Marges wegtransport vorig jaar verder uitgehold

De prijzen in het goederenvervoer over de weg waren vorig jaar 2,3% hoger dan het jaar ervoor, blijkt uit cijfers van het CBS. Dat is op zich goed nieuws voor transporteurs, aangezien het zorgt dat er extra geld binnenkomt.

Echter, de gemiddelde kostenstijging was vorig jaar hoger. Panteia komt elk jaar met een overzicht van de belangrijkste kostenposten voor wegtransporteurs en in hoeverre deze hoger zijn dan het jaar ervoor. En volgens het meest recente onderzoek kwamen de gemiddelde uitgaven afgelopen jaar tussen de 3,6% en 5,0% hoger uit. Dit kwam vooral doordat de lonen opliepen met 5,5%. Een andere belangrijke kostenpost voor het wegvervoer, brandstof, zit niet in deze cijfers en daalde licht, met 0,6%. Dit zorgde dus enigszins voor een dempend effect, al blijft sprake van oplopende uitgaven.

De gemiddelde winstmarge bij wegtransporteurs is in 2025 dus kleiner geworden. En ook dit jaar staan winsten onder druk door de snel gestegen dieselprijs en de komst van de vrachtwagenheffing. ‘Het is de vraag of klanten dit kunnen blijven betalen’, zegt topman Rob van Opzeeland van Kivits Logistics. ‘En er zullen bedrijven zijn die het niet gaan redden’ aldus Bart Banning, sectorexpert bij ABN AMRO.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekent elk jaar hoeveel de prijzen in het wegvervoer zijn gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. Het bureau doet dit door vier keer per jaar een enquête af te nemen onder een vast panel van transporteurs. Het CBS vraagt hen naar de offerteprijzen voor vervoersdiensten. Dit kan een ritprijs zijn, maar ook een prijs per kilometer.

‘Op basis hiervan wordt voor de hele branche een prijsverloop door de tijd geraamd’, legt CBS-econoom Marjolijn Jaarsma uit. ‘Deze prijs is zonder btw, maar met doorberekende kosten zoals brandstoftoeslagen.’

Ook in 2024 gebeurde het al dat de kosten harder stegen dan de prijzen. Zo lag de gemiddelde kostenstijging twee jaar geleden tussen de 3,0% en 5,2%, terwijl de prijzen volgens het CBS dat jaar slechts 1,8% omhoog gingen. Het toont aan dat in een sector die van oudsher dunne marges kent, de winstgevendheid de laatste jaren nog verder onder druk is komen te staan.

Zelfstandig transportondernemer René Sloof, tevens voorman van de vereniging van eigen rijders Vern, herkent dat er de afgelopen tijd stevige druk op de marges is geweest. ‘De kosten zijn afgelopen jaar duidelijk gestegen. Daarom hebben we begin dit jaar de prijzen met 4% omhoog gedaan. We hadden geen andere keuze. Als je het niet doet, houd je niks over.’

Ook Bart Banning, sectorspecialist bij ABN AMRO, zag dat de transportbranche het moeilijk had vorig jaar. Hij wijst in dit verband onder meer op de congestie in de Rotterdamse haven, die bij wegtransporteurs tot veel extra kosten heeft geleid.

‘2025 was een turbulent jaar door president Donald Trump die met invoerheffingen dreigde, ze verlaagde en vervolgens weer verhoogde. Dit heeft voor veel onzekerheid gezorgd en dat zorgt ook altijd voor veranderende supply chains’, legt Banning uit.

‘Zo zag je dat veel bedrijven in aanloop naar die heffingen veel extra voorraad insloegen. Maar dit zorgde ervoor dat ze in de periode daarna juist minder bestelden en er dus ook minder vraag was naar vervoer. Hierdoor ontstond overcapaciteit in de markt, en dat kan de prijs drukken. Daar komt bij dat onzekerheid altijd zorgt dat bedrijven opnieuw naar hun kosten kijken.’

Wel stelt Banning dat de genoemde percentages gemiddelden zijn en dat er per deelmarkt grote verschillen kunnen zijn. Zo heeft de foodlogistiek vermoedelijk minder gemerkt van de geopolitieke onrust en de margedruk, net als transporteurs die actief zijn in het farmavervoer. ‘Maar containerlogistiek is dan weer meer een commodity en die sector had bovendien veel te maken met congestie.’

Verder wijst de sectorspecialist erop dat niet alles terug te zien is in de percentages. ‘Als bedrijven in staat zijn om hun bezettingsgraden te verbeteren - als ze bijvoorbeeld met twee trucks dezelfde vracht vervoeren die ze normaliter met drie doen - dan besparen ze kosten. Dit zie je niet terug in de overzichten van Panteia, net als slimmer gebruik van het warehouse.’

Of het dit jaar beter zal gaan met de winstmarges is zeer de vraag. De onrust is tot nu toe zo mogelijk nog groter dan vorig jaar, vooral door de oorlog in Iran. Het heeft gezorgd dat dieselprijzen zeer hard zijn gestegen, terwijl transporteurs deze extra kosten vaak pas na een tijdje kunnen doorberekenen aan hun klanten. Naar schatting heeft zo’n 20% van de wegvervoerders zelfs helemaal geen brandstofclausule afgesproken met de opdrachtgever. En dan komt vanaf 1 juli de trucktol er ook nog eens bij.

Met eerst de hogere lonen, dan de dure diesel en binnenkort ook nog de vrachtwagenheffing is er de ene kostenverhoging na de andere. Voor topman Rob van Opzeeland van de Noord-Brabantse vervoerder Kivits Logistics een reden tot zorg voor de langere termijn. ‘De laatste tijd hebben we nog niet zoveel last gehad van druk op de tarieven. We verzorgen logistiek waarbij we veel waarde toevoegen en hebben alleen langdurige relaties met klanten. Zo sluiten we alleen contracten met een diesel- en een energietoeslag, waardoor we de dieselprijzen wekelijks kunnen aanpassen.’ Maar of de situatie zo gunstig blijft, is de vraag. Zo heeft Kivits de tarieven begin dit jaar verhoogd, waarbij vooral een loonstijging van 4,5% een rol speelde. ‘Op 1 juli komt de tolheffing erbij, wat zorgt voor een toeslag van 7%. En dan is er ook nog de hoge dieselprijs.’

De kosten voor wegtransporteurs stijgen dit jaar naar verwachting tussen de 3,2 en 4,6%. Dit komt volgens Panteia onder meer doordat de lonen vermoedelijk ruim 6% omhoog gaan. Daarnaast zijn vervoerders gemiddeld zo’n 20% extra kwijt aan rentekosten voor hun materieel, terwijl verzekeringen waarschijnlijk ruim 7% meer kosten.

De grootste stijgingen komen vermoedelijk van de vrachtwagenheffing en de dure diesel. Hoeveel de brandstofkosten dit jaar omhoog gaan, is zeer lastig te voorspellen, gezien het traditioneel grillige verloop van de prijzen. Maar de explosieve prijsstijging die ontstond na de aanval op Iran belooft weinig goeds.

Voor de trucktol hebben de onderzoekers wel een inschatting gemaakt. Ze stellen dat de maatregel de ritprijzen tot wel 9,8% hoger kan maken. Dat geldt dan vooral voor ritten met een dieseltruck over voornamelijk tolwegen. Voor ritten met een elektrische vrachtwagen en over wegen zonder tolheffing zijn de kosten aanmerkelijk lager.

Van Opzeeland rekent voor dat de kosten voor transport daarmee in totaal 20% tot 25% omhoog gaan. ‘Op de middellange termijn maak ik me wel zorgen over het volume, want het is de vraag of klanten dit kunnen blijven betalen. Wellicht kiezen ze ervoor om vanwege de prijsstijging minder vracht te laten vervoeren.’

Ook uit de kostenoverzichten van Panteia komt voor 2026 geen prettig beeld naar voren. De onderzoekers verwachten dat de kosten dit jaar gemiddeld tussen de 3,2% en 4,6% hoger zijn dan afgelopen jaar (zie ook kader pagina 16). En daar zitten de uitgaven voor brandstof en trucktol nog niet eens bij.

Zo kan de tol zorgen voor een kostenstijging die kan oplopen tot 9,8%, afhankelijk van het type voertuig en de gekozen route. Voor brandstof is geen verwachte stijging afgegeven, maar dat deze kosten lager uitkomen dan vorig jaar lijkt onwaarschijnlijk.

Net als Van Opzeeland ziet ook Banning dat al deze kosten het transport steeds duurder maken. ‘De kosten per kilometer schieten de hoogte in. Ik kan me voorstellen dat sommige opdrachtgevers toch kijken of er een alternatief is.’

Moeten we vrezen voor een golf aan faillissementen? ‘Er zullen altijd bedrijven zijn die het niet gaan redden’, aldus de ABN Amro-man. ‘Dat is in elke sector zo. Sommige bedrijven hebben bijvoorbeeld nog steeds geen dieselclausule, ondanks dat we in 2022 ook al een energiecrisis hadden. Als je nu nog geen clausule hebt, moet je daar een goede reden voor hebben. Want als je je kostenstijgingen niet kunt doorberekenen, ga je in zwaar weer terechtkomen.’

Banning heeft nog een tip: ga op tijd in gesprek met je financier. Want zelfs als je wel een brandstofclausule hebt, moet je de duurdere diesel nog een tijdje voorfinancieren. En met de ongekende prijsstijging van de laatste tijd, kan die rekening behoorlijk oplopen. ‘Als je denkt dat je qua financiering in de problemen komt, ga dan op tijd in gesprek. Dat geldt ook voor de vrachtwagenheffing.’

Een ander advies komt van Vern-voorman Sloof. Hij stelt dat je als vervoerder soms ‘nee’ moet durven zeggen als een klant tegen een bodemprijs zijn vracht vervoerd wil hebben. ‘Ik wil een gezonde winstmarge en neem soms geen werk aan. Dan rijd ik een dag niet. Dat lef moet je wel hebben.’

Sloof merkt dat zijn opdrachtgevers de hogere tarieven wel accepteren. ‘Elke vier cent die ik extra betaal aan brandstof, betekent dat de toeslag met 1% omhoog gaat. En daar is volop begrip voor. Het helpt als je kwaliteit levert en veel binding hebt met de klant. Zo zorg ik dat ik altijd overal op tijd ben en dingen voor klanten regel. Ik zeg altijd: zorg dat je boven het maaiveld uitsteekt. Dan zijn opdrachtgevers vaak wel bereid een goede prijs te betalen.’

Dit artikel is recent geplaatst op Nieuweblad Transport, door redacteur Tom van Gurp

Lees verder in de transport- en logistieksector

Na een lastig jaar, waarin de internationale handel afnam door een snelle afbouw van overtollige voorraden, heeft de transportsector een voorzichtig herstel ingezet. Begin 2024 stegen zowel in de containervaart als in de luchtvaart de goederenvolumes. Dankzij de aantrekkende economische groei kan de sector verder herstellen. Het herstel wordt echter geremd door een lagere vraag naar bouwmaterialen. Intussen krijgt het wegvervoer de komende jaren te maken met een stapeling van milieuregels.

Bekijk alle artikelen