De loper is uitgerold

Door meer samen te werken in netwerken en gebruik te maken van logistieke platformen is dit verbeterpotentieel te benutten. In dit artikel wil ik daaraan toevoegen dat het jaar 2021 een uitgelezen moment is om dit verbeterpotentieel te pakken en de logistieke processen binnen de keten samen slimmer in te richten. De loper naar verregaande samenwerking is uitgerold.

Nieuw onderzoek onder logistieke professionals over hoe we logistieke processen kunnen verbeteren is altijd welkom. Bij een juiste verdeling in respondenten zijn de conclusies relevant en betrouwbaar. Dit geldt zeker voor het Transportation Pulse Report 2021 van Transporeon, waarin beide bloedgroepen, verladers en logistiek dienstverleners, goed zijn vertegenwoordigd.

Zijn de uitspraken of conclusies uit dit rapport baanbrekend? Ik denk van niet. Dit geldt bijvoorbeeld voor de genoemde verschillen tussen verladers en logistiek dienstverleners. Het is naar mijn mening een feitelijke weergave van de logistieke uitdagingen die zij ieder vanuit hun eigen rol zien. Maar nogmaals, het is altijd goed om een actueel rapport te hebben in deze bijzondere economische periode.

Dat een flinke meerderheid van alle respondenten aangeeft dat er "veel" tot "zeer veel" ruimte voor verbetering is, prikkelt mij. Het is enerzijds positief dat er blijkbaar in de visie van professionals nog veel onbenut potentieel is. Het is immers hard nodig om logistieke ketens verder te verduurzamen en in de pas te laten lopen met de groene ambities die in de maatschappij leven. Anderzijds kun je je ook afvragen hoeveel verbetering nog kan worden bereikt. De afgelopen tien jaar zijn al veel inspanningen gedaan op het gebied van ketensamenwerking en zijn logistieke ketens efficiënter geworden door technologie en een sterk verbeterde digitale logistieke infrastructuur. Het rapport is helder; we staan nog maar aan het begin. Ik zou daar aan willen toevoegen dat de sector zich juist nu in een uitstekende uitgangspositie bevindt om vaart te maken.

Innovatie en creativiteit op de werkvloer hebben een grotere kans op succes als zich een noodzaak aandient om processen anders in te richten. Zo kan een plotselinge gebeurtenis een versnelling geven. De coronacrisis is zo'n gebeurtenis. Verladers en logistiek dienstverleners zijn overvallen door de pandemie. Vanzelfsprekende en gegarandeerde internationale en nationale logistieke ketens bleken kwetsbaar. Bij beide partijen ontstond een acute behoefte aan informatie en oplossingen.

De crisis heeft veel energie en oplossend vermogen gevraagd van alle ketenpartners. Dit heeft veel opgeleverd. De logistieke ketens hebben flexibiliteit en creativiteit getoond, en de waarde van partnerships is hiermee (on)bewust hernieuwd bewezen. Dit heeft mede bijgedragen tot een verrassend snel herstel van logistieke ketens, zowel in productieprocessen in fabrieken, als in het transport en de distributie van goederen.

Toch heeft de crisis ons tot op heden vooral in de overlevingsmodus gezet. De operationele agenda was leidend boven strategische beslissingen. Financiers hebben geconstateerd dat veel bedrijven hun uitbreidings- en vervangingsinvesteringen tijdelijk hebben uitgesteld. Dit heeft onder meer de voortgang van de duurzame transitie van de sector transport en logistiek vertraagd.

Tegelijk heeft de crisis op een andere wijze strategische winst opgeleverd. Allereerst heeft de coronacrisis partijen dichter bij elkaar gebracht. Onder extreme omstandigheden hebben ketenpartners in de logistiek elkaar hernieuwd leren kennen en is de toegevoegde waarde van de logistiek binnen de keten opnieuw bewezen. Dit heeft als resultaat dat logistiek als onderwerp hoger op de strategische agenda's van verladers staat.

Daarnaast heeft de pandemie kwetsbaarheden in logistieke processen aan de oppervlakte gebracht. Het klinkt wellicht vreemd om dit 'winst' te noemen, maar veranderingen worden nu eenmaal sneller in gang gezet als problemen onder hoge druk moeten worden opgelost.

Een verdere opwaardering van de logistieke dienstverleners en het aanpakken van de knelpunten die door de crisis aan het licht zijn gekomen, moeten nog prominenter op de strategische agenda worden geplaatst. Dit zijn precies die punten voor verbetering waarover het Transportation Pulse Report 2021 spreekt.

Zoals aangegeven zeggen de respondenten in het rapport van Transporeon "een aantal belangrijk verschillen te zien tussen verladers en logistieke dienstverleners". Verladers hebben vooral aandacht voor de real-time afhandeling van het logistieke proces, de tarieven en de beschikbare capaciteit. Logistiek dienstverleners zijn meer geïnteresseerd in het reduceren van uitstoot en het elimineren van 'lege' kilometers.

Ik denk dat die verschillen in de praktijk helemaal niet zo groot zijn. Verladers en logistiek dienstverleners zijn immers geen twee kampen die tegenover elkaar staan. Zij hebben in de meeste gevallen precies dezelfde belangen, al liggen de prioriteiten net iets anders. De genoemde verschillen geven een prima aanleiding om de samenwerking ook de coronacrisis verder te intensiveren. Zo gaat een betere tarievenstructuur goed samen met het elimineren van die lege kilometers. Minder lege kilometers kunnen worden gerealiseerd door het slimmer inplannen van capaciteit. En juist meer uitwisseling van informatie tussen beide partijen leidt tot een betere planning.

Een crisis als die van het afgelopen jaar heeft in veel gevallen een intensievere samenwerking in de keten opgeleverd. Het heeft daarnaast het thema 'betrouwbare logistiek' hoger op de strategische agenda gezet bij de beslissers in bedrijven uit de sector. Dit legt de loper uit voor verladers en logistiek dienstverleners om juist nu dit moment aan te grijpen. Zoals het Transportation Pulse Report 2021 aangeeft is er "veel" tot "zeer veel" ruimte voor verbetering. Ik sluit me hierbij aan.

Dit artikel is geplaatst op 26 januari op de site van Logistiek.nl.

Over de auteur

Bart Banning is sector banker Transport en Logistiek bij ABN AMRO. Hij heeft veel contact met ondernemers en ondersteunt de sectorcollega's binnen de bank.

Lees verder in de transport- en logistieksector

Na een lastig jaar, waarin de internationale handel afnam door een snelle afbouw van overtollige voorraden, heeft de transportsector een voorzichtig herstel ingezet. Begin 2024 stegen zowel in de containervaart als in de luchtvaart de goederenvolumes. Dankzij de aantrekkende economische groei kan de sector verder herstellen. Het herstel wordt echter geremd door een lagere vraag naar bouwmaterialen. Intussen krijgt het wegvervoer de komende jaren te maken met een stapeling van milieuregels.

Bekijk alle artikelen