Welke eisen stelt u aan uw opvolger?

Na veel jaren hard werken, staat er nu toch maar een mooi bedrijf. Mooie producten, financieel gezond en tevreden werknemers. Terecht dat u trots bent op uw levenswerk. De vraag dringt zich op hoe lang u dit nog blijft doen. Wie gaat dit mooie bedrijf voortzetten? Uw jongste kind lijkt er wel gevoel voor te hebben. Maar uw ‘rechterhand’ in het bedrijf beschikt ook zeker over een aantal belangrijke kenmerken. Of toch maar iemand van buiten halen?

Naast de financiële kant van een bedrijfsoverdracht is het ook belangrijk de juiste opvolger te selecteren. Waar moet u dan op letten?

  1. Een functieprofiel opstellen

    Allereerst moet u bedenken over welke capaciteiten uw opvolger moet beschikken om uw bedrijf succesvol over te kunnen nemen. Moet het een commercieel kanon zijn? Een manager met oog voor ‘people and planet’? Of is het beter als het een techneut met managementervaring is? Welke kennis moet uw opvolger hebben? Vaak is een goed netwerk ook een voorwaarde. Aan de hand van het door uw opgestelde functieprofiel kunt u vaststellen in hoeverre uw kandidaat kwalificeert.

  2. Opleiden

    Als het beoogde opvolger ontbreekt aan kennis of ervaring, kunt u vervolgens met hem bepalen of dit aangevuld kan worden:

    • door het volgen van een specifieke opleiding
    • het opdoen van werkervaring bij andere bedrijven
    • het doorlopen van een intern opleidingstraject

    In het laatste geval kunt u denken aan een plek aan de directietafel na een stageperiode bij verschillende afdelingen binnen het bedrijf. Maar misschien spreekt het u en uw opvolger meer aan om hem eerst de leiding te geven over een kleine afdeling of een vestiging. Als dat goed gaat kan het takenpakket steeds verder uitgebreid worden.

  3. Aanvullende expertise inschakelen

    Als uw kind of medewerker niet over de vereiste capaciteiten beschikt en er nooit over zal beschikken, moet u waarschijnlijk op zoek naar een alternatief. Ook kan het zo zijn dat uw kind of medewerker over veel capaciteiten beschikt, maar (nog) niet aan alle eisen voldoet. Dan is een tussenvorm ook mogelijk. U kunt dan op zoek gaan naar personen in uw directe omgeving die uw opvolger met raad en daad kunnen bijstaan. Dat zouden kunnen zijn:

    • medebestuurders
    • leden van de raad van commissarissen
    • een personal coach.
  4. Extern zoeken

    Als u geen geschikte opvolger in uw direct omgeving hebt, is er niet meteen een man over boord. Uit onderzoek blijkt dat het in dienst nemen van externen tot een bedrijf zeer lonend kan zijn. Externen blijken namelijk sneller aan te sturen op internationale expansie, het aanboren van nieuwe markten en het ontwikkelen van nieuwe producten.

  5. Overdragen zonder zeggenschap

    In familiebedrijven ziet u het volgende nog wel eens. Het bedrijf moet overgedragen worden aan het kind, maar het kind voldoet niet aan het functieprofiel. Er wordt dan voor gekozen om de eigendom van het bedrijf aan het kind over te dragen, maar niet het zeggenschap. Dit kan bijvoorbeeld doordat u minder dan 50% van de aandelen van uw bv aan uw kind overdraagt. Als meerderheidsaandeelhouder houdt u het feitelijk voor het zeggen.

    Als u wel het hele bedrijf wilt overdragen aan uw kind kan dat ook met behoud van zeggenschap. U kunt dan de aandelen van de bv certificeren. U draagt dan uw aandelen over aan de Stichting Administratiekantoor (Stak), waarvan u de bestuurder bent. Deze stichting geeft dan winstbewijzen (certificaten) aan u uit, die u dan kunt overdragen aan uw kind. Als bestuurder van de Stak kunt u vervolgens bepalen hoeveel zeggenschap u aan uw kind overdraagt.

  6. Fiscale voorwaarde voor uw opvolger

    Als u besluit om (een deel van) uw bedrijf te schenken aan uw opvolger, kunt u misschien gebruikmaken van fiscaal-vriendelijke regelingen. Hiervoor gelden verschillende voorwaarden. Eén daarvan is dat uw opvolger minimaal 36 maanden in uw bedrijf werkzaam is. Er moet namelijk sprake moet zijn van een reële (indirecte) arbeidsverhouding tussen uw bedrijf en de opvolger.