Uw kerstboom in een flits bezorgd

Het aantal onlinebestellingen heeft tijdens de coronapandemie een enorme vlucht genomen. Ook in de decembermaand weten we de clickbutton veelvuldig te vinden en bestellen we er lustig op los. E-commerce is digitaal en logistiek zo goed georganiseerd dat onze aankopen in veruit de meeste gevallen binnen de afgesproken tijd worden afgehandeld. Het doel is gehaald, en een tevreden klant komt terug.

Inmiddels is er een nieuw fenomeen toegevoegd aan de online-bezorgingsboom om tegemoet te komen aan de wensen van de consument. Flitsbezorgers zijn in de grote steden ingestapt om ‘last minute’ bestelde supermarktartikelen aan huis af te leveren. Als je eten staat te koken en je een ingrediënt mist, staat de flitsbezorger binnen tien minuten met een vers bosje peterselie voor je deur. Deze week las ik dat flitsbezorger Gorillas zelfs binnen tien minuten kerstbomen bezorgt. Opnieuw een sterk staaltje marketing, waarbij actief wordt ingespeeld op de behoefte aan acute bevrediging van de consument.

Instant-bezorging is natuurlijk niet nieuw. Al in 1999 startte Jitse Groen Thuisbezorgd.nl, inmiddels de grootste eetbestelsite ter wereld. Later volgden Take Away, Just Eat en varianten als NY Pizza. Flitsbezorging is een volgende zet van een slimme onlinestrategie, dat zich in dit geval richt op jongeren die supermarktartikelen willen bestellen. Gezien het succes van deze vorm van flitsbezorging is duidelijk dat het in een behoefte voorziet. Persoonlijk zet ik er wel vraagtekens bij. In Nederland hebben we de meeste supermarktlocaties per vierkante kilometer van Europa. Hoezo kun je niet gewoon de straat oversteken en dat bosje peterselie uit het schap halen? Vermoedelijk is het een generatiedingetje.

Onderzoek van GfK wijst uit dat vooral jongeren tussen 18 en 34 jaar in de Randstad veel gebruikmaken van flitsbezorging. Vier op de vijf inwoners van Amsterdam en Rotterdam zijn bekend met de mogelijkheid om last minute boodschappen te laten bezorgen, zo blijkt uit onderzoek dat het FD onlangs deed. Navraag leert overigens dat ook mijn eigen kinderen aan flitsbezorging doen. Daar heb ik een serieuze discussie over gevoerd. Leuk om te doen en hun versie te horen, maar ik heb hen denk ik niet kunnen overtuigen om uit de luie stoel te komen.

Het straatbeeld van de grote steden in ons land wordt inmiddels bepaald door flitsbezorgers. Er racen nu bezorgers in het zwart (Gorillas), paars (Getir), roze (Flink) en blauw (Zapp) met impulsbestellingen rond. Zij opereren vanuit zogenoemde dark stores, waarvan je aan de buitenkant niet kunt zien wat er achter de deur gebeurt. En op de elektrische fiets leveren ze een beperkt assortiment artikelen. Hoe doet Gorillas dat met die kerstbomen eigenlijk? Overigens proberen flitsbezorgers zich naast verschillende kleuren onderling te onderscheiden met eigen openingstijden, bezorgkosten, minimale bestelbedragen en levertijden. Tsja, geloof het of niet; het kan in enkele gevallen nog korter dan tien minuten.

De opkomst van flitsbezorging wordt natuurlijk nauwgezet in de gaten gehouden door de grootgrutters. Voor hen is het belangrijk te weten in hoeverre de flitsbezorgers van nu zich verder gaan ontwikkelen in assortiment, locaties en reikwijdte. Zijn het de serieuze concurrenten van morgen? Ook flitsbezorgers krijgen immers waardevolle digitale informatie van consumenten en zullen hun assortimenten hier op gaan afstemmen. Jumbo heeft in september aangegeven te twijfelen of het moet inhaken aan de flitsbezorging. Zij zet vraagtekens bij de maatschappelijke gevolgen en het verdienmodel.

Of dit verstandig is, moet blijken. Tijs Rotmans van consultancybureau The Pricing Company stelt dat flitsbezorgers nog voldoende mogelijkheden hebben om aan hun verdienmodel te sleutelen door slimmere samenstelling van productpakketten en daarmee hogere bezorgprijzen. En investeerders lijken overtuigd van de succesformule gezien de honderden miljoenen die alleen al in 2021 zijn overgemaakt naar de flitsbezorgers. De waardering van de Turkse flitsbezorger Getir is na de nieuwe investering in juni van dit jaar geschat op zeven en een half miljard dollar. Ik ben benieuwd welke kleuren we over vijf jaar in de stad nog zien rondfietsen, want op termijn is een consolidatie te verwachten.

Het woord maatschappelijk is al eerder gevallen. Het straatbeeld mag dan kleurrijker worden, er moet ook serieus worden gekeken naar veiligheid en juiste arbeidsomstandigheden van de racers. Inmiddels begeven zich tienduizend flitsbezorgers dagelijks op weg, naast de veertigduizend maaltijdbezorgers. Ze voelen de druk om tijdig te leveren. Dit leidt in diverse grote steden tot ongewenste verkeersituaties. In Amsterdam leidt het flitsbezorgers-concept, inclusief de overlast rondom de inmiddels dertig dark store locaties tot flinke discussies. Zeker, het past bij de startup-fase van dit soort bedrijven, maar het vraagt verstandig beleid om het fenomeen van flitsbezorging de ruimte te geven op een wijze die wel past in het stadsbeeld en aansluit bij onze maatschappelijke normen. We hebben als consument altijd een keuze. Misschien die kerstboom dit keer toch maar zelf halen. Wel zo gezellig toch!

Deze column is eerder deze week geplaatst in Nieuwsblad Transport

Over de auteur

Bart Banning is sector banker Transport en Logistiek bij ABN AMRO. Hij heeft veel contact met ondernemers en ondersteunt de sectorcollega's binnen de bank.

Lees verder in de transport- en logistieksector

Na een lastig jaar, waarin de internationale handel afnam door een snelle afbouw van overtollige voorraden, heeft de transportsector een voorzichtig herstel ingezet. Begin 2024 stegen zowel in de containervaart als in de luchtvaart de goederenvolumes. Dankzij de aantrekkende economische groei kan de sector verder herstellen. Het herstel wordt echter geremd door een lagere vraag naar bouwmaterialen. Intussen krijgt het wegvervoer de komende jaren te maken met een stapeling van milieuregels.

Bekijk alle artikelen