Wat is EMIR?

EMIR is een Europese verordening die geldt voor alle ondernemingen die in de Europese Economische Ruimte (EER) gevestigd zijn en die derivatentransacties aangaan of zijn aangegaan. EMIR bevat vooral regels voor Over-The-Counter (OTC) derivatentransacties, maar ook voor beursgenoteerde derivatentransacties (Exchange Traded Derivatives: ETD's). De EMIR-regels zijn vanaf 2012 gefaseerd ingevoerd.

In de EU-landen werkt EMIR rechtstreeks. In de twee landen die niet tot de EU maar wel tot de EER behoren (IJsland en Liechtenstein) dienen de regels eerst in nationale wetgeving te worden omgezet.

EMIR heeft ook gevolgen voor ondernemingen die buiten de EER gevestigd zijn en die derivatentransacties aangaan met ondernemingen die wel in de EER gevestigd zijn.

Waarom EMIR?

Na de financiële crisis van 2008 zijn de leden van de G20 een aantal maatregelen overeengekomen. Dit is gebeurd om de kans op herhaling van een financiële crisis zo veel mogelijk te beperken. De G20-leden hebben afgesproken om nieuwe regelgeving op te stellen voor derivatentransacties, in nationaal en internationaal verband. Het doel is de veiligheid en de transparantie van de financiële markten te verbeteren. Een aantal G20-afspraken die voor de EU gelden, is vastgelegd in EMIR.

Wat zijn de belangrijkste EMIR-regels?

De EMIR-regels zijn gefaseerd ingevoerd en de meeste ervan zijn inmiddels volledig van kracht. Sommige regels gelden voor zowel FC's als NFC's en NFC's+. Andere regels gelden alleen voor FC's en NFC's+. Lees hier wat de verplichting per onderwerp inhoudt en in welke situatie deze geldt. Ook vindt u per onderwerp wat er van u verwacht wordt.

emir-belangrijkste-regels

Voor welke producten geldt EMIR?

EMIR heeft gevolgen voor verschillende OTC-derivaten en beursgenoteerde derivaten (ETD's), waaronder:

  • aandelenderivaten

  • rentederivaten

  • valutaderivaten (uitgezonderd FX spot-producten)

  • grondstoffenderivaten (uitgezonderd energy spot-producten)

Let op: FX forwards en FX swaps zijn NIET uitgezonderd en vallen dus onder EMIR.
Embedded derivaten in leningovereenkomsten zijn geen OTC-derivaten die onder EMIR vallen. Alleen bilaterale OTC-transacties vallen onder EMIR.

Voor wie geldt EMIR?

EMIR geldt voor alle in de EER gevestigde ondernemingen die derivatentransacties aangaan of zijn aangegaan. Sommige regels gelden alleen voor OTC-derivatentransacties, andere ook voor ETD-transacties.

Natuurlijke personen zijn uitgezonderd van EMIR, tenzij zij een onderneming drijven en vanuit die onderneming een OTC-derivatentransactie aangaan. Denk aan een eenmanszaak (zzp'er) of vennootschap onder firma (vof).

EMIR heeft ook gevolgen voor ondernemingen die buiten de EER gevestigd zijn en die derivatentransacties aangaan met ondernemingen die wel in de EER gevestigd zijn.

EMIR maakt onderscheid tussen drie soorten partijen:

Partijen die onder EMIR worden aangemerkt als Financiële Tegenpartij (FC) zijn:
 
  • Bank- of kredietinstellingen
  • Verzekeringsmaatschappijen
  • Herverzekeringsmaatschappijen
  • Levensverzekeringsmaatschappijen
  • Pensioenfondsen
  • Investeringsmaatschappijen
  • Alternatieve investeringsfondsen welke worden beheerd door Investeringsmaatschappijen
  • UCITS en hun managementorganisaties (UCITS zijn instellingen voor collectieve beleggingen in effecten)

Ondernemingen die niet tot FC's worden gerekend worden aangemerkt als Niet-Financiële Tegenpartij (NFC).

In EMIR worden NFC's verder onderverdeeld op basis van de nominale waarden van bepaalde categorieën OTC-derivatentransacties die ze hebben uitstaan. Als een NFC gemiddeld over een periode van tenminste 30 dagen bij tenminste één van die categorieën een drempelwaarde (clearingdrempel) overschrijdt, dan wordt deze NFC aangemerkt als Niet-Financiële Tegenpartij + (NFC+).

Let op: dit geldt dan voor al haar OTC-derivatentransacties waarvoor een clearingverplichting geldt (dus ook voor de categorieën waarbij zij onder de clearingdrempel blijft).

Voor een NFC+ gelden andere, strengere verplichtingen dan voor een NFC. Op de eerste dag dat een NFC de clearingdrempel overschrijdt, dient deze organisatie zich uit eigen beweging te melden bij de Europese toezichthouder ESMA én bij de nationale toezichthouder (voor Nederland: de AFM). Op het moment dat deze organisatie gemiddeld over een periode van 30 dagen boven de clearingdrempel blijft, wordt zij aangemerkt als NFC+.