Eén Europa, 27 occasionmarkten

Om een occasions goed te kunnen verkopen, is het van belang om zoveel mogelijk over de historie van de auto te delen met de consument. Dit geeft de consument immers meer zekerheid over de staat van de auto. Informatie over tellerstandenhistorie, het aantal voorgaande eigenaren en de resultaten van periodieke controles (zoals een APK) van voertuigen wordt vaak bij export van dat voertuig niet overgedragen aan het land waar de auto wordt geïmporteerd.

Het EU Roadworthiness Package moderniseert de Europese regels voor voertuigkeuringen en technische controles om de verkeersveiligheid te vergroten, de milieu-impact van het wegverkeer te verminderen en de grensoverschrijdende handel in voertuigen binnen de EU te faciliteren, onder meer door verdere digitalisering en betere uitwisseling van voertuiggegevens tussen lidstaten. De onderhandelingen over het pakket bevinden zich in de afrondende fase. Het Ierse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie streeft ernaar de onderhandelingen tijdens de geplande ‘trilogue’ op 2 december 2026 af te ronden en tot een politiek akkoord te komen.

Bij import van een auto uit een ander land uit de EU kan de bevoegde instantie – in Nederland is dit de RDW – onder de nieuwe wetgeving informatie bij de buitenlandse bevoegde instantie opvragen zoals de historie van geregistreerde kilometerstanden, de status van de periodieke technische keuring (bijvoorbeeld de APK), status van het voertuig, het land van eerste registratie, eigenaar-historie en zo meer.

Deze uitwisseling van kilometerstanden kan consumenten beter beschermen tegen kilometerfraude en tegelijk handelsbarrières op de occasionmarkt verminderen. Zo spreekt de Europese Commissie in haar voorstel de verwachting uit dat kilometerfraude “aanzienlijk worden verminderd, met name bij grensoverschrijdende verkopen”  en dat het zou moeten leiden tot “vermeden kosten en schade voor consumenten.” Nederland heeft al een uitgebreid systeem voor de registratie en controle van tellerstanden, maar bij een geïmporteerde occasion houdt die zekerheid echter grotendeels op bij de grens: de Nederlandse registratie van de tellerstand van de RDW heeft geen inzicht wat er voor import met de kilometerstand is gebeurd. Het delen van kilometerstanden tussen lidstaten kan deze informatiekloof verkleinen en kilometerfraude bij import aanzienlijk moeilijker maken.

Dit blijkt uit eerdere stappen die Nederland en zijn buurlanden heeft gezet. Sinds januari 2025 worden Belgische en sinds februari van dit jaar eveneens Duitse tellerstanden door de RDW meegenomen in de RDW-voertuigrapporten. Hierdoor loopt het aantal teruggedraaide tellerstanden bij import van voertuigen terug. Uit analyses van de RDW na de integratie van de Duitse tellerstanden bleek dat begin 2026 nog 92 procent van alle ‘onlogische’ tellerstanden ontstond tussen de laatste Duitse registratie en de eerste Nederlandse registratie. Inmiddels is dat aandeel gedaald naar 60 procent. Dit laat zien dat het delen van voertuigdata over de landsgrenzen consumenten en handelaren kan beschermen tegen teruggedraaide kilometerstanden.

Hoewel er nog geen definitieve wetgeving is en de plannen dus nog kunnen wijzigen, lijkt het erop dat de voor de handel belangrijkste stappen, de Europese kilometerregistratie en een tijdelijke voertuiggoedkeuring in het buitenland, er in ieder geval gaan komen. Daarmee pakt het voorstel een belangrijke belemmeringen voor een Europese occasionmarkt aan: het gebrek aan toegankelijke en betrouwbare voertuiggegevens over de grens. Het pakket neemt een deel van de informatiebarrières weg, maar het is de vraag of het echt een geïntegreerde markt voor occasions gaat faciliteren.

Andere obstakels rond registratie, belastingen en administratieve procedures blijven immers grotendeels bestaan. Zo kan een in het buitenland gekochte tweedehands auto niet zomaar naar Nederland worden gereden. De koper moet een exportkenteken uit het land van aankoop aanvragen en een tijdelijke en internationaal geldige autoverzekering regelen. Vanaf de Nederlandse grens is ook de ‘Vrijstelling voor bpm en mrb bij kortstondig gebruik’ verplicht, volgens de Belastingdienst. Daarna is een eendagskenteken voor de rit naar de verplichte RDW-keuring ook nodig om het voertuig op het definitieve Nederlandse kenteken te kunnen zetten.

Voor de toekomst ontbreekt bovendien nog een ander belangrijk datapunt; de gezondheid van de batterij (State of Health; SoH). Het aantal auto’s met een batterij neemt sterk toe in Europa en de staat van de batterij bepaalt voor een groot deel van de waarde van de auto. Voor een goed geïntegreerde markt in de toekomst is duidelijkheid over de staat van de batterij dus van groot belang.

Twee elektrische auto’s van hetzelfde bouwjaar en met dezelfde kilometerstand kunnen een sterk verschillende batterijconditie hebben. Factoren als frequentie van laden, hoe vaak de batterij heet is geweest en of de batterij vaak helemaal leeg of vol is geweest zijn van invloed op de resterende batterijcapaciteit en daarmee op zaken als de actieradius en uiteindelijk ook de waarde van de auto. Voor een occasionkoper is de SoH dus zeer belangrijk en data over de SoH worden bovendien relevanter naarmate meer elektrische auto’s de occasionmarkt bereiken en binnen de EU worden verhandeld.

Om de data over de SoH toe te kunnen voegen aan alle andere voertuigdata, is een Europese standaard vereist. Er is binnen Europa nu geen duidelijke methode om de State of Health vast te stellen. Autofabrikanten hanteren namelijk verschillende methodes en definities. Daardoor is het volgens hem nog lastig om batterijgezondheid als betrouwbare waarde in een breder Europees voertuigpaspoort op te nemen. De Europese Commissie of autofabrikanten zouden dus eerst met een voorstel moeten komen om de SoH-data te standaardiseren.

De markt voor tweedehands auto’s wordt steeds meer internationaal, daarmee neemt het belang van een geïntegreerde Europese markt voor occasions steeds verder toe. De vraag naar occasions is in Nederland zo ver gestegen, dat Nederland bijna geen netto-exporteur meer is. Het aantal geïmporteerde occasions is in Nederland toegenomen van ongeveer 180.000 in 2016 naar 310.000 in 2025, terwijl de export redelijk stabiel blijft; rond ongeveer 300.000 auto’s per jaar.

De handel in occasions laat zien dat de beschikbare type auto’s op de Nederlandse markt niet aansluiten bij de vraag. Nederland importeert vooral relatief jonge auto’s, terwijl oudere auto's juist vaker het land verlaten. Ook werden de laatste jaren flink meer volledig elektrische tweedehands auto’s uitgevoerd, net als dat tweedehands diesel ons land massaal verlieten. Tegelijkertijd was in de laatste jaren de vraag naar tweedehands hybrides groot, zoals blijkt uit de sterke instroom van dit type auto’s.

Voor autobedrijven biedt de Europese occasionmarkt kansen in de buitenlandse inkoop en bij het ontzorgen van consumenten. De groeiende import laat zien dat Nederland voor het aanvullen van het occasionaanbod al sterk afhankelijk is van het buitenland, met name voor relatief jonge auto’s. Als het EU Roadworthiness Package de import vereenvoudigt en onzekerheden over voertuigen vermindert, kan Europese inkoop steeds vaker onderdeel worden van het normale voorraadbeleid. Tegelijkertijd blijven procedures rond vervoer, belastingen, registratie en kentekening grotendeels bestaan. Autobedrijven kunnen consumenten bij die procedures ondersteunen en zo een belangrijke schakel vormen tussen het groeiende Europese aanbod en de Nederlandse koper.

Lees verder in de retailsector

De winkel van vandaag is meer dan alleen een voorraadkast. Het biedt klanten advies en inspiratie en is de plek om in contact te zijn met klanten. Door de Oekraïne crisis en forse inflatie is het consumentenvertrouwen sterk gedaald en dit beïnvloedt het consumentengedrag. Retailers kampen daarnaast met forse kostenstijgingen op het gebied van inkoop, huur, personeelskosten, covid herstelbetalingen en energie. De omstandigheden blijven ook na covid voor veel retailers uitdagend.

Bekijk alle artikelen