Mijn familiesituatie is veranderd

Vaak denken nabestaanden dat zij direct na een overlijden belasting moeten betalen. Meestal hebben zij daar meer tijd voor. 

De erfbelasting betaalt u doorgaans ongeveer 24 maanden na het overlijden. Mogelijk moet u ook inkomstenbelasting betalen. Dat speelt bijvoorbeeld als de overledene aandelen had in een eigen besloten vennootschap (bv). U betaalt dan mogelijk belasting in box 2. Meestal moet u deze belasting in juni of juli betalen van het jaar na het overlijden. 

Denk daarom op tijd na over de liquiditeit van de nalatenschap. Is er voldoende vrij beschikbaar vermogen om de belastingen op tijd te kunnen betalen, zonder beleggingen of andere bezittingen op een ongewenst moment te hoeven verkopen? 

Meer over de belastingaangifte na een overlijden vindt u in het artikel 'Belastingaangifte: wat moet er gebeuren als een ouder overlijdt?' op Financial Focus.

Voor de erfbelasting geldt in principe de WOZ-waarde van een woning. Blijft de langstlevende partner in de woning wonen? Dan verlaagt de bewoning de waarde van de woning voor de erfbelasting niet. De volledige WOZ-waarde telt mee. 

In een testament kan staan dat de kinderen een vordering op de langstlevende ouder krijgen. In dat geval vraagt de waarde van de woning extra aandacht. Voor de erfbelasting geldt de WOZ-waarde. Voor het bepalen van de schuld aan de kinderen kan soms de hogere werkelijke waarde gelden. Een hogere vordering kan na het overlijden van de langstlevende partner tot minder erfbelasting leiden. 

Het is daarom belangrijk om de waarde van de woning zorgvuldig vast te stellen. In het artikel 'De WOZ-waarde en de erfbelasting' op Financial Focus leest u meer over de waardering van de woning. 

Nee. Voor de schenkbelasting gelden schenkingen van ouders aan hun kinderen als één gezamenlijke schenking. Een kind krijgt daarom niet twee vrijstellingen als beide ouders een schenking doen. Deze regel geldt niet voor schenkingen aan anderen.

Kleinkinderen van gescheiden grootouders hebben een vrijstelling voor schenkingen van beide grootouders. 

Een overzicht van de vrijstellingen vindt u in het artikel 'Welke schenkingsvrijstelling kunt u in 2026 toepassen?' op Financial Focus. 

Hebben beide ouders het ouderlijk gezag en wonen zij niet meer samen? Dan rekent de Belastingdienst het vermogen van minderjarige kinderen in box 3 in principe voor de helft toe aan iedere ouder. De belasting die hierdoor ontstaat, mag ten laste van het vermogen van het kind worden gebracht. Deze verdeling kan gevolgen hebben voor inkomensafhankelijke regelingen. Een hoger vermogen in box 3 kan bijvoorbeeld invloed hebben op het recht op toeslagen. 

De wettelijke vertegenwoordiger(s) van een minderjarig kind moet de schenking aanvaarden. Hebben u en uw ex-partner allebei het ouderlijk gezag? Betrek uw ex-partner dan bij de schenking. Zo voorkomt u discussie over de geldigheid of uitvoering ervan. 

Denk ook na over wie het geschonken vermogen beheert. Willen de grootouders bepalen wie het vermogen beheert of wanneer het kind erover mag beschikken? Dan kan schenken onder bewind een passende oplossing zijn.