Emma van der Leest en Niki Loonen wonnen een ABN AMRO Duurzame 50-award tijdens de Klimaattop Gebouwde Omgeving op 5 november. Emma voor de oprichting van BlueCity Lab en haar rol als maker en verbinder in het veld van biodesign. Niki voor zijn inzet bij bouwconcern TBI, waar hij bezig is met de transitie naar duurzaam beton. Op het eerste gezicht twee verschillende werelden, maar hun werk heeft meer raakvlakken dan je misschien denkt.
Een natuurlijk jasje
Bij Emma begon het allemaal met een jasje dat ze zag hangen in museum Boijmans van Beuningen. ‘Het leek een leren jasje, maar het was gemaakt met bacteriën en gisten in een fermentatieproces’, vertelt ze. Het idee dat je in vaten met vloeistof grondstoffen kunt creëren, fascineerde haar direct. Dus besloot ze zich na haar studie productontwerp aan de kunstacademie te specialiseren in biodesign. In 2015 richtte ze BlueCity Lab op, gevestigd in het voormalige Tropicana-zwembad in Rotterdam. Daar brengt ze wetenschappers, ondernemers en ontwerpers bij elkaar om te werken aan circulaire materialen en processen. ‘We ontwikkelen bijvoorbeeld duurzame bouwmaterialen uit reststromen.’
“Om cement te maken, moet je kalksteen verhitten tot 1.400 graden. Daar komt veel CO2 bij vrij: bijna één kilo per kilo cement.”
Niki Loonen
Adviseur duurzaam beton bij TBI
Smeltende gletsjer als waarschuwing
Het moment dat Niki besefte dat er echt iets moest gebeuren, was acht jaar geleden. Toen hij op vakantie met vrienden op 3.740 meter hoogte langs een gletsjer wandelde. ‘Het was daar 8 graden, terwijl het zou moeten vriezen, ook in de zomer. Die gletsjer smolt als een malle. Toen realiseerde ik me: dit klópt niet.’ Niki werkte op dat moment als adviseur bij een ingenieursbureau, en besloot zijn kennis in te zetten om beton te verduurzamen. Het grote probleem ligt volgens Niki bij de cementproductie. ‘Om cement te maken, moet je kalksteen verhitten tot 1.400 graden. Daar komt veel CO2 bij vrij: bijna één kilo per kilo cement.’ Sinds zijn overstap naar bouwconcern TBI ondersteunt hij bouwbedrijven bij de transitie naar duurzamer beton. Daarnaast doet hij commissiewerk om de regels voor beton te veranderen.
Pionieren en innoveren als verbinding
En zo komen hun werelden samen: Emma haalt wetenschap uit het lab, Niki brengt die kennis de praktijk in. ‘Er gebeurt veel achter de deuren van universiteiten, maar we hebben doeners en makers nodig die vervolgens met die theorie aan de slag gaan’, aldus Emma. Niki is het daarmee eens. ‘Precies, wetenschappelijke doorbraken moeten omgezet worden in oplossingen die werken op grote schaal. Ik ben nu bijvoorbeeld bezig om bacteriële technologieën naar industrieel niveau te brengen.’
“Er gebeurt veel achter de deuren van universiteiten, maar we hebben doeners en makers nodig die vervolgens met die theorie aan de slag gaan.”
Emma van der Leest
Ontwerper en founder bij BlueCity Lab
Een mooi voorbeeld van zo’n innovatie is zelfhelend beton. ‘Het bedrijf Basilisk Self-Healing Concrete gebruikt bacteriën om scheurtjes in beton te dichten’, legt Emma uit. ‘Die bacterie maakt van nature kalksteen aan. Als er in beton een haarscheurtje ontstaat, wordt de bacterie geactiveerd en lijmt die het binnen een paar dagen dicht.’ Niki: ‘We hebben met TBI twee weken geleden nog een kelderwand gestort met twee typen zelfhelend beton, waarvan één bacterieel. Dit soort innovaties verlengt de levensduur van gebouwen enorm.’
“Ik wil de nieuwe generatie bouwvakkers, constructeurs en betonstorters graag leren werken met nieuwe materialen.”
Emma van der Leest
Ontwerper en founder bij BlueCity Lab
Duurzame haven en circulaire processen
De algemene uitdaging in de bouwsector is duidelijk: de transitie van primaire naar circulaire en biogene materialen, en ondertussen minder CO2 uitstoten – of zelfs CO2-negatief worden. 75 procent restmateriaal in beton is volgens Niki technisch mogelijk, maar 100 procent circulariteit is onhaalbaar. 'We bouwen namelijk wereldwijd meer dan we slopen.’ Emma ziet de toekomst rooskleurig in. ‘Er gebeurt in de bouwsector ontzettend veel op het gebied van duurzaamheid. Ik hoop de nieuwe generatie bouwvakkers, constructeurs en betonstorters te leren werken met nieuwe materialen.’
Haar grote droom? De Rotterdamse haven verduurzamen door oude, lineaire processen om te zetten in circulaire processen. ‘Mensen noemen me weleens naïef, maar ik wéét gewoon dat het kan.’ Ook Niki heeft een duidelijk doel voor ogen: in 2035 moet duurzaam beton de standaard zijn, zodat zijn expertise niet meer nodig is.
“In 2035 moet duurzaam beton de standaard zijn, zodat mijn expertise niet meer nodig is.”
Niki Loonen
Adviseur duurzaam beton bij TBI
Op de goede weg
De Duurzame 50-award heeft op beiden zeker impact. ‘Ik vond het een eer om genomineerd te zijn en in een lijst te staan met grote namen als TBI’, aldus Emma. ‘Ik werk op dit moment aan een waterafstotende coating voor biomaterialen met behulp van schimmels. Sinds de award krijg ik hier heel veel vragen over van bouwbedrijven.’ Voor Niki maakt de erkenning zijn werk makkelijker. ‘Als duurzaam bouwend Nederland zegt dat je op de goede weg bent, maakt dat discussies binnen de betonbranche een stuk eenvoudiger. Je krijgt gewoon iets meer in de melk te brokkelen.’
Over de ABN AMRO Duurzame 50
De ABN AMRO Duurzame 50 is de lijst met professionals die aantoonbaar bijdragen aan een duurzamere gebouwde omgeving. Zij zijn de aanjagers, verbinders, versnellers en vernieuwers in de sector. Jaarlijks zetten we deze mensen op het podium om hun werk, inzet en visie te eren en om anderen te inspireren ook in beweging te komen. Er zijn awards in drie categorieën: maker, bedenker en doener. Op 5 november 2025 – tijdens de Klimaattop Gebouwde Omgeving – zijn de winnaars bekendgemaakt.
Lees verder in de bouwsector
De Nederlandse bouwsector behoorde de afgelopen jaren tot een van de best presterende sectoren, ondanks verschillende uitdagingen waar de sector mee te maken heeft. Voorbeelden zijn het stikstof-dossier, de forse prijsverhogingen van energie en bouwmaterialen en ook de personeelstekorten. Gedreven door trends, innovaties en wet- en regelgeving groeit de relevantie van thema’s als duurzaamheid en milieu-impact en zoekt de sector zijn weg naar een nieuw evenwicht.
