Tijdens het World Economic Forum (WEF) in Davos viel een uitspraak van Mark Carney, de premier van Canada, op. "Wie zijn afhankelijkheden niet begrijpt, komt uiteindelijk op het menu te staan." Geen paniek, wel een nuchtere aansporing.
Bouwsector aan zet bij verminderen grondstoffenverbruik
In Davos ging het dit jaar weinig over idealen en veel over grondstoffen, leveringszekerheid en strategische autonomie. De boodschap was helder: economische veerkracht en weerbaarheid begint bij grip op materialen, ketens en zelfstandigheid.
“De bouwsector draait in de transitie naar meer hergebruikte en hernieuwbare materialen, nog sterk op staal, koper, beton, zand en kritische mineralen.”
Leontien de Waal
Sector Banker Bouw
Dat klinkt misschien ver van de bouwplaats, maar het tegendeel is waar. De sector draait voorlopig, ook in de transitie naar meer hergebruikte en hernieuwbare materialen, nog steeds op staal, koper, beton, zand en kritische mineralen. Vaak wordt onderschat hoe groot onze afhankelijkheid is. In Nederland komt ruim tachtig procent van alle verwerkte grondstoffen uit het buitenland. Tegelijk is de bouw verantwoordelijk voor ongeveer de helft van het totale Nederlandse grondstoffenverbruik en daarmee bepalend voor het verkleinen van die afhankelijkheid.
Circulariteit als duurzame keuze én economische logica
Daar komt circulariteit in beeld. Niet slechts als intrinsieke keuze, maar als grondstoffenstrategie. Minder importafhankelijkheid, meer hergebruik, hernieuwbare grondstoffen, kortere ketens en meer grip op beschikbaarheid maken bedrijven robuuster en investeringen voorspelbaarder. Het WEF Global Risks Report noemt geopolitieke fragmentatie en grondstoffenschaarste structurele bedrijfsrisico’s. Een eerder WEF-rapport over duurzame bouw noemt circulariteit essentieel voor veerkrachtige waardeketens. Dat is geen groen bijschrift, maar economische logica.
“Voor bedrijven die hun toekomst serieus nemen, is het een gevaarlijke misvatting dat duurzaamheid en circulariteit wel even kunnen wachten.”
Leontien de Waal
Sector Banker Bouw
Helaas staat het duurzaamheidsdenken onder druk. Energiezekerheid, inflatie, defensie en economische stabiliteit krijgen veel aandacht. De versoepeling rond CSRD en EU-taxonomie versterkt het gevoel dat duurzaamheid even kan wachten. Maar voor bedrijven die hun toekomst serieus nemen, is dat een gevaarlijke misvatting. Dat die regels dan slechts over inzicht, transparantie en sturing gaan en niet over duurzaam dóén, betekent dus alleen maar nog meer eigen verantwoordelijkheid om het eigen handelen onder de loep te nemen om tot actie over te kunnen gaan.
“Circulariteit is noodzakelijk in een wereld waarin geopolitiek doorwerkt op de beschikbaarheid van grondstoffen, prijzen en planning van projecten.”
Leontien de Waal
Sector Banker Bouw
Toekomstdenken sterker inbedden in bedrijfsvoering
Wat vraagt dat van bouwbedrijven en opdrachtgevers? Breng materiaalafhankelijkheden in kaart door te kijken naar herkomst en kwetsbaarheid in de levering, en ontwerp vervolgens op hergebruik, kies vaste circulaire partners en neem circulariteit mee in investeringsbeslissingen. Het geblaf van andere, meer dreigende naties in Davos is nog geen aanval, wel een signaal om te versnellen. Circulariteit is geen keuze meer, maar professioneel realisme in een wereld waarin de beschikbaarheid van grondstoffen doorwerkt op prijs en planning van projecten.
Over de auteur
Leontien de Waal is sector banker Bouw. Zij volgt de belangrijkste trends en ontwikkelingen in de gebouwde omgeving. Haar ervaring en netwerk, aangevuld met kennis uit de studie Master City Developer (gebiedsontwikkeling), brengt ze in bij klanten van ABN AMRO.
Lees verder in de bouwsector
De Nederlandse bouwsector is het economische en maatschappelijke fundament onder veel andere sectoren. De sector kent verschillende uitdagingen zoals het stikstof-dossier, netcongestie, personeelstekorten en de noodzaak van productiviteitsverbetering. Geholpen door technologische innovaties en digitalisering, vindt de sector een antwoord op de uitdagingen en veranderende wet- en regelgeving. Daarbij is inzet van de hele keten nodig, van ingenieurs tot en met installateurs. Nu thema's als energie efficientie, milieu-impact, circulariteit en prefabricage aan relevantie winnen, zoekt de bouwsector naar een nieuw evenwicht tussen ambities, haalbaarheid en uitvoering.
