Amerikaanse midterms

Allereerst, wat zijn de midterms precies? Halverwege de presidentiële termijn wordt bij deze tussentijdse verkiezing gestemd voor zetels in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, die samen het Congres vormen. Het Congres debatteert en stemt op wetsvoorstellen. De partij die een meerderheid in het Congres heeft kan dus meer invloed uitoefenen op het beleid. Momenteel hebben de Republikeinen een meerderheid in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat.

Trump probeert Republikeinse stemmers te trekken door te focussen op de sterke economische groei en bedrijfswinsten. Maar de midterms zijn historisch gezien vooral een populariteitsscore van de president. En president Trump scoort momenteel erg slecht (zie onderstaande grafiek), doordat de inflatie al jaren boven de doelstelling van de centrale bank ligt en Amerikaanse consumenten de gevolgen van de Iran-oorlog in hun portemonnee voelen. De kans is daarom groot dat de Democraten terrein gaan winnen. Zie voor meer toelichting het recente artikel van het ABN AMRO Economisch Bureau over de Amerikaanse midterms.

Voor beleggers is het echter belangrijk om de verkiezingen in perspectief te plaatsen. Onze verwachting is dat de economische en financiële impact van de uitslag uiteindelijk beperkt blijft. Met presidentiële decreten en veto-macht houdt Trump de touwtjes in handen, ongeacht de uitkomst van de midterms. De gevolgen voor aandelen en rentes zijn daarmee waarschijnlijk veel kleiner dan de politieke headlines rond de verkiezingen suggereren. Wel kan een Congres dat in handen is van de Democraten meer dwarsliggen en het Republikeinse beleid afremmen. De belangrijkste verschillen tussen de scenario’s zitten niet zozeer in de richting van het beleid, maar vooral in de snelheid waarmee fiscale maatregelen kunnen worden genomen, de mate van toezicht op de regering-Trump en de ruimte voor verdere deregulering.

Een verdeeld Congres zal vooral ‘gridlock’ betekenen, oftewel een patstelling. Grootschalige nieuwe wetgeving introduceren wordt moeilijker, waardoor de bestaande beleidsrichting grotendeels blijft bestaan. Wetten die al zijn aangenomen en pas na de midterms ingaan, zoals de kostenbesparingen uit de ‘Big Beautiful Bill’ (Trumps belasting- en begrotingswet), gaan daarbij gewoon door. Trump houdt zijn uitvoerende macht en kan via presidentiële decreten blijven opereren, hoewel het Congres wel wat meer toezicht kan uitoefenen.

Voor de rente is dit waarschijnlijk het meest neutrale scenario. Minder kans op grote nieuwe begrotingsinitiatieven beperkt de opwaartse druk op de lange rente, maar er komt ook geen oplossing voor de bestaande begrotingsproblematiek. Obligatiebeleggers zullen zich in dit scenario weer vooral gaan richten op de fundamentele factoren die van invloed zijn op de Amerikaanse staatsobligatiemarkt.

De meest ingrijpende politieke verschuiving zou ontstaan wanneer de Democraten een meerderheid behalen in beide kamers van het Congres. De regering-Trump zou dan worden geconfronteerd met aanzienlijk meer parlementair toezicht. Democraten zouden bovendien meer mogelijkheden krijgen om hoorzittingen te organiseren, onderzoeken te starten en benoemingen te vertragen. Een groot deel van de Democratische beleidsagenda zal echter moeilijk uitvoerbaar zijn zolang Trump president is. Met een presidentieel veto kan Trump namelijk wetgeving blokkeren, terwijl hij met presidentiële decreten juist zijn eigen beleid kan blijven doorvoeren.

Wel zal de politieke onzekerheid rondom het schuldenplafond en overheidsfinanciering toenemen en groeit de kans op een nieuwe overheidssluiting wanneer het schuldenplafond weer wordt bereikt. Er zal door druk van de Democraten minder ruimte zijn voor begrotingsverruiming.[1] De kans op nieuwe begrotingsinitiatieven neemt daarbij af. Er blijft wel opwaartse druk op rentes door het huidige hoge begrotingstekort, maar die zal het minste zijn van de drie scenario’s. Dit zou dus het meest positieve scenario zijn voor obligatiekoersen (bij obligaties beweegt de rente in tegengestelde richting van de koers).

Voor aandelenmarkten kan de onzekerheid van een Democratische overwinning aanvankelijk voor wat bewegelijkheid zorgen. Vooral het risico van veranderingen in regelgeving en het vooruitzicht van meer politieke confrontatie kunnen het sentiment drukken. Daarnaast schuift de aandacht van het Congres meer richting duurzame energie, infrastructuur en gezondheidszorg, waar die sectoren van kunnen profiteren. Aan de andere kant zou dit scenario minder positief zijn voor fossiele-energiebedrijven en financiële instellingen. Ook kunnen vergunningen voor nieuwe datacenters vertraging oplopen. Maar ook hier geldt: winstgroei, economische groei en de rente zijn belangrijkere factoren.

Een Republikeinse overwinning zou gelijk staan aan de status quo en geeft Trump de meeste ruimte om zijn bestaande agenda voort te zetten. Verdere deregulering en nieuwe begrotingsmaatregelen blijven dan het gemakkelijkst uitvoerbaar. In hoeverre dat ook echt zal gebeuren is de vraag. Want Trump lijkt in de eerste helft van zijn termijn al vrijwel al zijn plannen te hebben doorgevoerd. Wel gaat dit scenario gepaard met het grootste begrotingstekort van de drie scenario’s. Dat kan leiden tot hogere rentes en dalende obligatiekoersen.

Voor aandelen kan een Republikeinse overwinning positief worden geïnterpreteerd, omdat de situatie voor bedrijven gunstig blijft. De verlaagde belastingen, het ruime fiscale beleid en de deregulering komen niet in het geding. Dit beleid is het gunstigst voor bedrijven in fossiele energie, financiële instellingen en de defensie-industrie, terwijl duurzame energie onder druk blijft staan.

Hoewel de midterms veel media-aandacht krijgen verwachten we dat de marktimpact vrij beperkt zal zijn. Trump heeft zijn beleidsplannen al grotendeels doorgevoerd en kan waar nodig blijven regeren met presidentiële decreten en veto’s. Kortom, de tussentijdse verkiezingen zijn belangrijker voor Washington dan voor Wall Street. Voor beleggers is het vooral belangrijk om te vertrouwen op een goed gespreide portefeuille en te focussen op bedrijfswinsten en economische groei. En die zijn momenteel sterk!