Europa op eigen benen

Disruptors

04/06/2026 • 5 minuten lezen

De globaliseringstrend staat onder druk. En geopolitieke spanningen zorgen ervoor dat de wereldorde wordt opgeschud. Tegen deze achtergrond ziet Europa zich genoodzaakt om zijn afhankelijkheid van andere landen en regio’s kritisch onder de loep te nemen.

We hebben het dan over afhankelijkheid op het gebied van veiligheid, energie en digitale infrastructuur. Het streven van Europa om hierbij meer op eigen benen te staan, betekent dat Europese overheden nu andere beleidsprioriteiten stellen. Op lange termijn heeft dat waarschijnlijk ook gevolgen voor specifieke beleggingstrends.

Waar globalisering jarenlang zorgde voor meer samenwerking tussen landen en regio’s, zien we nu dat de wereld op geopolitiek vlak meer versplinterd raakt. De VS streeft een eigen vorm van zelfredzaamheid na. Het land kiest voor een America First-beleid, dreigt de NAVO te verlaten en gebruikt importheffingen als wapen om de binnenlandse industrie te stimuleren. Aan de andere kant van de Stille Oceaan probeert China een dominante positie te krijgen in uiteenlopende sectoren, van elektrische voertuigen tot zonnepanelen en AI. Het doel: de wereld afhankelijk te maken van Chinese toeleveringsketens terwijl het land zijn eigen afhankelijkheid van andere landen vermindert.

Hoewel alle grootmachten proberen om meer op eigen benen te staan, maken knelpunten in mondiale toeleveringsketens volledige onafhankelijkheid onmogelijk. Het Iran-conflict en de blokkade van de Straat van Hormuz hebben recent weer laten zien hoezeer landen afhankelijk zijn van een klein aantal kritieke handelsroutes – ook wanneer diezelfde landen op allerlei andere vlakken streven naar onafhankelijkheid.

Macht op het wereldtoneel wordt uiteindelijk bepaald door twee factoren: economische macht en militaire slagkracht. De VS en China beschikken over beide. Rusland is vooral een militaire grootmacht. Europa is een economisch zwaargewicht, maar mist dezelfde mate van militaire autonomie. Bovendien heeft het continent geen controle over belangrijke energiestromen of kritieke digitale infrastructuur. Europa wil voorkomen dat het ingeklemd raakt tussen Washington en Beijing. Daarom willen Europese beleidsmakers de afhankelijkheid verminderen op de gebieden waar het continent het meest kwetsbaar is: defensie, energie en technologie.

In ons webinar 'Door de mist heen kijken' op dinsdag 23 juni, van 20:00 - 21:00, gaan onze experts dieper in op deze onderwerpen. Meld u aan en bereid u goed voor op de rest van 2026!

>> Aanmelden webinar

“Als Europa wil voorkomen dat het ingeklemd raakt tussen Washington en Beijing, moeten Europese beleidsmakers de afhankelijkheid verminderen op de gebieden waar het continent het meest kwetsbaar is: defensie, energie en technologie.”

Ralph Wessels - Beleggingsstrateeg

Europa onder druk

De oorlog tussen Rusland en Oekraïne, het importheffingenbeleid van president Trump – geïnspireerd door de MAGA-beweging – en de Iran-oorlog hebben opnieuw laten zien waar Europa kwetsbaar en afhankelijk is. Allereerst op het gebied van energie. Europa heeft zijn afhankelijkheid van Russisch gas verminderd, maar leunt nu heel sterk op Amerikaans LNG. Europa is wel flexibeler geworden door meer duurzame energie aan zijn energienetwerk toe te voegen. Maar de Iran-oorlog toont aan dat Europa kwetsbaar blijft voor verstoringen in de energievoorziening. Want energie blijft een mondiale markt.

“Europa is flexibeler geworden door meer duurzame energie aan zijn energienetwerk toe te voegen. Maar de Iran-oorlog laat zien dat het continent kwetsbaar blijft voor verstoringen in de energievoorziening.”

Judith Sanders - Duurzaam Beleggingsstrateeg

Tegelijkertijd maakte de Russische invasie van Oekraïne duidelijk hoe slecht Europa was voorbereid op een conflict op het eigen continent. Decennialang gingen Europese overheden ervan uit dat grootschalige oorlogen op het eigen grondgebied tot het verleden behoorden en dat veiligheid kon worden uitbesteed aan de VS. Defensiebudgetten krompen – en daarmee ook de munitievoorraden.

Een derde afhankelijkheid is minder zichtbaar, maar niet minder belangrijk. Moderne defensiesystemen, financiële markten en overheidsdiensten kunnen niet functioneren zonder cloud-computing. Naarmate economieën digitaliseren en datavolumes groeien, neemt de afhankelijkheid van cloud-infrastructuur alleen maar toe. Cloud-computing, dataopslag en AI worden gedomineerd door een kleine groep Amerikaanse bedrijven. Amerikaanse tech-reuzen zoals Amazon, Microsoft en Google beheersen samen ongeveer 70% van de Europese cloud-markt.¹

Alles bij elkaar is Europa nog steeds afhankelijk van andere landen als het gaat om zaken die steeds crucialer worden voor economische stabiliteit en veiligheid.

Europa reageert – dat biedt kansen

Europa’s afhankelijkheid op defensiegebied heeft na de Russische invasie van Oekraïne geleid tot een snelle beleidsreactie. De militaire uitgaven zijn sindsdien sterk gestegen. En vorig jaar hebben NAVO-bondgenoten toegezegd om 5% van het bbp aan defensie te gaan besteden.

“Producenten van krijgsmaterieel, munitie en benodigdheden voor luchtverdediging kunnen profiteren van de aanhoudende noodzaak om voorraden weer op te bouwen.”

Jan Wirken - Expert Aandelenresearch en -advies

De defensie-uitgaven verschuiven ook naar capaciteiten die passen bij moderne oorlogsvoering. Het toegenomen gebruik van drones heeft de vraag naar zowel onbemande systemen als anti-drone-technologie versneld. Tegelijkertijd zijn hedendaagse militaire operaties sterk afhankelijk van veilige communicatie, sensoren, elektronica en cybercapaciteiten. Bedrijven die diensten en producten leveren op het vlak van militaire bevelvoering, communicatie en elektronische oorlogsvoering zijn goed gepositioneerd om te profiteren van investeringen in deze defensiesegmenten.

Op het gebied van energie zijn duurzame energie en de opslag van energie belangrijk, omdat lokaal geproduceerde energie de blootstelling aan externe schokken vermindert. Binnen de huidige beleidsdoelen wil de EU dat duurzame energie in 2030 45% van het totale energieverbruik uitmaakt, tegenover 25% vandaag.² Kernenergie blijft ook onderdeel van de discussie over energiezekerheid, met name als bron voor een stabiele basislast.³

“Europa’s antwoord is niet om eigen tech-giganten te lanceren, maar om minder afhankelijk te worden van tech-reuzen in de VS.”

Joost Olde Riekerink - Expert Aandelenresearch en -advies

In de technologiesector is het investeringsverhaal vergelijkbaar met dat van de energiesector. Het zelf opzetten van grootschalige technologiebedrijven – vergelijkbaar met de Amerikaanse tech-giganten – zal moeilijk zijn. Europa heeft wel eigen technologiebedrijven, zoals SAP in bedrijfssoftware en cloud-services, en Mistral op het gebied van AI. Maar zij opereren niet op de grote schaal van Amerikaanse platforms en missen het kapitaal, de wereldwijde reikwijdte, data en netwerken van deze Amerikaanse spelers. Europa’s antwoord is daarom niet om eigen tech-giganten te lanceren, maar om minder afhankelijk te worden van tech-reuzen in de VS.

Ongeacht wie de platforms bezit, zijn cloud-computing en AI afhankelijk van fysieke infrastructuur die in Europa moet worden gebouwd en beheerd. Naarmate de adoptie van cloud-services en AI groeit, stijgt de vraag naar datacenters, energie-infrastructuur, netaansluitingen, koelsystemen, automatisering en netwerk-hardware. Of Europa nu zelf cloud-capaciteit opbouwt of dat de Amerikaanse tech-reuzen blijven groeien in Europa, de infrastructuur moet in beide gevallen worden uitgebreid. Dit creëert beleggingskansen in Europese bedrijven die actief zijn op het vlak van datacenters, energievoorziening, koeling, netaansluitingen en digitale infrastructuur.

Conclusie

Europa kan zich niet volledig losmaken van mondiale toeleveringsketens. Enige afhankelijkheid van handelsstromen die via cruciale knelpunten lopen zal blijven bestaan. Maar nu defensie, energie en technologie steeds belangrijker worden voor economische stabiliteit, kiest Europa ervoor om de afhankelijkheid op die vlakken te verminderen. Dat resulteert in meer investeringen in fysieke infrastructuur en industriële capaciteit.

Wilt u meer weten over hoe u als belegger kunt inspelen op Europa’s streven om op eigen benen te staan? Neem dan contact op met uw beleggingsadviseur.

¹Bron: European Cloud Providers’ Local Market Share Now Holds Steady at 15% | Synergy Research Group, Statista, Cloud computing market leaders – Global overview
²Bron: Renewable energy targets - European Commission
³Basislast: het minimale niveau van elektriciteitsvraag waar een elektriciteitsnet op elk moment aan moet kunnen voldoen.

Onze visie op goud, olie en de dollar

Goud: aantrekkelijk in een onzekere wereld

Marktcommentaar

Hogere olieprijzen door geopolitieke risico’s

Marktcommentaar

Valutamarkten voelen impact van geopolitiek en energie

Disclaimer

Algemeen

De in dit document aangeboden informatie is bedoeld als informatie in algemene zin en is niet toegespitst op uw persoonlijke situatie. De informatie mag daarom nadrukkelijk niet beschouwd worden als een voorstel of aanbod tot 1) het kopen of verhandelen van beleggingsproducten en/of 2) het afnemen van beleggingsdiensten noch als een beleggingsadvies. Beslissingen op basis van de informatie uit dit document zijn voor uw eigen rekening en risico. De informatie en de voorwaarden die van toepassing zijn op door ABN AMRO aangeboden beleggingsproducten en beleggingsdiensten verleend door ABN AMRO kunt u vinden in de Voorwaarden Beleggen ABN AMRO die verkrijgbaar zijn via www.abnamro.nl/beleggen.

Hoewel ABN AMRO tracht juiste, volledige en actuele informatie uit betrouwbaar geachte bronnen aan te bieden, verstrekt ABN AMRO expliciet noch impliciet enige garantie dat de aangeboden informatie in dit document juist, volledig of actueel is. ABN AMRO aanvaardt geen aansprakelijkheid voor druk- en zetfouten. De in dit document opgenomen informatie kan worden gewijzigd zonder voorafgaand bericht. ABN AMRO is niet verplicht de hierin opgenomen informatie te actualiseren of te wijzigen.

Aansprakelijkheid

ABN AMRO en/of haar agenten of onderaannemers aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid ten aanzien van enige schade (met inbegrip van gederfde winst), die op enigerlei wijze voortvloeit uit de informatie die u in dit document wordt aangeboden of het gebruik daarvan.

Auteursrecht en verspreiding

ABN AMRO, of de rechthebbende, behoudt alle rechten (waaronder auteursrechten, merkrechten, octrooien en andere intellectuele eigendomsrechten) met betrekking tot alle in dit document aangeboden informatie (waaronder alle teksten, grafisch materiaal en logo’s). Het is niet toegestaan de informatie uit dit document te kopiëren of op enigerlei wijze openbaar te maken, te verspreiden of te vermenigvuldigen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ABN AMRO of rechtmatige toestemming van de rechthebbende. U mag de informatie in dit document wel afdrukken voor uw eigen persoonlijk gebruik.

US Person Disclaimer Beleggen ABN AMRO Bank N.V.

(“ABN AMRO”) is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in respectievelijk de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934 en de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, noch in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika. Tenzij zich op grond van de hiervoor genoemde wetten een uitzondering voordoet, is de beleggingsdienstverlening van ABN AMRO inclusief (maar niet beperkt tot) de hierin omschreven beleggingsproducten en beleggingsdiensten, alsmede de advisering daaromtrent niet bestemd voor Amerikaanse ingezetenen [“US Persons” in de zin van vorenbedoelde wet- en regelgeving]. Dit document of kopieën daarvan mogen niet worden verzonden of meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan Amerikaanse ingezetenen.

Andere rechtsgebieden

Onverminderd het voorgaande is het niet de intentie de in dit document beschreven beleggingsdiensten en/of beleggingsproducten te verkopen of te distribueren of aan te bieden aan personen in landen waar dat ABN AMRO op grond van enig wettelijk voorschrift niet is toegestaan. Een ieder die beschikt over dit document of kopieën daarvan dient zelf na te gaan of er wettelijke beperkingen bestaan tegen de openbaarmaking en verspreiding van dit document en/of het afnemen van de in dit document beschreven beleggingsdiensten en/of beleggingsproducten en zodanige beperkingen in acht te nemen. ABN AMRO is niet aansprakelijk voor schade als gevolg van beleggingsdiensten en/of beleggingsproducten die in strijd met de hiervoor bedoelde beperkingen zijn afgenomen.