ontheffing.”

“Varen met brandstofcellen is nu nog duurder. Als je nu ongesubsidieerd met waterstof gaat starten, dan is het per trip ongeveer drie keer zo duur. Maar we verwachten dat het tipping point al over vijf tot tien jaar bereikt zal zijn, doordat waterstof goedkoper zal worden en diesel juist duurder. Bovendien is het maar net hoe je de kosten verdeelt over de keten. De totale extra kosten kunnen op dit moment oplopen tot bijna een miljoen euro per jaar. Maar als je gaat kijken naar één laptop of één doos schoenen, dan wordt zo’n product maar 1 tot 1,5 cent duurder. Het is dan ook mijn hoop dat de transportsector dit oppakt als premium in plaats van als iets dat concurrerend moet zijn ten opzichte van fossiele brandstoffen. Het moet duurder zijn, want je weet dat het beter is. Duurzame producten en services mogen best duurder zijn, zolang ze nog niet standaard zijn.”

“Het is leuk om jezelf koploper te mogen noemen en een voorbeeld te zijn voor anderen. Maar je hebt als koploper wel een enorme intrinsieke drive nodig, want eigenlijk heeft het vooral nadelen. Het kost heel veel extra tijd en geld en je loopt allerlei risico’s, zoals het risico dat je investeert in een technologie die uiteindelijk niet optimaal blijkt. Anderen vinden het dan ook heel spannend dat we dit doen. Die houding is wel snel aan het veranderen. In 2019 was er nog veel scepsis om ons heen: je gaat toch niet met een brandstofcel varen, straks doet ie het ineens niet! Inmiddels zijn heel veel partijen in de sector veel positiever en nieuwsgieriger.”

“Een van de belangrijkste uitdagingen is dat er veel parallel loopt. We willen eind 2021 te water gaan, maar er zijn nog steeds dingen die veranderen. Ondertussen moeten we wel verder. Zo is het design nog niet definitief, maar we moeten al wel onderdelen bestellen, omdat we anders onze planning niet halen. Je neemt constant beslissingen zonder dat je alle informatie hebt. Je moet zulke risico’s wel nemen, anders zou zo’n project misschien wel acht jaar duren. Gelukkig kunnen we al sinds het begin rekenen op de commitment van de verlader die het schip straks gaat gebruiken. Voor zo’n eerste pilot is dat echt heel belangrijk. We zijn er ook met open boeken ingegaan en hebben letterlijk alle kosten met elkaar besproken. Dat is baanbrekend in deze sector.”

“Hopelijk komen er snel nog veel meer emissievrije schepen met brandstofcellen. Dan is het wel belangrijk dat de overheid meebeweegt. Niet alleen met de regelgeving die ik eerder al noemde, maar ook met subsidies. Als we snel meer emissievrije schepen willen hebben, zal de overheid de sector moeten helpen om door de eerste golf te komen. Voor kleine schepen en kortere trajecten zijn batterijen misschien een goede oplossing, maar voor grotere schepen en langere trajecten zijn brandstofcellen wat mij betreft de toekomst, ook voor de kustvaart en diepzeevaart.”

Marjon Castelijns sprak ook over fuel cells tijdens onze maandelijkse Energy Transition Thursday. Bij deze sessies ontleden specialisten uit de branche telkens één vorm van duurzame energieopwekking. Bekijk voor meer informatie de volledige uitzending van Energy Transition Thursday over fuel cells (mei 2021).

Ontdek meer verhalen van ondernemers

Overweegt u een eigen onderneming, staat u aan de rand van het opstartproces of wilt u eens een kijkje nemen in de keuken van een ander? Duik in onze ondernemersverhalen en haal inspiratie en tips uit de ervaringen die ondernemers delen.

Ga naar alle ondernemersverhalen

Lees verder in de energiesector

De energiesector is sterk in beweging nu de energietransitie steeds meer vaart krijgt. ABN AMRO wil een leidende rol spelen in het versnellen van de energietransitie, die bol staat van de kansen én obstakels.

Bekijk alle artikelen