Waar een wil is
Nederland heeft een uitstekende logistieke uitgangspositie door een dicht netwerk van wegen, binnenwateren en spoor. De structurele kostenstijgingen en de omvangrijke infrastructurele onderhoudsprojecten zetten de deur open naar oplossingen vanuit een multimodale aanpak.
Met duizenden kilometers aan snelwegen, vaarwegen en spoor beschikt Nederland over een uitzonderlijk sterke multimodale uitgangspositie. Dit uitgebreide netwerk vormt de ruggengraat van de logistieke sector en is essentieel voor de verbinding met het achterland. Het belang én de mogelijkheden van multimodaal vervoer voor Nederland zijn onderscheidend maar worden onderschat. We krijgen het niet voor elkaar deze drie modaliteiten op efficiënte wijze te verbinden met elkaar.
Modal shift ambities niet gerealiseerd
Realisatie van de Modal shift ambities blijkt in de praktijk een flinke uitdaging. Recente rapporten van zowel diverse partijen uit de binnenvaartsector als ook ABN AMRO tonen dat het aandeel van wegvervoer nog steeds groeit ten koste van water en spoor. Dit beeld is ook in 2025 gecontinueerd. Congestie in de havens en onderhoudswerkzaamheden verslechteren de efficiëntie en werken kostenverhogend.
“Wegtransport als vanzelfsprekende modaliteit is kortzichtig.”
Bart Banning
Sector Banker Transport & Logistiek
Trendmatig lijkt wegtransport dus nog steeds dé vanzelfsprekende modaliteit, maar dat is in mijn optiek kortzichtig en ook een onverstandige denkwijze. Immers, ook de druk op het wegennet neemt verder toe. De filezwaarte steeg in 2025 opnieuw naar een record, mede door grenscontroles en wegwerkzaamheden. Daarnaast zal de vrachtwagenheffing die op 1 juli 2026 wordt ingevoerd, extra kosten met zich meebrengen. Tijd dus voor heroverwegingen van bestaande keuzes.
Onderhoudsagenda maakt het voor logistiek ingewikkeld
De onderhoudsopgave is overigens voor alle modaliteiten groot, maar tegelijk ook cruciaal voor een toekomstbestendig en veerkrachtig logistiek netwerk. Niets doen of uitstel is geen optie. De Logistieke Alliantie heeft onlangs nogmaals de noodklok geluid om meer middelen toe te kennen aan infrastructuur. Duitsland heeft binnenvaart recent bestempeld als vitaal voor de nationale veiligheid, wat prioriteit geeft aan het wegwerken van achterstallig onderhoud. Vertragingen, omleidingen en ander ongemak zijn de komende jaren dus onvermijdelijk. Er ontstaat een ingewikkeld plaatje dat vraagt om keuzes te maken die verlichting kunnen brengen in ons logistiek systeem.
Benut weg, water én spoor
Eén van die keuzes is de sterke multimodale uitgangspositie beter te benutten door goederenvolumes met een voorspelbare frequentie en route te spreiden over weg, water en spoor. Dit is hét moment voor logistiek dienstverleners, bevrachters en opdrachtgevers om in gesprek te gaan. Dit wordt ondersteund door de nieuwe Beleidsagenda Goederenvervoer 2026–2030, met bereikbaarheid en leveringszekerheid als leidend principe. En ook de reach out van het Havenbedrijf Rotterdam om de digitale systemen tussen alle modaliteiten te koppelen zal de multimodale efficiëntie verbeteren. Als laatste adviseer ik gebruik te maken van de aanwezige kennis van bedrijven die ervaringen hebben met multimodale oplossingen. Niet vanwege de modal shift ambitie, maar om het resultaat wat hiermee wordt bereikt. Simpelweg de logistieke sector de komende jaren in beweging houden.
“Dit is hét moment om multimodaal transport op agenda te zetten.”
Bart Banning
Sector Banker Transport & Logistiek
Investeringen in multimodale oplossingen zal de druk op het wegennet verlagen, én bijdragen aan een robuuster, toekomstbestendig en duurzamer logistiek systeem. De urgentie is hoog. Dit is hét moment om te innoveren, multimodale oplossingen opnieuw uit te vinden vanuit een heldere visie, samenwerking én omdenken. Waar een wil is, is altijd een weg, water en spoor!
Deze column is onlangs geplaatst op Nieuwsblad Transport in aanloop naar de Mutlimodaal Transport Expo op 12 maart in Breda.
Over de auteur
Bart Banning is sector banker Transport en Logistiek bij ABN AMRO. Hij heeft veel contact met ondernemers en ondersteunt de sectorcollega's binnen de bank.
Lees verder in de transport- en logistieksector
Na een lastig jaar, waarin de internationale handel afnam door een snelle afbouw van overtollige voorraden, heeft de transportsector een voorzichtig herstel ingezet. Begin 2024 stegen zowel in de containervaart als in de luchtvaart de goederenvolumes. Dankzij de aantrekkende economische groei kan de sector verder herstellen. Het herstel wordt echter geremd door een lagere vraag naar bouwmaterialen. Intussen krijgt het wegvervoer de komende jaren te maken met een stapeling van milieuregels.
