Medisch specialist? Ontdek de trends in je vakgebied
Onze experts weten precies wat er speelt in de medisch-specialistische zorg. Ze bespreken 5 belangrijke trends, thema’s en ontwikkelingen. En hoe die de dagelijkse praktijk van medisch specialisten raken.
1. Toegankelijkheid van zorg blijft onder druk staan
De toegankelijkheid van de zorg in Nederland staat structureel onder druk. Hogere zorgkosten en oplopende wachttijden zorgen ervoor dat patiënten vaker zorg uitstellen of vermijden.
Daarnaast blijft er sprake van een medicijntekort. Dit raakt niet alleen de patiënt, maar vergroot ook de druk op de medisch specialist en het zorgsysteem als geheel.
Vooral 2 soorten zorg raken vaker in de knel: zorg die niet volledig vergoed wordt en medisch-specialistische zorg. Het is bewezen dat uitstel van zorg leidt tot een verergering van klachten en een lagere kwaliteit van leven. Wachttijden blijven daarbij een hardnekkig probleem, onder andere door personeelstekorten.
Tegelijkertijd groeit de kloof tussen arm en rijk in de zorg. Beleidsdiscussies over het aanvullend zorg- en welzijnsakkoord (AZWA) en mogelijke eigen bijdragen binnen de WMO laten zien hoe gevoelig dit thema is.
Voor medisch specialisten betekent dit dat toegankelijkheid, betaalbaarheid en passende zorg steeds vaker onderdeel worden van het gesprek met patiënt én ketenpartners.
2. AI en digitalisering versnellen de transformatie van de zorg
Technologische ontwikkelingen bieden grote kansen voor de toekomst van de medisch-specialistische zorg. Dat geldt vooral voor AI. Deze kan bijdragen aan het stellen van diagnoses, efficiëntere processen en lagere administratieve lasten.
Succesvolle toepassingen zijn al zichtbaar. Onder andere op het gebied van beeldanalyse, diagnostiek, verslaglegging en administratieve ondersteuning. En ook in de backoffice zien we een versnelling. Bijvoorbeeld door digitale afsprakenplanning en virtuele assistenten.
De uitdaging zit vooral in randvoorwaarden zoals privacy, databeschikbaarheid, ethiek en scholing van personeel. Ziekenhuizen, ZBC’s en EPD-leveranciers investeren volop om AI structureel te verankeren in hun processen.
De verwachting is dat AI de komende jaren verder opschaalt. En dat het onmisbaar wordt in toekomstbestendige zorg.
3. Personeelstekort neemt verder toe
Hoewel het gebruik van AI toeneemt, blijft de zorg vooral mensenwerk. Helaas groeit het personeelstekort in groot tempo.
Daarbij stijgt de werkdruk steeds verder. Dat komt onder andere door vergrijzing, minder geneeskundestudenten en veel zorgprofessionals die met pensioen gaan. Daarnaast overwegen veel zorgprofessionals om de sector te verlaten.
Voor medisch specialisten ligt de uitdaging in het vinden, binden en boeien van personeel. Zeggenschap, ontwikkelmogelijkheden en het verlagen van de werkdruk zijn daarbij cruciaal. Technologie speelt een belangrijke ondersteunende rol, maar vraagt ook om investeringen in tijd, geld en verandervermogen.
AI en digitalisering kunnen administratieve lasten verlagen en ondersteunend personeel ontlasten. Maar ze lossen het personeelstekort niet helemaal op. Om de zorg toegankelijk te houden, is dan ook een combinatie van factoren nodig: betere arbeidsvoorwaarden, slimme inzet van technologie, en een bredere kijk op preventie en leefstijl.
4. Groei van ZBC’s zet door
Zelfstandig behandelcentra (ZBC’s) zijn al jaren in opkomst en spelen een steeds belangrijkere rol in de zorg. Zo dragen ZBC’s bij aan kortere wachttijden. En staan ze bekend om hun patiëntgerichte aanpak en efficiënte inrichting. Vooral binnen planbare zorg.
Maar de groei van ZBC’s brengt ook spanningen met zich mee. Zo verliezen ziekenhuizen omzet uit planbare zorg. Terwijl zij wél verantwoordelijk blijven voor spoedzorg en complexe behandelingen die vaak minder rendabel zijn.
Daarnaast trekken ZBC’s zorgprofessionals aan met gunstigere werktijden. Dat vergroot de personeelsdruk in ziekenhuizen.
De komende jaren vragen om een betere balans. Samenwerkingsmodellen tussen ziekenhuizen en ZBC’s winnen nu aan terrein. En dat is goed nieuws. Want zo krijgen medisch specialisten meer ondernemingsvrijheid, zonder dat de ziekenhuiszorg onder druk komt te staan.
5. Discussie over loondienst versus vrije vestiging blijft bestaan
De discussie over het verplicht in loondienst brengen van (nieuwe) medisch specialisten laait regelmatig op. Hoewel een groot deel van de specialisten inmiddels in loondienst werkt, blijft vrije vestiging een belangrijk onderdeel van het zorgstelsel. Vooral in perifere ziekenhuizen.
Vooralsnog ontbreekt een concreet en breed gedragen beleidsplan. Belangrijke thema’s in deze discussie zijn ondernemerschap, flexibiliteit, zeggenschap en de positie van opgebouwde goodwill.
De verwachting is dat deze discussie de komende jaren blijft doorgaan, waarbij er veel tegenstrijdige belangen zijn. Een uitdaging die niet zomaar op te lossen is.
Sparren met een expert?
Medisch specialisten opereren in een zorgsector die onder druk staat én in beweging is. Toegankelijkheid, personeel, technologie en organisatievormen bepalen de agenda voor de komende jaren.
Onze experts volgen de ontwikkelingen op de voet. Ook ondersteunen zij medisch specialisten bij het maken van duurzame keuzes. Zowel professioneel als financieel. Want je bent beter voorbereid op de toekomst als je op tijd investeert. In digitalisering, aantrekkelijk werkgeverschap én samenwerking binnen de keten.
Wil je even sparren, bijvoorbeeld over een vraagstuk of je situatie? Dan helpen we je graag vooruit. Helemaal vrijblijvend.
