Javascript is requiredNIS2 is geen AVG: kans op controle reëel - ABN AMRO

NIS2 is geen AVG: kans op controle reëel

18/11/2026 • 4 minuten lezen

ABN AMRO Redactie

Wie denkt dat het met de controles op de Cyberbeveiligingswet wel zal loslopen, kan voor een verrassing komen te staan. Anders dan bij de AVG is het toezicht op NIS2 verdeeld over acht toezichthouders voor ongeveer 10.000 organisaties. Wat betekent dat voor jouw bedrijf?

Waarom het toezicht op NIS2 anders is dan op de AVG

Toen de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in 2018 werd ingevoerd, moesten vrijwel alle Nederlandse bedrijven hun werkwijze aanpassen. Toch hebben veel ondernemers in de jaren daarna nooit rechtstreeks met de toezichthouder te maken gehad.

Dat is niet vreemd. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is in Nederland de centrale toezichthouder op de AVG. Zij houdt toezicht op de verwerking van persoonsgegevens door een zeer grote groep bedrijven, overheden en andere organisaties. De AP moet daarbij keuzes maken en richt haar toezicht onder andere op situaties waarin de privacyrisico's groot zijn.

Dat betekent overigens niet dat de AVG nauwelijks wordt gehandhaafd. De AP voert onderzoeken uit, controleert organisaties en legt waar nodig sancties op. Maar door de omvang van haar toezichtgebied is de kans op een individuele controle niet voor iedere organisatie even groot. 

Bij de Cyberbeveiligingswet (NIS2) is het toezicht anders georganiseerd. De wet geldt voor een veel specifiekere groep organisaties. Bovendien zijn meerdere toezichthouders betrokken, ieder met eigen sectoren en expertise.

8 toezichthouders voor 8.000 NIS2-organisaties

Rond de 8.000 Nederlandse bedrijven en organisaties vallen rechtstreeks onder de Cyberbeveiligingswet. Het gaat om essentiële en belangrijke organisaties in 18 sectoren, waaronder energie, vervoer, gezondheidszorg, digitale infrastructuur en levensmiddelen.

Het toezicht is verdeeld over acht toezichthouders, met de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) in een coördinerende rol. Naast de RDI zijn dat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS), Autoriteit Persoonsgegevens (AP), De Nederlandsche Bank (DNB), Autoriteit Financiële Markten (AFM), Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). 

Het verschil met de AVG is daarmee aanzienlijk. Waar één centrale toezichthouder zich bezighoudt met de privacywetgeving voor een zeer grote groep organisaties, is het NIS2-toezicht verdeeld over meerdere instanties met een afgebakend toezichtgebied.

Dat betekent niet dat iedere NIS2-organisatie automatisch wordt gecontroleerd. De beschikbare toezichtcapaciteit, de risico's en de manier waarop de verschillende toezichthouders hun werkzaamheden organiseren, bepalen mede welke organisaties worden onderzocht.

Wel maakt deze inrichting duidelijk dat bedrijven serieus rekening moeten houden met toezicht. De Cyberbeveiligingswet is geen administratieve verplichting die na de invoering weer naar de achtergrond verdwijnt.

Zet cybersecurity op de prioriteitenlijst en maak een start

De komst van de Cyberbeveiligingswet vraagt om meer dan alleen aandacht voor IT. Cybersecurity moet een vaste plek krijgen op de agenda van het management en onderdeel worden van de dagelijkse bedrijfsvoering. 

Dat begint met het besef dat digitale veiligheid een verantwoordelijkheid is van de hele organisatie. Betrek daarom je medewerkers. Maak hen bewust van digitale risico's en zorg dat zij weten hoe ze veilig kunnen werken en wat ze moeten doen bij een mogelijk cyberincident. Kijk ook naar je leveranciers. Ga met hen in gesprek over cybersecurity, maak duidelijke afspraken en onderzoek waar de belangrijkste risico's in de keten liggen.

Je hoeft niet alles tegelijk aan te pakken. Begin met de belangrijkste risico's, bepaal welke maatregelen nodig zijn en maak een concreet plan voor de komende maanden. Zorg dat duidelijk is wie waarvoor verantwoordelijk is en leg vast welke stappen je zet. Een eenvoudige manier om hier trapsgewijs en aantoonbaar aan te werken is door middel van certificering, zoals bijvoorbeeld NIS2-SC-certificering.

Het belangrijkste is dat je nu in beweging komt. Zet cybersecurity op de prioriteitenlijst, maak mensen binnen je organisatie verantwoordelijk en betrek je leveranciers. Wacht niet tot je een brief van de toezichthouder ontvangt. Wie vandaag begint, kan straks laten zien dat er serieus werk wordt gemaakt van digitale veiligheid.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Samen Digitaal Veilig.

Zelf cybermaatregelen treffen of fraude melden?

Ongeveer 1 op de 5 ondernemers krijgt te maken met cybercriminaliteit. Zo’n cyberincident kan grote gevolgen hebben voor de bedrijfsvoering, klanten, leveranciers of reputatie. Het treffen van passende maatregelen is daarom van belang voor elke onderneming.

  • Heb jij een MKB-bedrijf en wil je je cyberrisico's verlagen? Bekijk dan Cyber Fundament, speciaal voor MKB-ondernemers.
  • Leer meer over de 4-in-1-cyberoplossing Cyber Veilig & Zeker speciaal voor grootzakelijk en verlaag jouw cyberrisico's.
  • Wil je ook veilig ondernemen? Bekijk slimme tools, handige artikelen en cyberwebinars.
  • Meld fraude bij ons, ook bij twijfel, waarna onze helpdesk je direct verder helpt.

ABN AMRO

Cybersecurity: veilig ondernemen

Cybercriminaliteit is een steeds groter probleem. 1 op de 3 ondernemers wordt slachtoffer van cybercriminaliteit. Met onze kennis, expertise en oplossingen zorgen we ervoor dat je veilig kunt ondernemen.

Meld je gratis aan voor onze Insights nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van onze inzichten, tips en trends

Aanmelden