Waarom je niet bang hoeft te zijn voor Artificial Intelligence

Jim Stolze is eigenaar van Aigency, een uitzendbureau voor algoritmes. Volgens de tech-ondernemer zorgt AI altijd voor discussie. “Zodra je de term AI laat vallen, denken mensen aan de uitspraken van Elon Musk en Stephen Hawking. Maar AI is een manier om domme computers slim te laten lijken. We staan nog maar aan het begin van wat er mogelijk is, maar wij zitten aan de knoppen. Wij geven de input.”

Stolze ziet AI vooral als een kans. Hoewel hij het zelf liever heeft over machine learning. “Binnen AI is machine learning nu de snelst groeiende vorm, een manier om computers te laten leren van data. Een algoritme gaat op zoek naar patronen in data en doet op basis daarvan voorspellingen. Zoals Netflix nu heel nauwkeurig kan voorspellen welke series je wil zien.” Volgens Stolze is algoritmisering een term die we moeten onthouden. “Algoritmisering is de nieuwe olie. Algoritmes helpen je om de stap te maken van data naar informatie. Elk bedrijf en elke afdeling krijgt hiermee te maken.” Dat gaat voornamelijk om narrow AI: computermodellen die één specifieke taak heel goed kunnen. Bijvoorbeeld modellen die creditcardfraude opsporen of chatbots die vragen van klanten beantwoorden.”

Deep learning is de nieuwste revolutie op het gebied van AI, een complexere vorm van machine learning. “Met deep learning kan je zintuigen geven aan je organisatie”, vertelt Stolze. “Bijvoorbeeld door beeld- en spraakherkenning. Google heeft je vast weleens gevraagd om alle foto’s met een auto te selecteren om te bewijzen dat je geen robot bent. Google weet allang dat je geen robot bent, maar gebruikt ons om het algoritme voor beeldherkenning te verbeteren! Daarom zijn het meestal verkeerssituaties, we zijn een zelfrijdende auto aan het trainen.” AI brengt volgens Stolze wel verantwoordelijkheid met zich mee. “Algoritmes zijn rekensommetjes, wij – de mens – leren die rekensommetjes aan de computer. De uitkomst is zo goed als de data die je het beestje voert.”

Patrick van der Smagt - directeur van het AI onderzoekslaboratorium van de Volkswagen Group in München – is het met Stolze eens dat AI nog in de kinderschoenen staat. “Machine learning is fantastisch, maar we zijn nog maar net begonnen met de eenvoudigste methoden.” Van Der Smagt staat aan het hoofd van verschillende AI labs die de afgelopen vijf jaar door Volkswagen zijn opgezet. Omdat de labs aan de rand van het moederbedrijf opereren, hebben ze de vrijheid om te experimenteren. Dat doet Van Der Smagt dan ook volop. “Op dit moment heb je voor machine learning heel veel data nodig. Deze gegevens moeten schoon en goed geannoteerd zijn. Dat annoteren kost veel tijd en dus geld. We ontwikkelen daarom heel veel algoritmes. Niet omdat ik er wat mee wil – al gebeurt dat soms wel -, maar omdat ik een veel effectievere methode wil ontwikkelen waarbij de computer zelfstandig kan leren uit weinig data.”

AI helpt niet alleen bedrijven om slimmer en sneller te werken, ook de maatschappelijke potentie is groot. Zo ontwikkelde Blue Jay Eindhoven, een studententeam van de Technische Universiteit in Eindhoven, een interactieve indoor drone die hulpbehoevenden kan ondersteunen in hun dagelijks leven. Bijvoorbeeld door medicijnen rond tebrengen of door noodsituaties te herkennen. Co-founder Tessie Hartjes wilde het maatschappelijk nut van drones bewijzen. Daarvoor moest het team niet alleen technologische-, maar ook psychologische grenzen doorbreken.

Hartjes: “We hebben de drone naar binnen gebracht, je gaat dus in de leefomgeving van mensen zitten. Dat betekent niet alleen dat een drone absoluut geen schade mag veroorzaken en extreem nauwkeurig moet vliegen, maar ook dat je psychologische grenzen moet doorbreken. Een drone kan worden ervaren als eng of gevaarlijk. We zijn in gesprek gegaan met de eindgebruikers en hebben ze uitgelegd welke problemen we voor ze oplossen. Zij moeten de drone echt gaan zien als een hulpje.” Opvallende uitkomst was dat een indoor drone juist niet stil moet zijn. “We waren altijd bezig met het zo stil mogelijk maken van de drone, maar tijdens de gesprekken met eindgebruikers kwamen we erachter dat mensen het helemaal niet fijn vinden als de drone muisstil is. Als er een doodstille drone achter je vliegt, is dat juist super eng.”

Dankzij AI kunnen we steeds effectiever werken. Een ontwikkeling die ook angst aanjaagt. Zitten we straks allemaal werkloos thuis? Pikken drones de banen van zorgverleners in? Volgens Mathijs Bouman – redacteur en econoom bij Nieuwsuur - zal het zo’n vaart niet lopen. Integendeel. “Het probleem van de komende decennia is niet te weinig werk, maar te weinig mensen. De productie per werknemer stijgt al sinds de jaren 80 niet meer. Dit zegt iets over de hoeveelheid technologie die we weten te absorberen in het productieproces. Er is juist een roep om meer productiviteit, meer maken met minder mensen. Als we niet snel stappen zetten, komen we echt tegen de grenzen van het arbeidspotentieel aan en zijn de mensen op. Robotisering kan de pijn verminderen. Investeer daarin!”

• Robots in de foodsector: een razendsnelle inhaalslag
• Van data naar daadkracht
• Coolblue verlaagt retouren met virtuele televisies
• QR-codes breken door in de foodsector