Javascript is requiredHet Makers Top 100 Event over AI, productiviteit & leiderschap - ABN AMRO

Het Makers Top 100 Event over AI, productiviteit & leiderschap

04/11/2026 • 7 minuten lezen

Hoe zet je AI in zonder dat het bij mooie plannen blijft? En wat betekent die versnelling voor leiderschap en organisatie? Dat was het centrale thema tijdens het Link Café van De Makers Top 100, georganiseerd door ABN AMRO, Infor, Gwynt en Link Magazine.

Geen bijeenkomst met alleen luisteren, maar een programma waarin twee keynote-sprekers hun visie en praktijkervaring deelden, gevolgd door verdiepende tafelgesprekken waarin de 45 deelnemers hun eigen uitdagingen op tafel legden.

Zoektocht naar de maakindustrie

David Kemps, sectorspecialist Industrie bij ABN AMRO, is een van de initiatiefnemers van De Makers Top 100. Hij vertelde over het vele werk dat voorafgaat aan het samenstellen van de lijst: wekenlang KvK-informatie en jaarverslagen uitpluizen, met als doel: zichtbaarheid. Laten zien dat Nederland veel meer maakbedrijven van formaat kent dan alleen ASML. Maar alleen al een schijnbaar simpele vraag: wat is de maakindustrie eigenlijk?, bleek nog niet zo eenvoudig te beantwoorden. Het team schreef een eigen definitie en koos omzetgrootte en het driejaarsgemiddelde van de EBITDA-ratio als belangrijkste criteria voor de rangorde.

“De Makers Top 100 laat zien dat Nederland veel meer maakbedrijven van formaat kent dan alleen ASML.”

David Kemps

Sectorexpert Industrie

Kemps schetste ook hoe AI het denken bij ABN AMRO zelf verandert. Waar het onderwerp eerst vooral vanuit risico werd benaderd, verschuift de blik nu naar kansen: medewerkers vinden zelf de weg naar efficiëntere manieren van werken en de bank neemt AI-risico inmiddels standaard mee in haar eigen risicobeoordelingen, met aandacht voor de waardeketen, kopieerbaarheid en de waarde van dienstverlening. Met een knipoog opperde de dagvoorzitter dat je AI ook zou kunnen gebruiken om de Top 100 zelf samen te stellen.

De productiviteitspuzzel

De eerste keynote was voor Andrew Kinder, SVP Industry Strategy bij Infor, Industrie Cloud-leverancier met al drie tot vier decennia een sterke focus op manufacturing. Zijn verhaal droeg de veelzeggende titel Solving the productivity puzzle. Kinder liet zien dat het productiviteitsverschil tussen Europa en de Verenigde Staten vooral wordt verklaard door een structureel lagere productiviteitsgroei aan Europese kant, terwijl early adopters van AI juist een EBITDA-groei van zo'n 5 procent en productiviteitswinsten van 35 tot 50 procent laten zien.

“Het productiviteitsverschil tussen Europa en de Verenigde Staten vooral wordt verklaard door een structureel lagere productiviteitsgroei aan Europese kant.”

Andrew Kinder

Industrie-strateeg Infor

 

Met een korte, informele steekproef in de zaal bleek dat de meeste aanwezige bedrijven zich vooral in de fase van pilots en uitrollen bevinden. Volgens Kinder zit de grootste waarde van AI in medewerkersproductiviteit, en specifiek in finance, inkoop en productplanning, al miste hij in veel van die toepassingen nog aandacht voor kwaliteit.

Infor hanteert een aanpak in drie stappen: eerst de diagnose van bestaande processen - vaak binnen 30 tot 60 dagen en dikwijls met verrassende uitkomsten: waar een klant 30 procesvarianten verwachtte, bleken er 500 te bestaan. Daarna volgt optimalisatie: het laaghangend fruit oogsten en de first-time-right verhogen. Pas daarna automatisering, te beginnen met simpele procesautomatisering om papier van de werkvloer te krijgen, als opstap naar echte AI-toepassingen.

De kernboodschap van Kinder: begin niet bij de vraag: ‘Kan het met AI’, maar bij een concreet bedrijfsprobleem. Stel prioriteiten op basis van waarde, tijd en databeschikbaarheid, houd mensen nadrukkelijk in de loop, en bouw vertrouwen geleidelijk op. De stap van volledig handmatig naar volledig geautomatiseerd is simpelweg te groot om in één keer te zetten. Ook governance moet proportioneel zijn: de vraag: ‘Wat gaat er stuk als het misgaat?’ bepaalt of een toepassing met een lichte of juist zware governance-aanpak in productie mag. Zijn afsluitende observatie: AI kan productiviteit een boost geven, maar het zijn de koplopers die daar het meest van zullen profiteren, en de wereldwijde race is al begonnen.

AI-risico's

Aan de tafels stond vervolgens de vraag centraal wat productiebedrijven winnen én verliezen als ze niet met AI aan de slag gaan. Met risico's als achteropraken, operationele fouten, imitatie door concurrenten, uitsluiting uit de toeleveringsketen en verminderde zichtbaarheid in AI-gestuurde klantreizen als gespreksstarters.

De gesprekken liepen uiteen van de vraag of concurrentievoordeel eigenlijk wel meetbaar verloren gaat, tot heel praktische voorbeelden: sensortechnologie die weinig verandert, maar waarvan het datagebruik juist steeds slimmer wordt. Een terugkerend thema was eigenaarschap: wie is verantwoordelijk voor een compleet proces als losse stappen ieder voor zich worden geoptimaliseerd? En een nuchtere waarschuwing: een slecht proces dat je automatiseert, blijft een slecht proces. Begin dus met de vraag waarom je iets doet zoals je het doet.

“AI vervangt geen mensen, maar mensen mét AI vervangen mensen zonder! ”

Andrew Kinder

Industrie-strateeg Infor

In de plenaire terugkoppeling kwam de vraag naar boven of bedrijven wel bereid zijn hun data aan AI toe te vertrouwen. Het advies van Kinder: dat hoeft niet in één keer volledig, begin gewoon. Beperk je eerste toepassing tot één databron, want het combineren van datasets vergroot de kans op fouten in synchronisatie en definities. Op de vraag hoe je een CFO overtuigt zonder heldere businesscase, klonk het devies: houd pilots klein, kies voor laaghangend fruit zoals moeilijk vervulbare vacatures, vertrouw niet blind op ROI-berekeningen en zorg vooral voor goede data. Kinder vatte het scherp samen: AI vervangt geen mensen, maar mensen mét AI vervangen mensen zónder AI. Op zijn retorische vraag of iemand in de zaal denkt dat wachten een optie is, kwam geen enkele hand omhoog.

Efficiëntie en de organisatie van morgen

Na een korte pauze nam André Foeken, cto van Nedap, het podium over, met AI en efficiëntie als leidraad. Bij Nedap werken volgens Foeken zo'n 1.200 nerds met één missie: technologie inzetten om werk van betekenis te versterken. Van fitbit-achtige sensoren voor koeien tot digital twins voor modellering. Grootschalige productie is grotendeels verplaatst, terwijl kleine, snelle orders lokaal blijven; de drijfveer blijft: beter dan gisteren.

Foeken schetste de razendsnelle ontwikkelingen van de afgelopen vier tot vijf jaar: OpenAI, Anthropic en Google als de drie dominante spelers, waarbij Google zijn tijd neemt, maar dankzij zijn enorme datapositie waarschijnlijk aan kop eindigt, en Microsoft volgens hem inmiddels vooral wint op integratie, niet op de beste gebruikerservaring. Open-weightmodellen uit China lopen zes tot acht maanden achter, en Europa’s trots Mistral loopt - ondanks een forse investering van ASML - volgens Foeken duidelijk achter op de rest van de wereld.

Zijn boodschap: als je nog niet begonnen bent met AI, is dat reden tot zorg. Wat vandaag niet kan, kan volgende week wél, en AI wordt in rap tempo onderdeel van de beroepsbevolking zelf. Binnen één tot drie jaar kunnen bepaalde functies volledig door AI worden ingevuld. Tegelijk relativeerde de cto de angst voor massaontslagen: die blijken in de praktijk zelden daadwerkelijk door AI te worden veroorzaakt. 

“Hoe afhankelijk wil je zijn van externe AI-aanbieders, zeker als het je kernproduct raakt?”

André Foeken

CTO Nedap

Een kernvraag voor elke organisatie is volgens Foeken: hoe afhankelijk wil je zijn van externe AI-aanbieders, zeker als het je kernproduct raakt? Kwaliteit moet zwaarder wegen dan snelheid. Hij wees ook op een dreigend tekort aan rekenkracht: providers vragen nu al om drie jaar vooruit te betalen - en op de noodzaak van een heldere datapolicy voor AI-agents: welke systemen mogen bij welke data, en wie draagt het risico als dat misgaat? Wat er volgens Foeken echt nodig is, is een fundamenteel andere manier van organiseren. Al blijft de drempel daarvoor hoog, simpelweg omdat het vertrouwen in externe providers nog moet groeien.

Wie beslist over AI-risico?

De tweede tafelronde draaide om een prangende governance-vraag: wie heeft binnen een organisatie het mandaat om ‘ja’ te zeggen tegen AI-risico's? Onderwerpen als eindverantwoordelijkheid, de aanwezigheid van heldere AI-governance en de vraag of risicobeoordelaars ook degenen zijn die de kansen moeten verzilveren, kwamen aan bod.

Aan tafel bleken klantdata onder NDA's al snel een showstopper voor het gebruik in AI. Bedrijven zijn extra voorzichtig geworden om vertrouwensproblemen te voorkomen, wat er in de praktijk toe leidt dat modellen steeds vaker lokaal en afgeschermd in de eigen omgeving worden ontwikkeld. Ook medewerkersdata, beschermd door de AVG, vragen om zorgvuldige anonimisering. Een treffende typering van de spanning tussen kansen en risico's kwam voorbij: "We kiezen bewust voor een verslaving en zijn op zoek naar een betrouwbare dealer."

In de nabespreking met Foeken kwam de vraag op tafel of bedrijven zouden moeten kiezen voor Europese of Amerikaanse AI. Zijn antwoord was genuanceerd: bij bedrijfskritische toepassingen kies je voor de beste optie, ongeacht herkomst - en de beste keuze is niet per definitie de meest geavanceerde. Voor eenvoudigere taken is een duurder, zwaarder model vaak niet nodig, en er is zeker ruimte om bewust voor Europese oplossingen te kiezen en daar middelen voor te reserveren. De avond eindigde met een vraag die niemand definitief kon beantwoorden, maar die de kern van het thema treffend samenvatte: kies je voor locked in of voor locked out, wetende dat de koploperspositie voortdurend blijft wisselen.

De Makers Top 100

De Makers Top 100 is dit jaar voor de tweede keer samengesteld door ABN AMRO en Link Magazine, met ondersteuning van adviesbureau Gwynt en automatiseringsbedrijf Infor. De lijst omvat uitsluitend Nederlandse maakbedrijven met een Nederlands moederbedrijf en hoofdkantoor; procesindustrie zoals chemie, farma en voedselproductie valt erbuiten. De rangorde is gebaseerd op gecontroleerde, bij de KvK gedeponeerde jaarcijfers, gewogen naar netto-omzet (40 procent) en gemiddelde EBITDA-marge 2022–2024 (60 procent). Samen vertegenwoordigen de honderd bedrijven op de lijst bijna €100 miljard omzet en ruim 294.000 banen. 

Dit artikel verscheen eerder in Link Magazine, nummer 4, september 2026 door Janet Kooren. De complete De Makers Top 100 lijst van 2026 kan je hier vinden.

Lees verder in de industriesector

De industrie is een zwaargewicht in de Nederlandse economie. Export is hiervoor een belangrijke aanjager, maar zorgt tegelijkertijd voor onzekerheid. Er zijn ook thema’s die positieve invloed uitoefenen op de groei, zoals samenwerking in de keten, innovatie en duurzaamheid.

Bekijk alle artikelen

Meld je gratis aan voor onze Insights nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van onze inzichten, tips en trends

Aanmelden