Restaurants zien klant vaker kiezen voor gemak thuis
De groei in het aantal betalingen bij restaurants is halverwege vorig jaar omgeslagen in een afname. In het eerste kwartaal zet deze krimp versneld door. In dezelfde periode weten restaurants online juist weer meer transacties te boeken. Daarmee lijkt de krimp van online restaurantbestedingen voorbij.
Download het complete rapport
Lees alle feiten en ontwikkelingen in de Stand van Leisure: Restaurants zien klant vaker kiezen voor gemak thuis.
De restaurantmarkt laat sinds halverwege 2025 een duidelijke omslag zien. Het aantal fysieke betalingen in restaurants daalde over heel vorig jaar met 0,6 procent, in het eerste kwartaal van 2026 zelfs met 3,5 procent. Tegelijkertijd trok het aantal onlinebestellingen met een toename van 3,5 procent juist weer aan, waarmee het onlinekanaal opnieuw aan belang wint binnen de totale restaurantmarkt.
Voor deze analyse maken wij gebruik van anonieme geaggregeerde transactiedata. Daarbij kijken wij specifiek naar fysieke als onlinebestedingen van Nederlandse consumenten bij restaurants. Fastfood-restaurants, kort gezegd alle restaurants zonder bediening of met een bestelzuil, vallen buiten deze groep.
Terwijl het aantal fysieke transacties is afgenomen, zetten restaurants fysiek toch meer om: een toename van 2 procent vorig jaar. Dat betekent dat de gemiddelde uitgaven per klant zijn gestegen. Bij online bestellen steeg de omzet met 8 procent, veel meer dan de groei van 3,5 procent in het aantal onlinebestellingen. Dat betekent ook hier dat de gemiddelde uitgave per klant is opgelopen. Toch is de stijging van de omzet minder positief dan op het eerste oog lijkt: voor afhaalmaaltijden en voor maaltijden in het restaurant moest vorig jaar gemiddeld een kleine vier procent meer betaald worden. De omzetgroei van fysiek in het restaurant (2 procent) bleef daarbij achter.
Uit data van FoodService Instituut Nederland (FSIN) blijkt dat in 2025 ongeveer 6 miljard euro bij restaurants werd uitgegeven en dat het bezorgen van maaltijden ongeveer 3,5 miljard euro opleverde. In het cijfer voor bezorgen zit ook fastfood en maaltijdbezorging voor ouderen. Daarnaast zit er overlap in de omzetcijfers voor restaurants en bezorgen. Toch geeft het aan dat maaltijdbezorging een aanzienlijk deel van de vraag vertegenwoordigt bij restaurants.
Afhaal- en bezorgrestaurants presteerden minder goed, nadat de prijzen daar veel harder begonnen te stijgen dan in gewone restaurants, na de uitbraak van de oorlog in Oekraïne. Daardoor kozen consumenten weer vaker voor het fysieke restaurant in plaats van afhalen of laten bezorgen. Consumenten lijken nu te wennen aan deze hogere prijzen voor afhaal- en bezorgmaaltijden en kiezen weer vaker voor het gemak van een afhaal- of bezorgmaaltijd.
Onze transactiedata over begin 2026 lijkt dat beeld te bevestigen. Onlinebestedingen bij restaurants groeien opnieuw in het eerste kwartaal, terwijl die van bezoekers in het fysieke restaurant daarbij achterblijven. Daarmee lijkt geen sprake van een tijdelijke uitschieter, maar van een meer structurele verschuiving in consumentengedrag. Anders dan tijdens corona is er nu geen extreme piek in bezorging, maar wel een gestage herwaardering van onlinegemak.
Aantal restaurants neemt af
Het aantal restaurants is met 6 procent gedaald sinds 2020, een trendbreuk met de ontwikkeling van voor de coronapandemie. Deze daling is het gevolg van de flink gestegen kosten door onder meer gestegen prijzen van inkoop en energie, en oplopende huur. Tegelijkertijd was personeel lastig te vinden en steeg de concurrentie van bezorg- en haalrestaurants: hun aantal steeg sterk tijdens de coronapandemie. Aan de groei in bezorg- en afhaalrestaurants kwam een eind door de eerdergenoemde prijsstijgingen. Maar hoewel de concurrentie van bezorg- en haalrestaurants niet verder stijgt, neemt deze ook niet sterk af.
Er lijkt dus ook hier een soort herwaardering bezorg- en afhaalrestaurants te ontstaan. Nu prijzen niet meer bovengemiddeld stijgen, wordt er langzaam weer vaker voor het gemak van bezorg- of afhaalmaaltijd gekozen. Een restaurant bezoeken lijkt daardoor iets minder aantrekkelijk geworden.
Data en disclaimer
De transactiedata van ABN AMRO zijn geaggregeerd op basis van particuliere rekeningen en volledig geanonimiseerd. Bestedingen van niet-ingezetenen en vanuit zakelijke rekeningen vallen erbuiten. Wij gebruiken transactiedata om economische stromen inzichtelijk te krijgen. De uitkomsten zijn niet te herleiden tot natuurlijke personen en uitsluitend bestemd voor onderzoek naar economische trends.
Meer informatie
Lees alle feiten en ontwikkelingen in de Stand van Leisure: Restaurants zien klant vaker kiezen voor gemak thuis.
Lees verder in de sector Leisure
De sector Leisure heeft een zware periode grotendeels achter de rug. Het herstel is ingezet met afbouwen van de maatregelen omtrent corona. De terrassen beginnen vol te raken, het aantal toeristen neemt toe en evenementen kunnen weer georganiseerd worden. De personeelstekorten zijn nu de grootste uitdaging. Werkzaamheden van het personeel digitaliseren en het spreiden van gasten kunnen de impact daarvan beperken.
