Kijk het webinar 'Het Coronavirus en uw beleggingen deel 2' terug

 

Beurskoersen zijn, net als wij zelf en u ongetwijfeld ook, nog steeds in de ban van het coronavirus. Hebben we de bodem al achter ons gelaten? Tegelijkertijd gebeurt er ook van alles op de achtergrond, zoals de Amerikaanse verkiezingen. In dit tweede webinar over de impact van het coronavirus keken Mary Pieterse-Bloem (Lid van ABN AMRO Beleggingscomité en Hoofd Obligatiebeleggen) en Ralph Wessels (Beleggingsstrateeg) door de beweeglijkheid van koersen heen, met hun visie op markten op de middellange termijn. Kijk hier het Webinar 'Het Coronavirus en uw beleggingen deel 2' terug.

Vraag & Antwoord: 'Het coronavirus en uw beleggingen deel 2'

Vraag & Antwoord Webinar – Verwachtingen economie en beurs

Markten zijn nog steeds volatiel en het hangt er ook maar net vanaf naar welke beleggingscategorie wordt gekeken om deze vraag te beantwoorden. Ten aanzien van de olieprijs bijvoorbeeld is het zwarte scenario wel ingeprijsd. Maar we nemen aan dat deze vraag doelt op aandelen. De IMF-voorspellingen komen nog het meest overeen met ons negatieve scenario (niet ons basisscenario, zie de volgende vraag). Als we dan kijken naar de recente koersopleving, dan menen wij dat het negatieve scenario op dit moment nog niet is ingeprijsd. Aandelenmarkten zijn wat optimistischer. 

ABN AMRO onderscheidt drie scenario’s gebaseerd op de duur van de lockdown: een basisscenario met een lockdown van 1,5 tot 2 maanden, een negatief scenario waarbij de lockdowns in landen langer gaat duren en een positief scenario waarbij we met behulp van meer testen en betere medicijnen tegen corona sneller kunnen terugkeren naar normaal. Voor details over de scenario’s en bijbehorende economische voorspellingen verwijzen wij u naar de website Insights.

Als we met een economische crisis een mondiale recessie bedoelen, dan zitten we daar al in. De duur van de recessie hangt af van de duur van het stilleggen van de activiteit in verschillende landen (de lockdowns). Het hangt ook af van zogeheten tweederonde-effecten. Met dat laatste bedoelen we het uitstellen van consumptieve bestedingen (wel of niet een nieuwe auto kopen of op die verre vakantie gaan) en bedrijfsinvesteringen. Die tweederonde-effecten zullen groter zijn naarmate de lockdowns langer duren, maar ze zijn ook moeilijker te voorspellen. In ons basisscenario duurt de recessie tot en met het eerste kwartaal van 2021 en daarna volgt er een herstel. 

Wij zijn zelf ook verrast door de opleving van de beurs, terwijl we nu alleen heel vroege indicatoren hebben waarmee we schade in de economie slechts op grote lijnen kunnen inschatten. De enige verklaring die wij hebben voor het oplopen van de aandelenkoersen, is dat markten wel zes tot twaalf maanden vooruit kijken en erop rekenen dat we dan weer in een economisch herstel zitten. Wij zelf willen wat meer gefundeerd vertrouwen hebben dat het coronavirus onder controle is, en dat de schade niet al te groot is. 

Vraag & Antwoord Webinar – Strategie, timing en duurzaamheid

De perceptie dat we niets hebben gedaan, is niet helemaal correct. Begin februari hebben we wat risico aan de portefeuille toegevoegd door de positie in aandelen te verhogen naar licht overwogen. Dat was achteraf geen goede zet. Toen vervolgens de daling begon, ging het heel snel en heel hard. Dit leidde ertoe dat onze aandelenweging in de portefeuille verschoof van licht overwogen naar onderwogen. Het beleggingscomité heeft toen actief besloten terug te gaan naar neutraal. In de daarop volgende dagen was het herstel op de beurs zo sterk, dat de aandelenpositie door de stijging alweer op een neutrale weging was aanbeland. Dus ondanks dat het lijkt of we niets hebben gedaan, zijn er wel degelijk besluiten genomen. 

Misschien nog wel een belangrijker punt om mee te nemen is het volgende: Tijdens de verkoopgolf hebben wij klanten tot rust en kalmte gemaand en op het hart gedrukt geen grote bewegingen te maken in dit soort markten. Er is een reden dat we dat doen en het zou dan ook raar zijn om in het eigen beleid daarvan af te wijken. 

Over het algemeen is het zo dat wanneer er onverwachts een daling plaatsvindt, beleggers het beste kunnen blijven zitten tijden zo’n verkoopgolf. Dit omdat het onbekend is wanneer de bodem wordt bereikt en het eerste herstel vaak snel en krachtig is. Markten schieten in de stress namelijk te ver door in het negativisme. Na het dieptepunt hebben we ook een fors herstel gezien, waardoor het goed is geweest dat we besloten hebben om een neutrale visie te handhaven. Om een idee te geven, op 10 maart was de slotkoers van de AEX 484,70. Op 18 maart werd de laagste slotkoers neergezet op 404,10 terwijl op 26 maart de AEX weer op 482,99 sloot.

Er zijn op dit moment nog zoveel onduidelijkheden dat het heel moeilijk is om daar een goed antwoord op te geven. Ons Economisch Bureau verwacht pas vanaf het tweede kwartaal van 2021 een duurzaam herstel van de economie. Beurzen lopen daar een half jaar op vooruit. Dat betekent echter niet dat al het verlies dan al is ingehaald. Het is belangrijk om te realiseren dat een gemiddeld aandelenrendement inclusief dividenden op de lange termijn 6% op jaarbasis is. Daar zitten ook de slechte jaren tussen.

Bij beleggen gaat het er niet om waar de economie zit, maar waar de economie naar toe gaat. Dus vanaf nu is het de vraag of de recessie langer gaat duren of dat het herstel zich gaat inzetten. Vanuit de klassieke theorie past bij een toenemende economische krimp (recessie) een volledig defensieve strategie met staatsobligaties, onroerend goed en liquiditeiten. Als de krimp begint af te nemen en de beurs dus herstel gaat inprijzen, is een risicostrategie met cyclische aandelen en bedrijfsobligaties passender. Het zo zwart-wit in de portefeuille spelen brengt echter wel risico’s met zich mee, daardoor zal het overgang van defensief naar cyclischer geleidelijker gaan door langzaam risico af en op te bouwen.

Te laat is het nooit om te gaan beleggen. Dit komt omdat het bij beleggen om de lange termijn gaat en niet om het “ultieme instapmoment”. Dat bestaat namelijk niet. Bij veel recessies zien we op de aandelenbeurs een W-vorm, terwijl epidemieën vaak een V-vorm laten zien. De kans op een V-vorm lijkt af te nemen, doordat het coronavirus een wereldwijde epidemie is geworden en de lockdowns ook langer lijken te gaan duren. Met het forse herstel is een L-vorm al uitgesloten. Een U-vorm is mogelijk waarbij de rechterkant van de U heel langzaam omhoog zal gaan. Iets wat ook aannemelijk is en waar weinig over wordt gesproken is een gespiegeld wortelteken (√). Met dit teken hebben we vanaf de bodem een krachtig herstel gezien en kunnen we vervolgens een langere periode in een brede zijwaartse range bewegen.

Het feit dat de VIX nog rond de 40-45 beweegt is een teken aan de wand en laat zien dat marktpartijen nog rekening houden met slecht nieuws en/of neerwaarts risico. Kijkend naar de extreme stress van maart en het optreden van centrale banken denken we dat deze extreme stress nu achter ons ligt. Dat zou betekenen dat we op korte termijn niet weer een VIX van rond de 85 gaan zien. Dat betekent niet dat de VIX niet relatief hoog kan blijven rond huidige niveaus of zelfs iets hoger, en dat we wellicht toch een nieuwe bodem gaan zoeken. Dit hebben we ook tussen oktober 2008 en maart 2009 gezien.

Vanuit een langetermijnbeleggingsperspectief kan een VIX rond dit soort niveaus een reden zijn om eventueel wat extra geld dat gemist kan worden, in de beleggingsportefeuille te stoppen. Het is dan verstandig om dit gespreid en met kleine plukjes te doen en niet alles in één keer. Het niveau van de VIX toont aan dat de risicopremie nog steeds hoog is. Dat wil niet zeggen dat we niet verder omlaag kunnen, maar vaak zien we op de langere termijn dat dit soort stressmomenten goede koopmomenten waren.

Allereerst is het heel belangrijk om te benadrukken dat deze aanname niet helemaal klopt. Duurzaam beleggen levert niet automatisch meer op dan ‘gewoon’ beleggen. ABN AMRO geeft aan dat duurzaam beleggen geen rendement hoeft te kosten. Dat neemt niet weg dat klimaatverandering een langetermijntrend is en dat de gebruiker en/of vervuiler in de toekomst hoogstwaarschijnlijk gaat betalen. Dat kan in het voordeel werken van duurzaamheid.

De huidige crisis gaat gelijktijdig gepaard met een olieconflict, waardoor olie en andere grondstoffen fors dalen. Doordat de duurzame portefeuille minder in grondstoffen of grondstofgerelateerde bedrijven zit, heeft de duurzame portefeuille het beter gedaan dan de ‘gewone’. Daarnaast worden duurzame bedrijven over het algemeen “beter bestuurd” (governance, de G van ESG, drie belangrijke criteria bij duurzaam beleggen), waardoor ze een wat defensiever karakter hebben. Dat is een voordeel in een dalende markt. Echter bij een herstel zal deze portefeuille dan ook iets achterblijven.

Vraag & Antwoord Webinar: Centrale banken

Het beleid is inderdaad anders dan na de wereldwijde financiële crisis in 2008. Er wordt nu zowel monetaire verruiming als begrotingsverruiming geboden. Dit is ook goed omdat dit keer niet de financiële sector, maar de reële economie in de knel zit. De samenwerking tussen de ECB en overheden zorgt ervoor dat het geld direct bij noodlijdende bedrijven en individuen terecht komt. Daarmee is te verwachten dat inflatie nu een grotere kans heeft om de kop op te steken. Dit zal echter niet in de nabije toekomst zijn, omdat corona een deflationaire schok (schok van negatieve inflatie) heeft veroorzaakt en die zal de wereldeconomie eerst moeten verwerken. De inflatieverwachtingen in de obligatiemarkt (af te lezen aan de koersen van inflatiegerelateerde obligaties) geven dat ook aan. Rentes zijn door het ruimere centralebankbeleid al omlaag gedrukt. Wij verwachten dat rentes lang laag blijven en dit is een factor die aandelenkoersen omhoog stuwt. Echter, de rente is uiteraard niet de enige factor die de aandelenkoersen beïnvloedt.

Rentes van staatobligaties zijn door het ruimere centralebankbeleid verder omlaag gedrukt. Wij verwachten dat die rentes lang laag blijven. Spaarrentes zijn indirect, maar niet een-op-een, aan deze rentes gekoppeld. Het is uiteindelijk het besluit van banken welke rentes zij willen aanbieden op spaartegoeden en in rekening willen brengen op leningen. 

Vraag & Antwoord Webinar: Beleggingsstrategie

Daar hebben we uitvoerig naar gekeken in ons obligatieteam. De analyse van dit team laat zien dat bedrijven in het kredietwaardige segment (investment grade) over het algemeen een goede liquiditeitspositie hebben die enkele maanden van inactiviteit kan overbruggen. Daarbij wordt deze categorie ook direct gesteund door het al ruime opkoopprogramma van de ECB, dat nu nog verder is verruimd. 

Voor de bedrijven met een speculatieve kredietwaardigheid (high yield) is dat anders. Die zijn kwetsbaarder. Enerzijds door hun zwakkere balans en anderzijds omdat de obligaties van deze bedrijven niet in aanmerking komen voor het opkoopprogramma van de ECB. De olieprijsschok treft de high yield categorie dan ook harder, ook omdat ongeveer 7% van high yield bestaat uit Amerikaanse schalie-oliebedrijven. Wij verwachten daarom dat faillissementen in dat segment wel gaan oplopen. 

In subordinated (achtergesteld) en mezzanine schuld zijn wij niet belegd en hebben daar ook geen mening over.   

De kansen liggen met name in die categorieën waarvan de risico-opslagen wel zijn opgelopen, maar die ook door het inkoopprogramma van de ECB worden beschermd. Dit zijn met name bedrijfsobligaties met een hoge kredietwaardigheid en staatsobligaties van perifere Europese landen, zoals Spanje. In het risicovolle segment geven wij de voorkeur aan obligaties van opkomende landen boven high yield-obligaties.

Wij hebben een lichte voorkeur voor de VS binnen onze aandelenportefeuille. Wat betreft Europa zijn we licht terughoudend en we hebben een neutrale visie op opkomende markten. In de VS wordt de economie veel krachtiger gestimuleerd, is de economie dynamischer en de IT-sector veel groter. Dat spreekt in het voordeel van de VS. Ondanks dat de werkloosheid fors oploopt, zien we dat het vooralsnog om veel tijdelijke ontslagen gaat: een teken dat de werkloosheid snel kan herstellen als de lockdowns niet te lang duren.

In een neergaande markt doen defensieve sectoren als consumptiegoederen en nutsbedrijven het over het algemeen goed. Ook de sectoren gezondheidszorg en communicatieservices deden het goed. Niet alleen omdat dat ook defensieve sectoren zijn, maar ook omdat ze het goed doen nu corona heeft toegeslagen: activiteiten vinden al meer online plaats en gezondheidszorg speelt nu uiteraard een cruciale rol. Het meest geraakt waren delen in de sector luxegoederen & diensten zoals bijvoorbeeld autofabrikanten. Daarnaast bleven de sectoren financiële instellingen, energie en industrie fors achter. In de laatste sector zit ook transport (waaronder vliegtuigmaatschappijen) die natuurlijk het hardst wordt getroffen.

Bij een herstel zullen de meer cyclische sectoren het eerst profiteren. Van belang is echter dat de lockdowns hoogstwaarschijnlijk gefaseerd worden opgeheven. Hierdoor zullen beleggers bij herstel ook gebalanceerd van defensief naar meer cyclisch moeten draaien, en niet in één keer. 

Het is altijd verstandig om een beleggingsportefeuille te verdelen over verschillende beleggingscategorieën, sectoren en regio’s, zodat het risico in de portefeuille breed wordt gespreid. Vanuit deze spreidingsgedachte is het daarom goed om wereldwijd te beleggen in aandelen. ABN AMRO volgt in zijn beleid de wereldindex. Hierin zitten naast Europa ook opkomende landen, de VS en Japan. Deze regioverdeling hoeft niet per se met individuele aandelen te worden gevuld. Zo is het ook mogelijk om bijvoorbeeld in opkomende markten te beleggen met een fonds. (Zie ook de vorige vraag voor onze visie op de regio’s.)

Vraag & Antwoord Webinar: Overige vragen

De uitslag van de Amerikaanse presidentsverkiezingen zal in grote mate bepaald worden door de mate waarin president Trump kan omgaan met de gevolgen van het coronavirus; zowel de menselijke als de economische gevolgen. In dat opzicht heeft Trump zichzelf geen goed gedaan door eerst het virus te negeren en nu mogelijk de economie te vroeg open te stellen. Daarentegen is hij wel veel zichtbaarder dan Joe Biden en wordt hij ook meer als leider gezien. De kansen van president Trump zullen ook mede bepaald worden door de staat van de economie, waarschijnlijk in recessie, en staat van de beurs in het najaar.

De beurs lijkt gunstig gezind te staan tegenover een Biden-presidentschap. De dag dat Bernie Sanders uit de race om het democratische kandidaatschap stapte, steeg de beurs met 3%. Omdat er nog weinig bekend is over het economische programma van Joe Biden, is het vooralsnog lastig om te zeggen of juist hij, of juist Donald Trump gunstiger zal zijn voor de beurs. Overigens wordt de invloed van de uitslag van Amerikaanse presidentsverkiezingen vooraf door beleggers schromelijk overschat. Deze blijkt op basis van historische data maar heel kortstondig te zijn.  

Voor beleggers is het goed om te beseffen dat zijn mening er niet toe doet bij beleggen. Beleggers moeten anticiperen op wat er gebeurt en wat hij denkt dat er gaat gebeuren. Of de belegger het daarmee eens is of niet, is echter niet van belang. Er is sprake van een liquiditeitscrisis, en daarom moeten bedrijven snijden in kosten, waaronder het dividend. Soms gebeurt dit vanuit bedrijven zelf en soms wordt het opgelegd zoals bij banken. Banken vervullen een spilfunctie in het draaiende houden van de economie. Als verliezen op uitstaande leningen toenemen, is het verstandig om de buffers op peil te houden, door in dit geval het dividend te schrappen. Natuurlijk is dit voor beleggers niet fijn. Anderzijds neemt het risicoprofiel af van het bedrijf dat zijn dividend schrapt. Op de langere termijn is dat positief voor een belegger.